P. Zwart

Getypte lijst met namen en adressen.

* **Structuur:** De lijst is georganiseerd in drie kolommen: Naam (met initialen en patroniemen), Adres (vaak poldernummers of specifieke wegnummers) en Wijk/Gemeente (West, Sloten, Zuid). * **Geografie:** De locaties concentreren zich in de Sloterpolder en de voormalige gemeente Sloten (geannexeerd door Amsterdam in 1921). De vermelding van "Sloterpolder" met kavelnummers duidt op een tijd dat dit gebied nog grotendeels agrarisch was, voor de bouw van de Westelijke Tuinsteden. * **Namen en Titels:** * **Hzn. / Judzn. / Gzn.:** Afkortingen voor Hendrikszoon, Judocuszoon en Gerritzoon. * **Gebr.:** Gebroeders. * **hs.:** Huis (begane grond). * **Opvallende details:** Er staan enkele typefouten in het origineel, zoals "Sloterewg" (Sloterweg) en "Stoten." (Sloten.). De ponsgaten aan de linkerkant hebben bij enkele namen de eerste initialen onleesbaar gemaakt.

Een handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register of namenlijst).

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (S-W). * **Codering:** Er is een duidelijk onderscheid tussen personen gemarkeerd met een 'N.' (doorlopende nummering van 167-199) en personen met een 'A.' (lagere nummering 29-34). * **Annotaties:** De 'X'-nummers in de laatste kolom lijken te verwijzen naar specifieke dossiers, transporten of kaartsysteemnummers. De handgeschreven rode cirkels met getallen (zoals 12, 13, 14, 15) en groene cirkels (6, 7) duiden op een latere categorisering of statuswijziging. * **Schrift:** Een verzorgd, ambtelijk Latijns cursief. De kolomkoppen bevatten archaïsche afkortingen die typerend zijn voor bevolkingsregisters of cartotheken uit die tijd (bijv. "W.pl." voor Woonplaats).

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

Het document betreft een administratieve lijst, opgesteld in drie informele kolommen: 1. **Naam:** Achternamen voorafgegaan door een of twee initialen. Veel namen zijn herkenbaar als Sefardisch of Asjkenazisch Joods (o.a. Cohen, Dotsch, Hamel, Verdoner, Porcelein). 2. **Adres:** Afgekorte straatnamen in Amsterdam (voornamelijk in de voormalige Joodse buurt: Nieuwmarkt, Lepelstraat, J.D. Meijerplein, Plantage Kerklaan, en de diverse 'Nieuwe' grachten). 3. **Classificatie:** Achter elk adres staat een hoofdletter 'E'. De betekenis hiervan is niet direct uit dit blad af te leiden, maar in de context van de Tweede Wereldoorlog werd de 'E' vaak gebruikt voor 'Evacuatie' of 'Entjudung' (onteigening) in specifieke administraties. Het handschrift is verzorgd en consistent. Het gebruik van "Nw." voor "Nieuwe" en "Pl." voor "Plantage" is standaard voor Amsterdamse administraties uit die periode.

Getypte lijst (doorslag of origineel op schrijfmachine).

* **Structuur:** De lijst is strak georganiseerd in drie kolommen: naam van de teler, het adres en de wijk/plaatsnaam. * **Afkortingen:** Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van patroniemen zoals **Jzn** (Janszoon), **Hzn** (Hendrikszoon) en **Gzn** (Gerritszoon) om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde initialen. **Wed.** staat voor weduwe. **H'Meer** verwijst naar de Haarlemmermeer. * **Geografie:** De focus ligt op de voormalige gemeente Sloten (vlak voor of na de annexatie door Amsterdam) en de aangrenzende tuinbouwgebieden zoals de Sloterpolder, de Osdorperweg en de Zuiderakerweg. Dit waren van oudsher belangrijke gebieden voor de Amsterdamse voedselvoorziening. * **Typografie:** Het document is vervaardigd op een mechanische schrijfmachine. De herhalingstekens (") worden consequent gebruikt om tekst uit de bovenliggende regel te kopiëren, wat duidt op een administratieve lijst die efficiënt moest worden opgesteld.

Administratief overzicht (grootboekblad) van brandstoftoewijzing en -verbruik.

* **Doel van het document:** Het bijhouden van de distributie en het werkelijke verbruik van "Benzogas" per individuele afnemer. Dit was een essentieel onderdeel van de rantsoenering tijdens de bezetting. * **VBNA:** De afkorting VBNA staat voor *Vloeibaar Butaan- en Aardgas*. In het document valt op dat veel verbruikscijfers verwijzen naar "zie v.d. Vlugt" (met name naar M. v.d. Vlugt aan de Jan van Galenstraat 16). Dit suggereert dat v.d. Vlugt fungeerde als een centraal distributie- of vulpunt voor een groep gebruikers. Het enorme verbruik van v.d. Vlugt zelf (4500 $m^3$ en 3010 $m^3$) bevestigt dit. * **Scherpe Rantsoenering:** Er is een duidelijke trend zichtbaar: in de tweede periode (augustus-september) is de toewijzing voor bijna iedereen fors verlaagd (meestal van 500 naar 180 $m^3$), wat wijst op toenemende schaarste en strengere controle door de bezetter. * **Uitzonderingen:** Bij J.J. Sol staat de opmerking "Auto verkocht aan Tabel Zijlstr.", wat verklaart waarom er geen verbruik meer is in de tweede periode. ---

Brief (handgeschreven)

* **Toon en taal:** De brief is geschreven in een beleefde doch dringende toon ("Wel: Edelle: Heer"). Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gangbare spelling (vischkoopers, neemen, termijn). * **Kern van de klacht:** De "vischkoopers van het Dapperplein" beklagen zich bij de autoriteiten over een aantal specifiek genoemde personen (P. Zwart, Mej. Rotgers, Postma en leverancier H. Bertsma). Deze personen waren reeds geschorst wegens zwarte handel, maar blijken hun praktijken clandestien voort te zetten vanuit woningen/erven aan de Oetewalerstraat. * **Economische motieven:** De schrijvers klagen dat zij "last" hebben van deze illegale handel. De illegale verkopers bieden schol en bot aan tegen "woekerprijzen". Het grote voordeel voor de klanten is dat zij bij deze clandestiene adressen "niet in een rij behoeven te staan", wat suggereert dat de officiële distributie via de markt gepaard ging met lange wachttijden en strenge controle (voedselbonnen).

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] Lee. M. de Boer. [?] [Linksboven, getypt:] vP/KN. [handgeschreven:] *extra* 85/94/3 M. [Rechts, getypt:] 25 October 1939. den Heer A.Th.J. Smit Jr., p/a L.J. Koene, Heerenmarkt 15 boven, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 19 September en 11 October jl. bericht ik U, dat dezerzijds geen bezwaar be- staat, wanneer U op...

# TRANSCRIPTIE I. ZWAAF HOLLANDSCHE ZUURINLEGGERIJ „DE HOOP” IMPORT — EXPORT BANKIER: NEDERL. MIDDENSTANDSBANK N.V. HEERENGRACHT 580, AMSTERDAM POSTGIRO No. 267070 TELEFOON 46239 AMSTERDAM-C., 25 Mei 1942 193..... (HOLLAND) J. HOUTTUINEN 70-72 [Stempel:] No 53/60/1 M. 1942 [Handgeschreven:] B 29/5 Den Directeur van Centrale Marktwezen, te AMSTERDAM. Weledele Heer, Daar ik bij de Contròleur ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] 2 ev. fr. de Boer. [Getypt linksboven:] vP/KN. [Getypt links:] 85/94/3 M. [Handgeschreven toevoeging:] Verzonden 26/10-'39 [Getypt rechts:] 25 October 1939. [Adresblok:] den Heer A.Th.J.Smit Jr., p/a L.J.Koene, Heerenmarkt 16 boven, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. [Brieftekst:] Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 19 September en 11 October jl. bericht...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: extra] VP/G. 1/16/2 M 11 Maart 1939. den Heer P. Leeuwenburgh, Hoeve: "'t Land in Zicht", N u m a n s d o r p. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 dezer bericht ik U, dat by myn dienst geen heer Ter Haar bekend is. Wel is de naam van den inspecteur van het Marktwezen: De Haer, doch deze heer is geen tuinbouwkundige, weshalve ik vermoed, dat hy niet de door U bedo...

# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven] VP/HG. den Heer N. Blaugrund, Gelderschekade 94, Amsterdam-Centrum. Wijk 1. 33/82/2 M. 26 September 1940. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 16 Augustus jl. bericht ik U, dat U geen verder uitstel van plaatsbezetting op de markt Westerstraat kan worden verleend. Indien U de bedoelde plaats voortaan niet regelmatig, dat wil zeggen ten minste drie ma...