Officieel getypt verslag van een commissievergadering.
Origineel
Officieel getypt verslag van een commissievergadering. 10 september 1940. N o t u l e n van de 32ste vergadering van de Commissie van Advies voor de Markten gehouden op Dinsdag 10 September 1940 te 2 uur n.m.
A a n w e z i g : De Voorzitter: Dr.A.v.d.Laan; de Secretaris: Mr.A.van Praag; de leden: Kreveld, Neeter en Presser; het plaatsvervangende lid Frenkel, benevens de heer A.H.de Haer.
De agenda luidt:
1. Goedkeuring notulen van de 31ste vergadering d.d. 7 Mei jl.;
2. Mededeelingen en ingekomen stukken;
3. Vroeger eindigen der markten in verband met verduistering;
4. Rondvraag.
De Voorzitter opent de vergadering en stelt aan de orde punt 1 der agenda: Goedkeuring notulen van de 31ste vergadering d.d. 7 Mei jl.
Deze worden ongewijzigd goedgekeurd.
Vervolgens stelt de Voorzitter eerst aan de orde punt 3 der agenda: Vroeger eindigen der markten in verband met verduistering.
De Voorzitter deelt mede een schema te hebben samengesteld van de uren waarop de markten ontruimd moeten zijn, gedurende de periode van 14 September 1940 tot en met 29 Maart 1941, aannemende dat de zomertijd omstreeks 15 October zal eindigen. Dit overzicht luidt als volgt:
Vanaf het tijdstip, dat de Wintertijd wordt ingevoerd, moeten ook op andere dagen dan des Zaterdags, de markten eerder dan voorgeschreven, worden ontruimd (tot en met 15 November is de officieele tijd: 18 uur; van 16 November tot en met Februari: 17 uur). De markt moet voortaan worden ontruimd op het officieele uur van zonsondergang, dat hieronder per week is gefixeerd op het gemiddelde; met dien verstande, dat de markten op werkdagen behalve Zaterdag van 15 November tot Maart om 17 uur ontruimd moeten zijn als het uur van zonsondergang later valt.
Aannemende invoering Wintertijd op 15 October 1940 moeten de markten eindigen:
| uur van zons-ondergang | uur waarop de markten ont-ruimd moeten zijn. | |
|---|---|---|
| Op Zaterdag 14 September | om 19.55 uur | om 19.30 uur |
| Op Zaterdag 21 September | om 19.40 uur | om 19.15 uur |
| Op Zaterdag 28 September | om 19.20 uur | om 19.-- uur |
| Op Zaterdag 5 October | om 19.10 uur | om 18.45 uur |
| Op Zaterdag 12 October | om 18.55 uur | om 18.30 uur |
| * Typografie: De tekst is getypt met een mechanische schrijfmachine. Opvallend is het gebruik van spaties tussen letters in koppen ("N o t u l e n") voor nadruk. | ||
| * Samenstelling Commissie: De achternamen van de aanwezigen (Van Praag, Kreveld, Neeter, Presser, Frenkel) wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap binnen deze Amsterdamse marktcommissie. Dit is historisch relevant gezien de datum van het document. | ||
| * Logistiek: Het document toont de bureaucratische afhandeling van bezettingsmaatregelen. De precieze berekening van markttijden op basis van de zonsondergang illustreert hoe ingrijpend de oorlogsregels het dagelijks economisch leven reguleerden. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (september 1940). De "verduistering" waarnaar wordt verwezen, was een dwingende maatregel van de bezetter om navigatie door geallieerde bommenwerpers bij nacht te bemoeilijken. Alle steden moesten na zonsondergang volledig duister zijn. |
Voor de markthandel betekende dit een aanzienlijke verkorting van de werktijd. De discussie over zomer- en wintertijd in het document is ook interessant: de bezetter had in mei 1940 de "Duitse tijd" (Midden-Europese Tijd) ingevoerd, wat een verschuiving van de klok betekende ten opzichte van de tot dan toe gebruikelijke "Amsterdamse Tijd".
Hoewel het document op het eerste gezicht een louter logistieke aard heeft, krijgt het een beladen lading door de datum en de namen van de commissieleden. Slechts enkele maanden na deze vergadering zouden de eerste grootschalige anti-Joodse verordeningen de positie van deze mannen en de Joodse markthandelaren die zij vertegenwoordigden, fundamenteel ondermijnen.