Dagblad (voorpagina) Maandag 2 September 1940 [KOP VAN HET BLAD]
113DE JAARGANG — Algemeen Handelsblad
Maandag 2 September 1940 — AVONDBLAD
No. 37218; Tien bladzijden. Directeur: Mr. H. M. Planten.

[ARTIKEL MIDDEN BOVEN]
Twee Britsche torpedo-jagers tot zinken gebracht
Engelsche havens met succes gebombardeerd.
TWEE-EN-ZESTIG BRITSCHE VLIEGTUIGEN VERLOREN GEGAAN
BERLIJN, 2 September. (D. N. B.) Het opperbevel van de weermacht deelt mede: Duitsche onderzeebooten hebben op de Noordzee twee Britsche torpedo-jagers tot zinken gebracht. Op den 1en September hebben onze gevechts- en jachtvliegers de aanvallen op inrichtingen der Engelsche luchtmacht in Z.-O. Engeland voortgezet.

[ARTIKEL LINKSBOVEN]
DUITSCH WEERMACHTSBERICHT
Britsche hulpkruiser van 15.000 ton tot zinken gebracht
„Dunvegan Castle” door Duitsche duikboot in den grond geboord. — Binnen drie dagen ruim 100.000 ton vernietigd. — Vliegvelden, havens en fabrieken gebombardeerd.

Zaterdag verloren Britten 133 vliegtuigen
BERLIJN, 1 Sept. (D. N. B.) Het opperbevel van de weermacht maakt bekend: Een duikboot heeft den modernen Britschen hulpkruiser „Dunvegan Castle”, groot 15.000 b.r.t., tot zinken gebracht. Met dit succes heeft het Duitsche duikbootwapen binnen drie dagen ruim 100.000 b.r.t. in den grond geboord.

[ARTIKEL RECHTSBOVEN]
BOMMEN BIJ BERKEL
Engelsch verkenningsvliegtuig neergehaald.
Het A.N.P. meldt: Gistermiddag zijn in den Bovenpolder te Berkel uit een Engelsch vliegtuig veertien bommen neergeworpen, welke in een weiland terecht kwamen, waarbij twee koeien werden gewond. Overigens werd geen schade aangericht. De politie heeft de omgeving afgezet. In den omtrek zijn geen militaire doelen.

[ARTIKEL RECHTSMIDDEN]
Moge uit de asch van den eersten K.L.M.-Phoenix een nieuwe vogel verrijzen
Het Nederlandsche volk verbeidt met verlangen den dag, waarop de K.L.M. opnieuw onze vlag over alle zeeën en continenten, en vooral over Ned.-Indië zal vertoonen.
NIEUWE K.L.M.-GEBOUW IN GEBRUIK GENOMEN
Sociale Zaken zal tot dien dag het huis bewonen en bewaren.
(Van onzen correspondent.) 's-Gravenhage, 2 September.
In den als cantine ontworpen uitbouw van het nieuwe gebouw van de K.L.M. aan den Raamweg te 's-Gravenhage, had bedendochtend de overdracht plaats van dit gebouw aan het Departement van Sociale Zaken. Uiteraard was in verband met de tijdsomstandigheden ieder aanzien van feestelijkheid aan dit gebeuren onthouden.

[ONDERSCHRIFT FOTO ONDER]
DE DIRECTEUR DER K. L. M., DE HEER A. PLESMAN, heeft hedenmorgen het nieuwe gebouw der Maatschappij, dat gevestigd is aan den Raamweg te 's-Gravenhage, overgedragen aan het departement van Sociale Zaken. Zittend, rechts, ir. R. A. Verweij, secretaris-generaal van Sociale Zaken; zittend, links, de heer G. v. d. Meulen van den Raad van Beheer der K.L.M. * Toon en taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "Britsche", "asch", "onderzeebooten"). De toon van de oorlogsberichten is sterk gekleurd door de bronnen van de bezetter (D.N.B. - Deutsches Nachrichtenbüro). Britse verliezen worden groot uitgemeten, terwijl eigen schade wordt gebagatelliseerd of niet genoemd.
* Propaganda-elementen: De focus ligt op de onoverwinnelijkheid van de Duitse Weermacht op zee en in de lucht. De kop "Bommen bij Berkel" dient om de Britse luchtmacht als roekeloos of onnauwkeurig af te schilderen (vallen op weilanden, doden koeien).
* Civiele berichtgeving: Naast het oorlogsgeweld is er ruimte voor institutioneel nieuws, zoals de overdracht van het KLM-gebouw. De toespraak van Plesman is opvallend metaforisch ("Phoenix"), wat duidt op een hoopvol maar voorzichtig nationaal sentiment onder de bezetting. Dit exemplaar van het Algemeen Handelsblad verscheen in september 1940, enkele maanden na de Nederlandse capitulatie in mei 1940. Nederland bevindt zich in de vroege fase van de Duitse bezetting onder het Rijkscommissariaat van Arthur Seyss-Inquart.

Op dit moment woedt de Slag om Engeland (Battle of Britain) in volle hevigheid. De krant staat vol met berichten over luchtgevechten boven Londen en het zinken van Britse schepen door U-boten. De vermelding van Albert Plesman (oprichter KLM) is historisch significant; het nieuwe hoofdkantoor aan de Raamweg in Den Haag was net voltooid, maar de KLM-vloot lag grotendeels aan de ketting of was naar Engeland uitgeweken. Het gebouw werd daarom tijdelijk in gebruik genomen door het Departement van Sociale Zaken. De AVRO-studio in Hilversum, die op de foto wordt genoemd, markeert de voortgang van de genationaliseerde/gecontroleerde omroep tijdens de bezetting. A. Plesman A. Verweij G. v. d. Meulen M. Planten O. Engeland Politie