D. Werkendam

Handgeschreven brief (officiële klacht).

* **Kernboodschap:** De gebroeders D. en M. Werkendam dienen een formele klacht in over een incident op de markt in de Westerstraat op een maandag. Zij zijn diep verontwaardigd over het optreden van een marktambtenaar, de heer Wolf. * **Grief:** De schrijvers bekritiseren het beleid waarbij marktkooplieden "bij het minste en geringste" geschorst of voor een dag verwijderd worden. Ze voelen zich behandeld als ondergeschikten van een slechte werkgever, in plaats van zelfstandige ondernemers. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd ("Wel Ed. Heer"), maar de ondertoon is strijdbaar en dringend. Woorden als "Verontwaardiging", "dringend" en "verbitterd" onderstrepen de ernst van de situatie. * **Doel:** Het forceren van een persoonlijk gesprek ("onderhoud") met de directeur om de gang van zaken te bespreken.

Brief (sluiting) met ambtelijke kanttekeningen.

Het document is de laatste pagina van een formeel schrijven van D. Werkendam aan een ambtelijke instantie (aangesproken met "Uw Ed.", oftewel Uw Edelgestrenge). De kern van het verzoek is een eerlijk onderzoek naar een klacht waarbij een zekere heer Wolf betrokken is. D. Werkendam vreest voor een eenzijdige behandeling en vraagt om ook gehoord te worden. Hij tekent namens zijn werkgever, M. Werkendam. Onderaan het document staan felle reacties van een ambtenaar (waarschijnlijk een inspecteur van de marktpolitie of het marktwezen). De toon van de ambtenaar is denigrerend: hij noemt de brief "onzin" en stelt dat Werkendam straf verdient voor wangedrag. Tevens wordt de hiërarchie verduidelijkt: M. Werkendam had geen toestemming om zich door D. Werkendam te laten assisteren. Er wordt gesuggereerd dat D. Werkendam de zoon is van M. Werkendam.

Handgeschreven lijst met namen (waarschijnlijk een presentielijst of petitie).

* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat erop wijst dat de personen zelf hun naam hebben genoteerd of ondertekend. De stijl is een klassiek Latijns cursiekschrift. * **Namenmateriaal:** Veel van de namen op de lijst zijn typisch voor de Nederlands-Joodse gemeenschap van vóór de Tweede Wereldoorlog (o.a. Vischjager, Polak, Waterman, Werkendam, Druijf, Davidson, Blitz). * **Spelling:** De spelling hanteert de 'ij' in plaats van 'y' (behalve bij namen als Druijf) en de oude spelling '-sch' in namen als Vischjager. * **Staat:** Het papier vertoont een horizontale vouw in het midden en lichte verkleuring, passend bij archiefstukken uit de vroege 20e eeuw.

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (W t/m Z). Per persoon wordt de geboortedatum en het woonadres vermeld. * **Annotaties:** De handgeschreven wijzigingen duiden op een actief bijgehouden administratie. Adreswijzigingen (zoals bij Ysbrandie en Zwaan D.) zijn doorgehaald en vervangen. * **Symbolen:** * **T**: Staat vermoedelijk voor 'Telefoon' of een specifieke categorie marktvergunning. * **L**: Een krul of letter die mogelijk duidt op 'Legitimitatie' of een specifieke status van de vergunning. * **Ingetrokken**: Betekent dat de marktplaatsvergunning voor D. Werkendam is beëindigd. * **Vinkjes (✓)**: Mogelijk ter controle van betaling of aanwezigheid. * **Adressen:** Bijna alle adressen bevinden zich in Amsterdam-Oost (Dapperbuurt, Indische Buurt, Transvaalbuurt), met uitzondering van één handelaar uit Aalsmeer. De Romeinse cijfers (I, II, 11) duiden op de verdieping (hoog). ---

Document

Het document is een gestructureerde lijst van zestien personen woonachtig in Amsterdam, gesorteerd op achternaam. - **Inhoud:** Van elk individu worden de personalia en de aard van hun nering vermeld. Opvallend is de term "ongeregeld", wat in deze context vaak verwijst naar ambulante handel of straathandel in diverse goederen. - **Markeringen:** Verschillende namen zijn met de typemachine onderstreept, wat wijst op een selectie of een statusverandering binnen de administratie. De 'x'-tekens in de laatste kolom dienden waarschijnlijk als afvinklijst voor uitgevoerde acties of controles. - **Topografie:** De genoemde adressen bevinden zich in vooroorlogse Amsterdamse wijken zoals de Jordaan (Lindengracht), de Pijp (Jan Steenstraat) en de Transvaalbuurt (Transvaalstraat).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (sluiting) met ambtelijke kanttekeningen. * **Datum:** 27 juli 1939. * **Betrokken personen:** D. Werkendam (ondertekenaar), M. Werkendam (werkgever), de heer Wolf, p/a Kleijn. * **Locaties:** Amsterdam (Rijnstraat, Ten Katestraat, Mosplein). * **Taal:** Nederlands.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie / rapportage. * **Datum:** 24 juli 1939 (met een latere aantekening van 26 juli 1939). * **Betrokken personen:** M. Werkendam, De Wolff (marktambtenaar), "oom" van Werkendam. * **Locatie:** Westerstraat (Amsterdam). * **Onderwerp:** Verslag van een telefonisch incident en een conflict op de markt betreffende marktreg...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke correspondentie (doorslag van een besluit/brief). * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** den Heer M. Werkendam, President Steynstraat 7 I, Amsterdam-Oost. * **Datum:** 12 augustus 1940. * **Referentienummers:** 33/69/2 M. en VP/HG. * **Kenmerken:** Getypte tekst op gr...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verslag/Rapportage over een incident op een markt. * **Datum:** 24 juli 1939. * **Locatie:** Amsterdam (A’dam). * **Betrokken personen:** Werkendam (M. Werkendam, wonende Hofmeyrstraat 10 II), hr. Loggem (bestuurder), neef (handelaar), W. (vermoedelijk Werkendam zelf), Mr. v. Praag en Duinhoven. * **Taal:** Nederlands.