S. Postma
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
S. Postma (geb. 1912) was een marktkoopman gespecialiseerd in aardappelen. Hij was actief op diverse markten, waaronder Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Amstelveld en Uilenburg. In 1941 verzocht hij om een tijdelijke vergunning voor de Albert Cuypmarkt. In 1942 richtte hij zich tot de directeur van de Centrale Markthallen met een dringend verzoek om werk, aangezien hij door nieuwe regelgeving brodeloos was geraakt. Het lot van de persoon na 1944 is onbekend.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Officieel rapport/registratieformulier ("Kaartcontrole Centrale Markt").
* **Incident:** Een rapportage van een overtreding op de Centrale Markt in Amsterdam. Koopman Obbes probeert een onbevoegde assistent (J. de Graaf) toegang te verlenen door zijn eigen legitimatiekaart uit te lenen. * **Context van de overtreding:** De aanleiding voor de onregelmatigheid is opmerkelijk: de vrachtwagen van de koopman is "opgeëist door Defensie". Hierdoor moest hij uitwijken naar extra transport met een bakfiets en extra personeel dat niet over de juiste papieren beschikte. * **Juridische grondslag:** Er is proces-verbaal opgemaakt op basis van artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (verboden toegang). * **Administratieve fraude:** Tijdens het onderzoek bleek bovendien dat S. Rood ten onrechte nog een personeelskaart op naam van Obbes gebruikte, terwijl hij inmiddels de zaak van Obbes had overgenomen en als zelfstandige werkte.
Handgeschreven verzoekschrift voor een marktvergunning.
Het document is een formeel verzoek van S. Postma (geboren in 1912) aan een gemeentelijke instantie in Amsterdam om een tijdelijke marktvergunning te verkrijgen voor de Albert Cuypmarkt. Opvallend is dat de vergunning niet voor de aanvrager zelf is, maar voor een derde persoon: J. Slinger (geboren in 1893). Er zijn twee administratieve lagen zichtbaar: 1. **Het verzoek:** Geschreven door Postma op 14 oktober. Hij refereert aan "Voorkeurskaart 767", wat wijst op een bestaand systeem van anciënniteit of voorrang bij het toewijzen van kraampjes. 2. **De goedkeuring:** Onderaan heeft een ambtenaar op 10 november ("10./11.") genoteerd dat er geen bezwaren zijn tegen het inwilligen van het verzoek. De afkorting "vk. 767 ae." in de kantlijn is waarschijnlijk een administratieve verwerking van de voorkeurskaart.
Document
In deze brief wendt de heer S. Postma zich tot de directeur van de Centrale Markthallen met een dringend verzoek om werk. De schrijver is een vakman die zijn hele leven in de aardappelhandel heeft gewerkt, maar die door nieuwe regelgeving brodeloos is geworden. De kern van het probleem ligt bij de omzet in de zogenaamde "basisjaren" (1937-1939). Omdat zijn handelsvolume in die jaren onder een bepaalde norm bleef, is hij door de V.B.N.A. uitgesloten van verdere beroepsuitoefening. Postma benadrukt dat hij "finaal uitgesloten" is en "helemaal zonder inkomsten" zit, wat wijst op de grote sociale nood waarin hij verkeert. De administratieve krabbels bovenin tonen aan dat de brief serieus is behandeld: hij is geregistreerd onder nummer 53/78/1 en er staat een instructie om de man "op te roepen" voor een gesprek op 2 november 1942.
Politierapport / Informatie-bulletin.
Het document is een intern politierapport betreffende de 23-jarige H. Klok. De kern van de melding is een onderzoek naar mogelijke fraude met arbeidsinzet-documenten. Er wordt gesteld dat de 'toewijzing' (waarschijnlijk een werkvergunning of vrijstelling voor de *Arbeitseinsatz*) van Klok door derden (Oosterwijn en Persoon) wordt aangevraagd en vervolgens "verkocht". Daarnaast wordt geconstateerd dat Klok onterecht als ziek is opgegeven om aan zijn verplichtingen te ontkomen, terwijl hij in werkelijkheid veelvuldig in IJmuiden zou verblijven. De aantekeningen onderaan tonen de administratieve afhandeling: Klok wordt opgeroepen voor verhoor op 28 juni 1943 aan de Albert Cuypstraat (destijds een locatie van de politie).
Handgeschreven administratief verslag/logboek van inspecties.
* **Doel van het document:** Het betreft een dagrapportage van controleurs die winkels bezoeken. De herhalende term "(Accoord)" achter elke vermelding duidt erop dat de betreffende winkel de inspectie heeft doorstaan en dat de administratie of voorraad in orde was bevonden. * **Handschrift en stijl:** Het handschrift is een vlot, zakelijk administratief schrift uit het midden van de 20e eeuw. De structuur is zeer systematisch met scheidingslijnen tussen de verschillende posten. * **Geografie:** De genoemde locaties (Joh. v. Oldenbarneveldtstraat, 2e Nassaustraat, Joh. Verhulststraat, Alexander Boersstraat en de Overtoom) bevinden zich allemaal in Amsterdam, wat de context van dit document vaststelt in de hoofdstad.
Administratieve lijst/register van handelaren.
* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst (doorslag of kopie).
| S.Postma | 25-12-12 | Fred.Hendr.Plantsoen 15 | Albert Cuypstraat | 19-1-42 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Albert Cuypstraat 19-1-42
Relevante Archieffragmenten
C.M. Postema } vervallen Nieuwenhuijs } 1 x nacht- en Pietersma } middagdienst. De grebber Dijkema Borgsteeve vs Soc. L. visch voor binnenw. markten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag van een ambtelijk schrijven). * **Datum:** 31 december 1941. * **Onderwerp:** Verzoek tot kwijtschelding van marktgeld voor tuinder J. Postma. * **Afzender:** Onbekend (ondertekend met initialen VD/HG). * **Geadresseerde:** Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). * **Archiefkenmerk:** 59/11/10 M.
½ C | 20-1-09 | Lange Houtstr. 24 A II - | x M.W. 9/11 42 [p. post] | | 25 | 56 Stodel S. | ½ Z | 30-9-84 | Rapenburgerstr. 79 I - - | x J.R. | [Linksonder handgeschreven:] *Gmt*
# TRANSCRIPTIE 8a/46/2M. [handgeschreven: Verzonden 20/4] 20 April 1944. VB/SV. Den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken, A l h i e r. ============ Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 19 April jl. no.695 Arb.1944 heb ik de eer U onderstaand de in die circulaire be- doelde opgave te doen toekomen. De Directeur, R.A.Postema 17-3-1925 W.de Zwijgerlaan 22 II jeugdig- ...
# TRANSCRIPTIE J. Postma Muiderstraatweg 69a Diemen