R. Coppenhagen

Getypte brief met handgeschreven handtekening en archiefaantekeningen.

In deze zakelijke brief kondigt een marktkoopvrouw, de weduwe R. Coppenhagen-Okker, het beëindigen van haar standplaats op de Nieuwmarkt in Amsterdam aan. De toon van de brief is beleefd en formeel, inclusief een dankwoord voor de jaren dat zij daar mocht staan. De administratieve kenmerken bovenin de brief tonen de verwerking door de gemeente (Centrale Markthallen). De datumstempel `12/7` geeft aan dat de brief de dag na verzending is binnengekomen of verwerkt. De reden voor opzegging is persoonlijk: zij gaat trouwen. Gezien de naam en de woonplaats is de kans groot dat de afzender van Joodse afkomst was.

Handgeschreven brief (inkt op gelinieerd papier).

De schrijver, R. Coppenhagen, verzoekt om teruggave van marktgeld. De aanleiding is dat hun winkel op 11 maart 1942 "door de autoriteiten is geliquideert". Hierdoor heeft de afzender geen toegang meer tot de Centrale Markthal en is de marktkaart waardeloos geworden. De brief is formeel en beleefd van toon, ondanks de ingrijpende omstandigheden waaraan wordt gerefereerd. Onderaan de brief wordt expliciet vermeld dat de afzender op een "nieuw adres" verblijft (p/a Robbie aan de Roerstraat), wat suggereert dat de schrijver niet meer op het oorspronkelijke woon- of zakelijk adres verblijft.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formele oproep aan de heer R. Coppenhagen om zich te melden bij een overheidsinstantie voor het verstrekken van informatie over de "liquidatie" van zijn bedrijf. Hij wordt gemaand bewijsstukken mee te nemen. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en kortaf, kenmerkend voor de bureaucratische afhandeling van onteigeningen tijdens de bezettingsjaren. * **Kernbegrip:** "Liquidatie van Uw zaak". Dit is het eufemisme voor de gedwongen beëindiging of overname van een Joodse onderneming door de bezetter. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was tijdens de oorlog het hoofdkwartier van diverse instanties die betrokken waren bij de diefstal van Joods bezit, waaronder de *Wirtschaftsprüfstelle* en organisaties gelieerd aan de *Omnia-Treuhandgesellschaft*.

Getypte brief (doorslag).

Deze korte, zakelijke brief is een sprekend voorbeeld van de kille, bureaucratische efficiëntie waarmee de bezetter de Joodse bevolking in Nederland beroofde. De kern van de brief is de oproep aan R. Coppenhagen om documenten mee te brengen die betrekking hebben op de "liquidatie van Uw zaak". De toon is strikt formeel en gebiedend ("U dient... mede te brengen"). Er wordt verwezen naar een eerdere brief van de ontvanger, wat suggereert dat Coppenhagen wellicht probeerde te corresponderen over de status of afhandeling van zijn of haar onderneming. De brief geeft geen ruimte voor overleg; het is een sommatie om te verschijnen op een kantoor dat berucht was om zijn rol in de onteigening van Joods bezit.

Officiële getypte brief/kennisgeving van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document is een formele bevestiging van de gemeente Amsterdam dat de heer R. Coppenhagen een bedrag van 7,50 gulden terugkrijgt. Dit betreft "entréegeld tot de markt" dat hij blijkbaar eerder had voldaan. * **Motivering:** De teruggave wordt verleend "op gronden van billijkheid". Dit duidt op een besluit gebaseerd op redelijkheid of rechtvaardigheid, in plaats van een strikte wettelijke verplichting. * **Status:** De handgeschreven notitie "betaald 12/6 '42" onderaan de brief geeft aan dat de administratieve afhandeling van de betaling slechts vier dagen na de dagtekening van de brief heeft plaatsgevonden. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door de toenmalige burgemeester Edward Voûte en gemeentesecretaris J.F. Franken. Hoewel hun namen getypt zijn met "(get.)" (getekend), was dit de standaardmanier voor kopieën of officiële kennisgevingen uit de gemeentelijke administratie.

Getypte oproep/brief op grijs doorslagpapier.

* **Inhoud:** De brief is een dwingende oproep aan de firma R. Coppenhagen om te verschijnen op het kantoor aan de Heerengracht 306 in Amsterdam in verband met een "Liquidationssache" (liquidatiezaak). * **Afzender:** De *Omnia Treuhandgesellschaft* was een door de Duitse bezetter aangestelde instantie die belast was met de "arisering" en liquidatie van Joodse bedrijven in Nederland. * **Terminologie:** Het woord "Liquidationssache" duidt op de bureaucratische afhandeling van de onteigening van Joods bezit. De onderneming werd gedwongen opgeheven, waarbij de activa werden verkocht of overgedragen en de opbrengst meestal ten goede kwam aan de Duitse bezettingsmacht. * **Locatie:** Heerengracht 306 was een van de locaties in Amsterdam waar de Omnia haar kantoren hield en waar ondernemers moesten verschijnen om de diefstal van hun bedrijf officieel te "behandelen". * **Ondertekening:** De handtekening lijkt van een medewerker genaamd Kromm te zijn. De aantekening "konig" linksonder is mogelijk een archiefaantekening of de naam van de behandelend beambte (referent).

# TRANSCRIPTIE [Stempel: № 53/57/ M. 1942 13/5] Amsterdam 12 Mei 1942. Aan de directie der Centrale Markthal. Amsterdam. L. S. Daar mijn winkel sinds 11 Maart door de autoriteiten is geliquideert heb ik sindsdien geen gebruik meer gemaakt van Uw. markthal. Ingesloten stuur ik U mijn marktkaart met het beleefde verzoek mij het te veel betaalde te willen restitueeren. Gaarne vernam ik of ik da...

# TRANSCRIPTIE VP/HG. Verzonden 7/4 1/16/4 M. 7 April 1939. den Heer P. Leeuwenburgh, Hoeve:"'t Land in Zicht", N u m a n s d o r p . Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 dezer be- richt ik U, dat de vroegere directeur van het Marktwezen is:...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: extra] VP/HG. den Heer A.Acohen, Noorder Amstellaan 58, Amsterdam-Zuid. Wijk 22B. 25/178/2 M. 25 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 27 Augustus jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U voortaan Uw plaatsen op de markten Albert Cuypstraat en Westerstraat niet wederom regelmatig bezet...

# TRANSCRIPTIE vP/HG. *Extra* [handgeschreven] 1/16/4 M. 7 April 1939. den Heer P. Leeuwenburgh, Hoeve: "'t Land in Zicht", <u>N u m a n s d o r p</u> . Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 dezer be- richt ik U, dat de vroegere directeur van het Marktwezen is: de heer C.H. Claassen, Boulevard 18, Velp(Gelderland). De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening bovenaan:] *Verzonden 25/9* [en] *L.v.d.Laan* VP/HG. den Heer A.Acohen, Noorder Amstellaan 58, Amsterdam-Zuid. Wijk 22B. 25/178/2 M. 25 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 27 Augustus jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aan- merking kan komen. Indien U voortaan Uw plaatsen op de markten Albert Cu...