L. Gortmaker

Officieel rapport/ambtelijke rapportage (Marktwezen Amsterdam).

* **Persoonsgegevens:** De aanvrager is L. Gaarenstroom, 23 jaar oud, woonachtig op de Schaepmanstraat 43, drie hoog in Amsterdam. * **Arbeidsverleden:** Het rapport schetst een continu arbeidsverleden in de sector vanaf 1935. Hij werkte eerst voor L. Gortmaker en daarna voor diens opvolger C.J. van Daamen aan de 3e Helmersstraat. * **Kwalificaties:** De aanvrager heeft reeds drie jaar (sinds 1936) ervaring en toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam, wat cruciaal was voor de handel. * **Beoordeling:** De controleur van het Marktwezen geeft een positief advies ("naar waarheid beantwoord"). * **Administratieve route:** Het document laat een typisch bureaucretaisch proces zien: opgesteld op 8 december, behandeld voor verzending op 9 december, en finaal akkoord bevonden op 12 december voor doorzending naar de landelijke autoriteiten in Den Haag. * **Opvallend detail:** Er zit een typefout in de getypte tekst: "Septemberl" (regel 6).

Administratieve notitie (Bijblad) betreffende een restitutie-afhandeling.

* **Inhoud:** Het document betreft een intern advies om een bedrag van f 6,- (zes gulden) terug te betalen aan de heer Gortmaker voor de maand januari 1939. Hiervan wordt f 0,75 ingehouden als "entreegeld" (mogelijk administratiekosten of een vastrecht-deel van een abonnement), verdeeld over drie posten van f 0,25. * **Betaling:** De betrokkene krijgt een kwitantie van f 5,25 toegestuurd, die hij kan verzilveren bij de kassier van het hoofdkantoor aan de Prins Hendrikkade. * **Uitzondering:** In de postscriptum wordt expliciet vermeld dat de aanvraag niet geldt voor zijn "patroons-jaarkaart" (een specifiek type jaarabonnement voor werknemers of gesubsidieerde reizigers) met nummer 5772. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift uit het interbellum, gekenmerkt door het gebruik van afkortingen zoals "m.i." (mijns inziens) en de specifieke schrijfwijze van de 'f' voor Florijn (Gulden).

Document

Dit rapport beschrijft de administratieve afhandeling van een eigendomsoverdracht van een groenten- en fruithandel aan de 3e Helmerstraat 47 te Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek tot restitutie van 6 gulden. Deze kosten waren begin 1939 door de oorspronkelijke eigenaar, L. Gortmaker, betaald voor de jaarkaarten van zijn personeel. Nadat de koper, C.J. van Daamen, officieel erkend werd als kleinhandelaar, nam hij de zaak en het personeel over. Hij betaalde echter opnieuw voor de benodigde marktvergunningen (kooperskaart en jaarkaarten). Omdat er nu dubbel betaald is voor dezelfde personeelsleden voor het jaar 1939, wordt er verzocht om teruggave van de eerste betaling. Het document bevestigt dat de overdracht gaande is, maar juridisch nog moet worden gefinaliseerd.

Zakelijke brief (doorslag of archiefkopie).

De brief is een officiële mededeling aan de heer Gortmaker betreffende een terugbetaling (restitutie). Naar aanleiding van een verzoek van Gortmaker op 30 januari 1939, wordt hem een bedrag van 5,25 gulden toegezegd. Dit bedrag betreft reeds betaalde entreegelden voor de Centrale Markt voor het jaar 1939. Om het geld te ontvangen, moet de ontvanger een bijgevoegde kwitantie tekenen en deze, samen met de oorspronkelijke betalingsbewijzen, inleveren bij de kassier op het kantoor van de directeur. De spelling ("bygaande", "zyn", "mynen") is kenmerkend voor de ambtelijke schrijftaal van voor de spellinghervorming van Marchant.

Getypte officiële brief.

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer L. Gortmaker. De essentie van de brief is de toekenning van een restitutie (terugbetaling) van ƒ 5,25 (vijf gulden en vijfentwintig cent) aan betaalde entreegelden voor de Centrale Markt in Amsterdam voor het jaar 1939. De procedure voor uitbetaling wordt strikt omschreven: de heer Gortmaker moet een bijgevoegde kwitantie ondertekenen ("voor voldaan geteekend") en deze samen met de originele betalingsbewijzen inleveren bij de kassier op het kantoor van de directeur. Het taalgebruik is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd, met spellingen zoals "bygaande", "zyn" en "mynen".

Getypte brief of rapportage, gemarkeerd als pagina "- 2 -".

Het document is een ambtelijke rapportage betreffende overtredingen van de handelsvoorschriften voor landbouwproducten. Drie specifiek genoemde personen uit Amsterdam hebben grote hoeveelheden groenten (stambonen, spinazie, pronkbonen, snijbonen) direct bij telers in Heiloo, Heemskerk en Ter-Aar ingekocht, in plaats van via de verplichte veiling. De brief dient als bewijslast of melding aan een andere instantie (waarschijnlijk een opsporingsdienst of economische controledienst) om eventuele sancties of "maatregelen" op te leggen. De genoemde hoeveelheden (honderden kilo's) wijzen op handel voor commerciële doeleinden.

# TRANSCRIPTIE **[Linksboven in kader]** BIJBLAD VAN: M. No. 53/20/1 1939 DOORGEZONDEN: 31/1 **[Rechtsboven]** L. Gortmaker 1e Helmersstraat 197 Stad III **[Midden - Hoofdtekst]** m.i. restitutie verleenen van f 6.- onder aftrek van het entreegeld over de maand Januari 1939 3 x à f 0.25 f 0.75. Bijgaande kwitantie à f 5.25 toezenden onder mededeeling dat hij over het toekomende bedrag kan besch...

# TRANSCRIPTIE - 2 - L. Gortmaker, 126 kg stamboonen, 71 kg spinazie en Gerard Brandstraat 2, 51 kg pronkers buiten de veiling om van F. Baltus te Heilo gekocht. AMSTERDAM. (5 September). L. Ros, 140 kg snijboonen, 300 kg pronkboonen, Bataviastraat 46, buiten de veiling om van F. de Koning te Heemskerk gekocht. AMSTERDAM. (5 September). J. Besemer, 200 kg pronkboonen buiten de veiling om Javas...

Salomon Lakmaker 6/4/02 A'dam, Lepelstr. 89 III (C). A 35. No. 589714 Erk -42309- [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Ligh 2216 Jaarh. 5772. [Getypt:] <u>R A P P O R T .</u> In verband met het verzoek om restitutie van het betaalde bedrag van Fl.6.-voor de door den kooper L.Gortmaker,voor zyn knechts C.J.van Daamen, A.Daamen en L.Gaarenstroom per 1 Januari 1939 gekochte jaarkaarten,kan het volgende gerapporteerd worden: Een der laatste dagen van Januari (brief Neder...

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.