E. Dit
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Notulen van een vergadering (bladzijde 2).
Dit document biedt een ontluisterende blik op de economische kant van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het eerste deel van de notulen is puur zakelijk en logistiek: het gaat over de voorraden van "stapelproducten" en "vatgroenten" (zoals zuurkool en bonen) en de invloed van aardappelrantsoenen op de consumptie. De toon verandert wanneer de heer Dijkstra vraagt naar de stand van de "ariseering" (het onteigenen van Joodse bedrijven en het verwijderen van Joden uit het economische leven). Dijkstra spreekt namens de grossiersorganisatie "Onderling Belang" en stelt zich openlijk vijandig op tegenover de aanwezigheid van Joodse collega-handelaren. Hij ziet hun gedwongen vertrek primair als een kans om meer ruimte te krijgen voor de "niet-Joodse" handel. Hij protesteert fel tegen het idee om Joden op "pier E" te plaatsen, omdat die ruimte nodig is voor emballage en veilingen. In plaats daarvan stelt hij voor hen te verbannen naar een reserveterrein bij de Haarlemmerweg of gaat hij ervan uit dat ze naar het Waterlooplein (de Jodenbuurt) zullen trekken.
Getypte notulen/verslag van een vergadering (pagina 2).
Het document is een verslag van een zakelijk overleg tussen het bestuur van het Amsterdamse Marktwezen en vertegenwoordigers van de groothandel. De tekst valt uiteen in twee hoofdonderwerpen: 1. **Voedselvoorziening en Distributie:** Er wordt gesproken over de noodzaak van reserves voor "stapelproducten" en de status van "vatgroenten" (geconserveerde groenten zoals zuurkool). Opvallend is de vermelding dat het dieet van de bevolking ("menu's der huisvrouwen") is veranderd, waarschijnlijk door schaarste en rantsoenering, waardoor men meer afhankelijk is geworden van aardappelen en groenten. 2. **Segregatie en "Ariseering":** Het tweede deel van het document is historisch zeer beladen. De term "ariseering" (arisering) verwijst naar het onteigenen van Joods bezit en het weren van Joden uit het economisch leven. Dijkstra, sprekend voor de niet-Joodse grossiers, informeert naar de voortgang hiervan. Er is sprake van praktische bezwaren tegen een apart Joods gedeelte op de markt (pier E); de voorkeur van de handel gaat uit naar het volledig verdwijnen van Joodse handelaren naar locaties buiten de markt (zoals het Waterlooplein) zodat de overgebleven handelaren hun ruimte kunnen innemen.
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Links boven, getypt:] E. van Meekeren Ruyterkade 19 Amsterdam.-
# TRANSCRIPTIE Terrein E. (vervolg)
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
# TRANSCRIPTIE Nº // 28 // M. 1339 3/5 A.dam. 2 - 5 - 39. WelEd. Heer Directeur Met deze vraagt ondergetekende beleefd een onderhoud met U. Ed. Hopende op een gunstig antwoord Hoogachtend. J. A. de Wit Tuinstraat 13 hs. A.dam C.
# TRANSCRIPTIE [Gecentreerd bovenaan de achterzijde] E.v. Meekeren De Ruijterkade 19 Amsterdam.