A. Salomons
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
A. Salomons was een marktkoopman die actief was op de Waterlooplein en de bloemenmarkt aan het Singel. In 1939 verzocht hij om een gesprek over zijn standplaats aan de bloemenmarkt. In november 1940 kreeg hij formele berispingen van het Marktwezen omdat hij zijn kraam (nr. 16) op de Zwanenburgwal niet op tijd had opgeruimd na sluitingstijd. Hij werd administratief geregistreerd als Joods in 1940. De specifieke reden voor zijn verdwijning uit de markt of zijn lot na 1940 is in de beschikbare data niet vermeld.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
| J 230715 | A. Salomons | Ger. Doustr. 194 | 23.7.15 |
| J 230715 | A. Salomons | Ger. Doustr. 194 | 23.7.15 |
| J 230715 | A. Salomons | Ger. Doustr. 194 | 23.7.15 |
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoek om een onderhoud).
* **Inhoud:** De heer A. Salomons verzoekt om een persoonlijk gesprek met de directeur van het Gemeentelijk Marktwezen. De aanleiding is een zaak (vermoedelijk een marktkraam of handelsplaats) die hij exploiteert op de bloemenmarkt aan het Singel, ter hoogte van nummer 542. * **Schrijfwijze:** De brief is geschreven in een duidelijk, enigszins formeel handschrift. De schrijver hanteert de toen gebruikelijke beleefdheidsvormen ("W. E Dz." staat voor *WelEdele Zeergeleerde*). Er zit een kleine grammaticale fout in ("stuurd" met een 'd' in plaats van een 't'), wat niet ongewoon was voor die tijd. * **Administratieve sporen:** De verschillende nummers en stempels bovenaan de brief tonen aan dat het document officieel is ingeboekt door de gemeentelijke administratie van Amsterdam.
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk uit de Tweede Wereldoorlog).
* **Structuur:** Een tabeloverzicht waarbij de rijen individuen vertegenwoordigen en de kolommen diverse statuskenmerken of verblijfplaatsen lijken te zijn. * **Kolomkoppen:** Veel koppen zijn afgekort. "W.str" staat waarschijnlijk voor Westerbork, "A. Camp" mogelijk voor Auschwitz of een ander 'Arbeitslager'. "W.pl." zou woonplaats kunnen betekenen. * **Markeringen:** De schuine streepjes (/) geven aan op wie een bepaalde kolom van toepassing is. * **Codering:** De kolom "Nom." (Nummer) bevat een doorlopende nummering (136-166), met uitzondering van personen die een "A" codering hebben (waarschijnlijk een andere categorie of transport). * **Annotaties:** De "X"-nummers in blauw en de omcirkelde rode getallen (16 t/m 20) zijn later toegevoegd, mogelijk voor kruisverwijzingen naar andere registers of dossiers.
Handgeschreven ambtelijke melding/rapport.
Dit document is een rapportage van een vermoedelijke marktmeester of toezichthouder (J. Renz) aan de inspecteur van de markt. De kern van de melding is een overtreding van de markttijden door de koopman A. Salomons op de markt aan de Zwanenburgwal. Salomons had zijn kraam (plaats 16) op dinsdag 26 november om 17:00 uur ("5 uur n: m:") nog niet opgeruimd ("ingestald" / "ingepakt"), terwijl hij de week daarvoor al een waarschuwing had gekregen voor hetzelfde feit. De afkorting "j: l:" staat voor "jongstleden". De administratieve verwerking (stempels en dossiernummers) suggereert dat dit onderdeel was van een officiële procedure bij de Dienst van het Marktwezen.
Officiële waarschuwingsbrief (doorslag).
* **Inhoud:** De brief is een formele berisping aan het adres van de heer A. Salomons. Hem wordt verweten dat hij op dinsdag 26 november 1940 de markt aan de Zwanenburgwal niet op tijd heeft verlaten met zijn koopwaar. Hij wordt gemaand zich in de toekomst strikt aan de sluitingstijden te houden. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toenmalige formele ambtelijke stijl, inclusief verouderde spelling zoals "den Heer", "jl." (jongstleden), "tyd" en "hierby". * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 30/11" duidt op de datum van verzending. De naam "C. de Boer" in de rechterbovenhoek verwijst waarschijnlijk naar de ambtenaar die de zaak behandelde of de brief parafeerde. * **Toon:** De toon is streng en zakelijk, kenmerkend voor de bureaucratische handhaving van marktreglementen in die periode.
Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag).
Het document is een formele, ambtelijke waarschuwing gericht aan de heer A. Salomons. De toon is zakelijk en dwingend. De kern van de brief is een berisping: de ontvanger heeft op dinsdag 26 november 1940 de markt aan de Zwanenburgwal niet op tijd verlaten met zijn goederen. Hij wordt gemaand zich in de toekomst "stipt" aan de vastgestelde tijden te houden. De spelling is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "den", "tyd", "hierby", "jl."). Het gebruik van een wijknummer ("Wyk 9") duidt op een gedetailleerde gemeentelijke administratie.
Document
Deze lijst is een schrijnend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de Jodenvervolging in Nederland werd uitgevoerd. De letter 'J' vóór de registratienummers identificeerde de personen expliciet als Joods. De lijst bevat mannen van verschillende leeftijden, variërend van jonge twintigers tot vijftigers, allen woonachtig in Amsterdam. De vele adressen in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt weerspiegelen de concentratie van de Joodse bevolking in deze wijken. De rode vinkjes, soms dubbel aangebracht, suggereren een controleproces waarbij werd nagegaan of de personen daadwerkelijk waren verschenen voor hun tewerkstelling of transport.
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.
Dit document is een administratieve lijst, waarschijnlijk opgesteld door de Joodse Raad voor Amsterdam of een Duitse instantie (zoals de Zentralstelle für jüdische Auswanderung). De lijst bevat Joodse inwoners van Amsterdam, alfabetisch gesorteerd op achternaam. De handgeschreven annotaties in de rechterkolom zijn van groot historisch belang: * **"afgekeurd"**: Geeft aan dat de persoon medisch is onderzocht en (tijdelijk) ongeschikt is bevonden voor de 'Arbeitseinsatz' (dwangarbeid). * **"ongesch." / "herkeur."**: Wijst op het proces van keuringen waarbij mensen voor een bepaalde periode (bijv. 3 maanden) werden vrijgesteld. * **"ziek. attest Dr. Gompertz"**: Een bewijs van ziekte om deportatie of tewerkstelling uit te stellen. * **"arische vrouw"**: Verwijst naar een gemengd huwelijk ('Mischehe'), wat in deze fase van de oorlog vaak nog bescherming bood tegen deportatie naar de vernietigingskampen. * **"mod. 32"**: Verwijst naar een specifiek formulier (Model 32), vaak gerelateerd aan de administratieve verwerking van Joodse burgers. * **"a/"**: De markeringen in de linkerkantlijn bij bedrijfsnamen (Langstadt, Lissauer, Odewald, Sanders-Oberndorfer) kunnen duiden op zakelijke entiteiten die onder beheer van een 'Verwalter' stonden.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk uit de Tweede Wereldoorlog).
| A. Salomons | / | | / | | | | | | | | | | | | 147 | N. | x 32 |
Werkverruiming-lijst
| J 230715 | A. Salomons | Ger. Doustr. 194 | 23.7.15 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 6
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
| | Hond Salomon de | 6/3 '14 (weesperk. ziekh.) | Rapenburgerstraat 81 II | 1 | | Isaac Abraham | | Staalstraat 22 II ? | 4 | | Italiesander Emanuel | | Rapenburgerstraat 126 hs | 3 | ### Pagina 7
Salomon Lakmaker 6/4/02 A'dam, Lepelstr. 89 III (C). A 35. No. 589714 Erk -42309- [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
# Salomon Walg 28 Augs. 1903 A'dam. Van Ostadestr. 370 II. Z. A 35 No. 614213 Erk. K 1845 [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]