H. Wessels

Administratieve kaart/formulier van de marktinspectie (waarschijnlijk Amsterdam).

Dit document betreft een administratieve sanctie tegen een marktkoopman, de heer H. Wessels uit Aalsmeer. Uit de aantekeningen blijkt dat hij zijn vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam niet regelmatig bezette. Nadat hij op 11 oktober 1940 al een officiële waarschuwing had ontvangen, is hij in november opgeroepen om zich te verantwoorden. De inspecteur (de Haan) besluit op 18 november 1940 hard op te treden: Wessels mag geen nieuwe voorkeurskaart (een type vergunning voor vaste marktkooplieden) aanvragen en zijn huidige rechten (kaart nr. 675) worden ingetrokken. De kaart is vervolgens op 19 november 1940 administratief afgehandeld en opgeborgen.

Registerblad / Presentielijst van marktkooplieden.

* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document getuigt van een strikte bureaucratische controle op marktactiviteiten kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De presentie wordt per dag bijgehouden om de status van 'vaste plaatshouder' te rechtvaardigen. * **Demografisch profiel:** Veel van de namen op deze lijst (zoals Polak, Reens, Prijs, Sluis, Tasch) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam, die historisch een groot aandeel had in de ambulante handel. * **Economische diversiteit:** Het assortiment varieert van dagverse producten (vis, groenten, fruit) tot duurzame goederen (emaille, vloerkleden) en specialistische diensten (kledingreparatie). * **Sociale context:** De vermelding "permanent in steun" bij L. Keizer illustreert de economische malaise van de late jaren '30, waarbij zelfs geregistreerde kooplieden soms volledig afhankelijk waren van overheidssteun. De kolom 'Winkelier' dient om onderscheid te maken tussen ambulante handelaren en ondernemers met een vast pand.

Briefkaart (postkaart).

Deze briefkaart is een zakelijke correspondentie uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afzender, H. Wessels uit Aalsmeer, richt zich tot het Hoofdkantoor van het Marktwezen in Amsterdam. De Jan van Galenstraat was de locatie van de Centrale Markthallen, het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Gezien de herkomst uit Aalsmeer, een centrum voor tuinbouw, betreft dit waarschijnlijk correspondentie over de handel of distributie van producten. De kaart is voorzien van de jaarlijkse "Voor het Kind"-toeslagzegel. In 1941 bestond deze serie uit portretten van kinderen (ontwerp door Pyke Koch), waarbij de toeslag bestemd was voor kinderbescherming. De handgeschreven nummers bovenin (zoals "Nº 27/64/1") en de paarse stempel ("M. 1311") wijzen erop dat de kaart na ontvangst is opgenomen in een administratief archiefsysteem van de gemeente of het Marktwezen.

Administratief registerblad, waarschijnlijk een register van marktpashouders of marktvergunningen.

Het document is een overzicht van marktkooplieden met hun persoonlijke gegevens (geboortedatum en adres), hun handelsproducten en de specifieke markt waar zij hun standplaats hebben. * **Abraham Waterman** (geb. 1902) handelde in groenten en fruit en stond op de markt in de Gaaspstraat. * **H. Wessels** (geb. 1886) verkocht kruidenierswaren en koek op de Albert Cuypmarkt. * **J.W. de Wilde** (geb. 1912) handelde in manufacturen (textiel) en stond eveneens op de markt in de Gaaspstraat. * **H.F.M.L. Zeylstra** (geb. 1883) woonde aan de Albert Cuypstraat en had daar ook zijn marktplaats voor schoenwerk. Alle inschrijvingen op deze pagina dragen dezelfde datum: 29 december 1941.

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

De lijst bevat een alfabetisch geordend overzicht (op achternaam, hoewel de 'R' tot 'W' op deze pagina staan) van personen met hun geboortedatum, adres en de markt waar zij waarschijnlijk een staanplaats hadden. De adressen bevinden zich grotendeels in de Amsterdamse wijken (Zuid, Oost, Centrum), met enkele uitschieters naar randgemeenten zoals Badhoevedorp en Aalsmeer. Opvallend is het gebruik van marktlocaties die specifiek werden aangewezen tijdens de bezettingsperiode.

Document

Deze lijst bevat 46 registraties van marktkooplieden in Amsterdam. De marktlocaties (Albert Cuypstraat, Sumatrastraat, Lindengracht en Ten Katestraat) zijn bekende handelsplekken in de stad. De grote meerderheid van de registraties is gedateerd op 1 oktober 1943. De aard van de handel weerspiegelt de economische situatie van de oorlogsjaren: * **Tweedehands goederen:** Er is veel handel in tweedehands boeken, artikelen en grammofoonplaten, wat duidt op schaarste van nieuwe producten. * **Surrogaten:** "Sijnt. rubber" (synthetisch rubber) was een belangrijk vervangingsmiddel aangezien natuurlijk rubber nauwelijks beschikbaar was. * **Houten zolen:** Vanwege de leertekorten werden veel schoenen voorzien van houten zolen. * **Distributievrije goederen:** "Distr. vrije galanterieën" mochten zonder distributiebonnen worden verkocht. De woonadressen van de kooplieden tonen aan dat zij uit diverse wijken van Amsterdam kwamen (zoals de Pijp, de Jordaan en Oud-West), maar ook uit omliggende plaatsen zoals Zaandam, Aalsmeer en Broek op Langedijk.

Document

* **Structuur:** Het document is georganiseerd op basis van marktlocaties. De meest voorkomende markten zijn de Albert Cuypstraat, Lindengracht en Ten Katestraat. * **Tijdsbeeld:** De massale datum van 1 oktober 1943 wijst op een algemene administratieve actie, zoals een herregistratie van alle marktkooplieden onder de toenmalige bezettingsautoriteiten. * **Artikelen:** Er is een duidelijke aanwezigheid van tweedehands goederen ("2e h. art.") en specifieke oorlogsartikelen zoals "synthetisch rubber", wat wijst op de schaarste aan nieuwe grondstoffen in 1943. * **Handschrift:** Het betreft een net cursief archiefschrift, waarschijnlijk ingevuld door een ambtenaar van de Marktdienst.

Administratieve lijst/register van handelaren.

* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>

87 | | " 8 | P.Redert Wzn., Havenhoofd 344 | " 131 | J.Slotemaker, Jan in 't Veltstraat 123 | | | | " 135 | K.Kramer, Vijzelstr.187 | | | | " 139 | Wed.A.de Boer-Koorn, Vijzelstr.10 | 17793 - '39

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

Div. bylagen (w.o. teek).