B. Menist
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
B. Menist was een marktkoopman in Amsterdam die vanaf ongeveer 1926 (vijftien jaar voor 1941) handel dreef. In 1941 verzoekt hij om behoud van zijn rechten op vaste standplaatsen en woont hij in Amsterdam-Oost. In datzelfde jaar stopt hij met huur betalen voor zijn standplaats nummer 74 op de Dapperstraatmarkt, mogelijk gedwongen door de toenemende omstandigheden. In 1943 wordt hij geassocieerd met adres Joubertstraat 25 p.b. en heeft hij een standplaats op nummer 15. Zijn exacte producten en de specifieke reden voor het stoppen met huur betalen in 1941 zijn onzeker.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.
Document
Handgeschreven verzoekschrift (waarschijnlijk een fragment of de slotpagina van een brief).
De schrijver, B. Menist, verzoekt de instanties om zijn bestaande rechten op vaste standplaatsen op drie verschillende Amsterdamse markten te behouden. Hij voert aan dat hij dit beroep al ongeveer vijftien jaar uitoefent. Het verzoek houdt verband met een aanstaande herindeling van de vaste staanplaatsen. Hij vermeldt expliciet dat hij in Amsterdam-Oost woont. De afkorting "onderg." staat voor "ondergetekende". "UEd." staat voor "Uw Edelachtbare".
Formulier (Kennisgeving opzegging vaste plaats).
Dit document is een officiële administratieve kennisgeving waarmee een markthouder, de heer of mevrouw B. Menist, vrijwillig of gedwongen de huur van een vaste staanplaats opzegt. * **Persoon:** De ondertekenaar is B. Menist. Gezien de context van de periode en de locatie (Dapperstraat) is het zeer waarschijnlijk dat dit een Joodse marktkoopman betrof. * **Locatie:** Plaats nummer 74 op de Dapperstraatmarkt in Amsterdam-Oost. * **Administratieve sporen:** * De code "M.W. 67 1000-1-’37" duidt op het type formulier van het Marktwezen, gedrukt in januari 1937. * De aantekening "No. 26/6/39" bij opmerkingen verwijst vermoedelijk naar de datum waarop de vergunning oorspronkelijk was verleend of laatstelijk verlengd. * De stempels "M. 1941" en de afvoering per week 10 van februari 1941 bevestigen de verwerking door de gemeente.
Document
Het betreft een korte, zakelijke notitie waarin een zekere "de Haan" (ondertekenaar) een "Hr. Rens" om advies vraagt met betrekking tot de zaak van "B. Menist". Het adres Joubertstraat 25 wordt expliciet vermeld. De afkorting "p.b." voor het huisnummer zou kunnen staan voor 'perceel' of een specifieke administratieve aanduiding. Gezien de datum in de lente van 1943 en de locatie in de Amsterdamse Transvaalbuurt, wijst alles erop dat dit document verband houdt met de Jodenvervolging tijdens de Duitse bezetting.
Handgeschreven brief/dienstnota.
* **Inhoud:** De brief is een ambtelijk advies aan een inspecteur betreffende een verzoek van "B. Menist". De schrijver (J. Reny) bevestigt dat de verkoopartikelen van Menist op plaats nummer 15 (waarschijnlijk een marktplaats of standplaatsnummer) uitsluitend uit huishoudelijke artikelen bestaan. Op basis hiervan adviseert Reny om het niet nader genoemde verzoek in te willigen. * **Namen:** B. Menist verwijst zeer waarschijnlijk naar de bekende Joodse ondernemersfamilie Menist uit Amsterdam, die handelde in huishoudelijke goederen. * **Administratieve verwerking:** De kanttekeningen laten zien dat het document op 17 maart 1943 is verwerkt. "Acc." staat voor *Accord* (Akkoord), wat aangeeft dat het advies is overgenomen en de status of vergunning ("wordt veranderd") zou worden aangepast.
Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.
Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.
| B.Menist + | 21-7-98 | Laingsnekstraat 17 II | ongeregeld |
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
| B.Menist | 21-7-98 | L.Neckstraat 17 II | | 1 | | |
Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.
| B. Menist | Laing's Neckstraat 172 [met Romeinse II] | 21-7-98 | ijzerwaren |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats Dapperstr
Uilenburg — standplaats ongeregeld
Uilenburg — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE B. Menist, p.b. 25 Joubertstraat Hr. Rens, om advies, 2-3-'43 de Haan
- 3 -
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
Afdeeling B. Levensmiddelenvoorziening. No. 5392 M.
# TRANSCRIPTIE Bijlage B