I. Pront
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
I. Pront was een marktkoopman actief op diverse locaties in Amsterdam, waaronder Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Amstelveld en Uilenburg. In 1942 verloor hij zijn standplaats in de Kerkstraat; hij kreeg toestemming om een eigen handkar te gebruiken op het Waterlooplein. In 1943 verkocht hij vis en zuurwurst aanverwante producten op het Waterlooplein en had een stand op Uilenburg. De exacte oorzaak van zijn verdwijning uit de markt is niet vast te stellen uit de beschikbare data.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Document
* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.
Formele brief / Verzoekschrift.
In deze brief verzoekt D. Haalman namens I. Pront om toestemming voor het innemen van een marktplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. Pront had voorheen een standplaats in de Kerkstraat, maar deze vergunning is "ingetrokken". Omdat hij in het bezit is van een zogeheten "voorkeurskaart" voor de markt op het Waterlooplein, vraagt hij de directeur van het Marktwezen om daar met zijn eigen kar te mogen staan. De brief is zakelijk en beleefd van toon, passend bij formele correspondentie met een gemeentelijke instantie in die tijd.
Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).
Dit document is een administratief besluit van de gemeente Amsterdam uit de Tweede Wereldoorlog. In de brief krijgt de heer I. Pront toestemming om zijn eigen handkar te gebruiken op zijn standplaats op de markt op het Waterlooplein. De brief is een typisch voorbeeld van de vergaande regulering van het dagelijks leven tijdens de bezetting. Zelfs voor het gebruik van een eigen vervoermiddel op een marktplaats was officiële toestemming van de "Directeur" (waarschijnlijk van het Marktwezen) vereist. De handgeschreven notitie "verzonden 18/5" en de vermelding "Inspecteur" wijzen op de interne ambtelijke verwerking van dit dossier.
Administratieve lijst/register van handelaren.
* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Waterlooplein
| I. Pront | 12- 7-1906 | Lepelstraat 86 II | visch |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| 214 | I.Pront | 12-7-06 | Lepelstraat 86 | Waterlooplein |
Getypte lijst van personen (pagina 4 van een groter document).
| I.Pront | 12-7-06 | Lepelstr.86 III | | | 1 | |
Getypte lijst met namen, adressen en marktgegevens.
| I.Pront | 12-7-06 | Lepelstr. 86 III | Waterloopl. | 12-4-43 | zuurw.en aanverw.art. |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats visch
Uilenburg — standplaats 1
Waterlooplein — standplaats aterloopl
Waterlooplein — standplaats aterloopl
Relevante Archieffragmenten
**VI.**
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
- 3 -
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] Otto 23/5 PM [Turflijst] <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> | | | [Midden] Averwijzing 150...