G. Hillegers

Ambtelijke lijst / Registratierapport.

* **Inhoud:** Het document dient als een officieel overzicht voor de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het registreert specifiek handelaren in bloembollen. Dit was seizoensgebonden handel die in het najaar (november) op zijn hoogtepunt was. * **Geografie:** De genoemde adressen tonen een mix van lokale Amsterdamse handelaren (voornamelijk uit West: Bestevaerstraat, Orteliusstraat) en handelaren die vanuit de Bollenstreek (Hillegom) naar de stad kwamen. * **Marktlocaties:** De handel concentreerde zich op de Uilenburgermarkt en de Dappermarkt. De onderste notities suggereren een uitbreiding of controle van handelaren op de Noordermarkt en het Mosplein (Amsterdam-Noord). * **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, zakelijk 20e-eeuws cursief. De onderste helft is minder formeel en bevat doorhalingen, wat wijst op een werkdocument of een concept dat later is aangevuld.

Document

De brief is een aangifte of klacht van een verontruste burger betreffende de onregelmatige distributie van voedsel. De schrijver (mogelijk G.F. Hillegers of iemand die namens hem schrijft) beklaagt zich erover dat de gewone buurtbewoners geen fruit (tomaten, aardbeien, kersen) ontvangen, terwijl er wel aanvoer lijkt te zijn. Er wordt specifiek gewezen op illegale handel: groenten (bloemkool) zouden via een "gangetje of loosje" (loodsje) worden weggesluisd om vervolgens voor de woekerprijs van 1,50 gulden per stuk te worden verkocht op de hoek van de Marnixstraat door een zekere J.N. Willemsz. Het handschrift is gehaast maar leesbaar, wat de urgentie van de klacht onderstreept.

Getypte lijst van marktkooplieden/vergunninghouders.

* **Administratieve context:** Dit is een lijst van "losse plaatsen" op de Albert Cuypmarkt. In tegenstelling tot vaste standwerkers waren "losse plaatshouders" kooplieden die per dag een plek toegewezen kregen. * **Historische periode:** De namen op de lijst (zoals Agsteribbe, Baumstein, Cohen, Halberstadt, Jacobs, Jas) zijn overduidelijk van Joodse Amsterdammers. De rode onderstrepingen en de 'X'-tekens duiden op een administratieve selectie door de bezetter of de gelijkgeschakelde Amsterdamse marktpolitie. * **Handgeschreven wijzigingen:** * Bij **I. de Hond** is het woord "fruit" toegevoegd. * Bij **D. Jas** is het adres doorgehaald en vervangen door "Ruyschstr. 76 I". * **Opvallend:** Het artikel "distributiemappen" bij **J. Koekoek** bevestigt de datering in oorlogstijd, aangezien distributiestamkaarten en mappen pas toen noodzakelijk werden.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

Dit document is een register van marktkooplieden die over een tijdelijke vergunning ("losse plaatsen") beschikten op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document weerspiegelt een actieve administratie waarbij gegevens regelmatig werden bijgewerkt. De rode handgeschreven notities duiden op een controle of audit van de marktmeester, waarbij de frequentie van aanwezigheid werd genoteerd (sporadisch, af en toe, geregeld). De "X" achter de artikelen duidt waarschijnlijk op een bevestiging van de activiteit of betaling. Opvallend is de grote variëteit aan goederen: van levensmiddelen zoals verse vis (vaak uit Volendam) en bloemen, tot nicheproducten zoals likdoornzalf, zoolbeslag en eierkloppers. Er zijn diverse personen met typisch Joodse achternamen (o.a. Jacobs, Speyer, Frenkel) woonachtig in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein), wat essentieel is voor historisch onderzoek naar de Amsterdamse marktbevolking.

# TRANSCRIPTIE **R A P P O R T** Naar aanleiding van bijgaand schrijven van Mej; C.E. Hillegers-Scholte, kleinhandelaarster in groente en fruit, die thans een plaats bezet op de dagmarkt aan de Lindengracht, doch voordien een vaste wijk bediende in de omgeving van de Westerstraat alhier, in welk schrijven zij verzoekt om haar bedrijf op de oude voet te mogen voortzetten, heb ik een onderzoek ing...

groente op de Centrale Markt krijgt zoodat er voor de verkoop op de Lindengracht niet teveel overblijft. Zij nog vermeld, dat Hillegers-Scholte toegang heeft tot de Centrale Markt als koopster sinds 1935. Amsterdam 24 December 1942 **Controleur,** *(w.g. S. Tilthuis)* **Den Heer Bedrijfschef** **van de Centrale Markt.**

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T J.F.Hillegers,oud 45 jaar en wonende v.d.Hoopstraat 22 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.Hij verklaart ongeveer twintig jaar en tot 1933,zij het niet onafgebroken,in de betrokken handel werkzaam te zijn geweest.Verschillende op de Centr:Markt gevestigde verklaaren mij desgevraagd voorheen met Hillegers zaken te hebben gedaan. Van...

# TRANSCRIPTIE [Stempel/Kenmerk:] **Nº 2/3/112 / M. 1339 27/7** **Rapport.** J.Hillegers.Sr, oud 56 jaar en wonende Nw.Leliestraat 2, alhier, verzoekt om eem erkenning als kleinhandelaar in groente en fruit. Hillegers heeft van 1935 tot 1938 toegang tot de Centr:Markt gehad als kooper. Vanaf 1 November 1934 tot 27 Maart 1937 is hij in het bezit geweest van een ventvergunning onder serie 23 No 2...

# TRANSCRIPTIE A'dam, 29/7 1942 J. F. Hillegers (25/4 1895) Hiermede deel ik U mede, dat U vanaf heden Uw toewijzingen visch op de Vischmarkt alhier weer persoonlijk moet verkoopen op Uw marktplaats ter Kalkkaai. [in rood potlood:] 27/10/47 [paraaf] 3 doorcl.