A. Plesman
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Document
* **Brongebruik:** De krant maakt veelvuldig gebruik van het **D.N.B.** (Deutsches Nachrichtenbüro), het officiële persbureau van nazi-Duitsland. Dit duidt op de censuur en de controle van de bezetter op de Nederlandse pers in juni 1940. * **Oorlogsverslaglegging:** De focus ligt op de ineenstorting van de Franse defensie (Maginotlinie). Dit is historisch accuraat, daar Frankrijk zich op 22 juni 1940 (de dag van deze krant) overgaf. * **Binnenlands nieuws:** Er is aandacht voor de terugkeer naar het "normale" leven, zoals het vervoer van kinderen naar Groningen en het herstel van de handel. * **Personalia:** Het artikel over **Albert Plesman** ("Icarus gevallen") is opmerkelijk. Plesman, de oprichter van de KLM, werd kort na de capitulatie door de Duitsers gevangengezet. De tekst heeft een melancholische, bijna profetische toon over zijn val van "Douglas" (vliegtuig) naar de "fiets". * **Propaganda:** Het bericht over de Belgische koning Leopold III is een voorbeeld van hoe de bezetter probeerde de sympathie voor de vorst (die in België was gebleven en gecapituleerd had) te gebruiken om de bevolking tot rust te manen.
Dagblad (voorpagina)
* **Toon en taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "Britsche", "asch", "onderzeebooten"). De toon van de oorlogsberichten is sterk gekleurd door de bronnen van de bezetter (D.N.B. - Deutsches Nachrichtenbüro). Britse verliezen worden groot uitgemeten, terwijl eigen schade wordt gebagatelliseerd of niet genoemd. * **Propaganda-elementen:** De focus ligt op de onoverwinnelijkheid van de Duitse Weermacht op zee en in de lucht. De kop "Bommen bij Berkel" dient om de Britse luchtmacht als roekeloos of onnauwkeurig af te schilderen (vallen op weilanden, doden koeien). * **Civiele berichtgeving:** Naast het oorlogsgeweld is er ruimte voor institutioneel nieuws, zoals de overdracht van het KLM-gebouw. De toespraak van Plesman is opvallend metaforisch ("Phoenix"), wat duidt op een hoopvol maar voorzichtig nationaal sentiment onder de bezetting.
Relevante Archieffragmenten
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
# TRANSCRIPTIE [linksboven] Mej. A. M. Putz geb. 13-2-17 [midden] [inktvlekken/krabbels]
# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
# TRANSCRIPTIE *Handgeschreven (linksboven):* Verzonden [v.l.] *Rechtsboven:* G/HB. *Adresing:* den Heer D.Fleysman, Korte Prinsengracht 25 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. *Referentie en datum:* 46A/581/2 M. 9 October 1942. *Inhoud:* In antwoord op Uw brief ingekomen op 10 September j.l., bericht ik U, dat aan het daarin vervatte verzoek tot mijn spijt niet kan worden voldaan. *On...