E. Isaac
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
E. Isaac was een marktkoopman actief op diverse locaties in Amsterdam, waaronder Waterlooplein, Amstelveld, Nieuwmarkt en Albert Cuypstraat. In 1941 was zijn handelswaar onbekend. In 1942 verkocht hij vis (ger.visch) van stand 'ger' op Uilenburg. In 1943 verkocht hij consumentengoederen of overig (cons. art. / Overig) op meerdere locaties, waaronder Uilenburg en Waterlooplein. Hij had een relatie met M.Klynkramer-Isaac. In 1943 werden zijn goederen ingeleverd door de Sicherheitspolizei, wat wijst op arisering of confiscatie.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.
Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.
* **Doel van het document:** De lijst lijkt een administratieve controlelijst voor het vorderen van goederen. De kolom "d.d. Inlevering" bevat vaak specifieke data, maar ook opmerkingen als "d. Sicherheits pol. ingel." (door Sicherheitspolizei ingeleverd), wat duidt op dwang of inbeslagname door de bezetter. * **Geografische spreiding:** De adressen concentreren zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat, Jodenbreestraat) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Louis Bothastraat). * **Namen:** Veel typisch Joods-Amsterdamse achternamen (Kool, Koopman, de Hond, Lakmaker, Vischjager). * **Marginalia:** Er zijn diverse potloodnotities die verwijzen naar correspondentie ("volgens brief", "zie no 10/3/28") of wijze van transport ("per post", "per telefoon"). De afkorting "S.P." of "Sicherheits pol." verwijst naar de Duitse veiligheidspolitie. "Diam. B." bij no 122 zou kunnen verwijzen naar de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB).
Administratief register/ledenlijst.
* **Schrift:** Het document is geschreven in een geoefend, administratief cursief handschrift. * **Kolom S. en №:** Deze lijken te verwijzen naar een archiefstructuur of dossiernummers. De nummers in de S.-kolom (11 t/m 14) groeperen de records. * **Adressering:** De adressen bevatten aanduidingen voor verdiepingen: "hs" staat voor 'huis' (begane grond), Romeinse cijfers (I, II, III, IV) duiden de etage aan. * **Nomenclatuur:** De namen zijn veelal typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam van die tijd (bijv. Italiaander, Lakmaker, de Hond, Meents, Isaac). * **Correcties:** Enkele regels zijn met een dikke streep doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de administratie (bijv. overlijden, verhuizing of uitschrijving).
Registerpagina / Handgeschreven lijst.
* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, mogelijk een bevolkingsregister, een ledenlijst van een vereniging of een distributielijst. De "S." kolom geeft waarschijnlijk een wijk- of categorienummer aan (25 t/m 28, en daarna "EZ", wat zou kunnen staan voor "Extra Zorg" of een specifieke zone). * **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Oost, met name in de Oosterparkbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Swammerdamstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Tugelaweg, Dan Theronstraat). Ook de Joodse buurt rond de Rapenburgerstraat en Jodenbreestraat is vertegenwoordigd. * **Terminologie:** * **hs:** huis (begane grond). * **I, II, III:** de verdieping. * **Nw:** Nieuwe. * **str:** straat. * **Naamkunde:** Veel namen op de lijst zijn typisch Joods-Amsterdams (Swaab, Dotsch, Stodel, Vischjager, Wijnschenk, Goudsmit).
Archieflijst-vermeldingen
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
| 17 | E. Isaac | gerookte visch |
Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.
| E.Isaac + | 27-6-93 | Vaalrivierstraat 2 III | ger.visch |
Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.
| 12 | 68 | E. Isaac | Spitskopstr. 9 hs | Insp. Verg. |
Administratief register/ledenlijst.
| 12 | 68 | E. Isaac | Spitskopstr: 9 ^hs |
Registerpagina / Handgeschreven lijst.
| EZ | 33 | E. Isaac | Vechtstraat 2 |
Administratieve lijst - Zwanenburgwal
| E.Isaac | 27-6-93 | Vaalrivierstr.2 III | | 1 | | |
Administratieve lijst / Registerblad (mogelijk uit een groter register van de marktmeester of de afdeling Marktwezen).
| E. Isaac | 27-6-93 | Paardenstr. 2 | " (idem) | id. | cons. art. |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Uilenburg — standplaats ger
meerdere — standplaats " (idem) id
Uilenburg — standplaats 1
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medische verklaring (attest) op officieel briefpapier. * **Instantie:** Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), Amsterdam. * **Datum van uitgifte:** 25 november 1942. * **Betrokkene:** Isaac de Vries (geboren 02-03-1903). * **Ondertekenaar:** Dr. S. Kroonenberg (Geneesheer-directeur). * **Kenmerken:** Briefhoofd met telefoonnummers en adres; p...
# TRANSCRIPTIE [Linksboven stempel in paars:] No 39/65/173 M 1942 [Midden boven:] Wapen van Amsterdam [Rechtsboven handgeschreven:] 8/6 [paraaf] ThV [Rechtsboven handgeschreven in blauw:] Invullen [?] [Rechtsboven rond paars stempel met gestileerde 'M'] **Afschrift** No. 223 L. M. 194² DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM, Heeft goedgevonden de aan Isaac Piller, geboren 9 Juni 1900, wonende Nieuwe Kerk...
# TRANSCRIPTIE 39/65/72 [handgeschreven] 20/5 [handgeschreven] MW [handgeschreven] <u>Afschrift</u> No. 223 L. M. 194 2. [Wapen van Amsterdam] [Onleesbare handgeschreven aantekening/handtekening] DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM, (2) [omcirkeld] Heeft goedgevonden de aan **Isaac S w a r t,** geboren 19 December 1888, wonende Vrolikstraat 114 I bij beschikking d.d. 16 Juni 1941, No.1007 L....
# DOCUMENT INFO - **Type document:** Officieel afschrift van een besluit van de burgemeester van Amsterdam. - **Datum document:** 12 mei 1942. - **Ingangsdatum besluit:** 13 januari 1942 (met terugwerkende kracht). - **Betrokkene:** Isaac Swart (geboren 19 december 1888). - **Locatie:** Ruyschstraat 105 (standplaats) en Vrolikstraat 114 I (woonadres), Amsterdam. - **Onderwerp:** Intrekking van ee...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële verklaring van ziekenhuisopname. * **Instelling:** Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), Amsterdam. * **Locatie instelling:** Nieuwe Keizersgracht 110, Amsterdam-C. * **Datum van uitgifte:** 23 mei 1940. * **Betreft:** Isaac Heiligers. * **Kenmerken:** Briefhoofd met gedrukte tekst; paars administratief stempel; handtekening van de...