Handgeschreven brief (officiële klacht). 24 juli 1939. D. en M. Werkendam. Directeur voor Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven, onderstreept:] Ingekomen
[Stempel:] Nº 20/102/ M. 1339 4/8
Amsterdam 24 juli 39

Den Wel. Ed. Heer.
Directeur voor Markt wezen
Alhier

[Rechts in de marge:] zie Insp.

Wel Ed. Heer.

Met de Meeste Verontwaardiging wend
Ondergeteekende D. en M. Werkendam
Wonende Rijnstraat N. 12 II Adam (Zuid)
en Hofmijerstraat 10 I Adam (Oost)
tot Uw Ed. Met het vriedelijk [sic]
doch dringend verzoek hun een
onderhoud met Uw Ed. toe te staan.
Naar aanleiding, het door Uwen
Ambtenaar Den Heer wolf dienst
doende des Maandag aan de Wester-
straat ten top gedreven incident.
waar over 10 tallen marktkooplieden
zeer verbitterd waren. Het komt mij
D. Werkendam voor als of wij bij
de eerste de beste werkgever in dienst
zijn. Om bij het minste en geringste
kooplieden te schorsen en voor een
dag van de markt laat verwijderen.

[Rechtsonder:] 33 * Kernboodschap: De gebroeders D. en M. Werkendam dienen een formele klacht in over een incident op de markt in de Westerstraat op een maandag. Zij zijn diep verontwaardigd over het optreden van een marktambtenaar, de heer Wolf.
* Grief: De schrijvers bekritiseren het beleid waarbij marktkooplieden "bij het minste en geringste" geschorst of voor een dag verwijderd worden. Ze voelen zich behandeld als ondergeschikten van een slechte werkgever, in plaats van zelfstandige ondernemers.
* Toon: De brief is formeel en beleefd ("Wel Ed. Heer"), maar de ondertoon is strijdbaar en dringend. Woorden als "Verontwaardiging", "dringend" en "verbitterd" onderstrepen de ernst van de situatie.
* Doel: Het forceren van een persoonlijk gesprek ("onderhoud") met de directeur om de gang van zaken te bespreken. * Historische periode: De brief dateert van juli 1939, slechts enkele weken voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode waren de spanningen in Amsterdam hoog.
* Sociaal-economisch: De marktsector was cruciaal voor de Amsterdamse economie. Ambtenaren van Marktwezen hadden verregaande bevoegdheden om de orde te handhaven, wat vaak leidde tot frictie met de kooplieden.
* Persoonsgegevens: De naam Werkendam is een bekende Joodse naam in Amsterdam. Gezien de adressen (Rijnstraat en Hofmeyrstraat) en de datum, bevindt dit document zich op het snijvlak van sociaal-economische geschiedenis en de voorgeschiedenis van de bezettingsjaren. De gebroeders Werkendam proberen hier via de officiële weg hun recht te halen in een systeem dat voor hen spoedig zeer vijandig zou worden. De Westerstraatmarkt was (en is) een van de belangrijkste markten in de Jordaan. D. Werkendam Den Heer (Ambtenaar) M. Werkendam Marktwezen