A. Postma

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De afzender, de Friese aardappelhandelaar A. Postma, schrijft naar de gemeente Amsterdam over de administratie van "veilingsverklaringen" van spoorwagens (vermoedelijk transporten van aardappelen). Vanwege ziekte ("ongesteld") is Postma de controle over de verzonden documenten even kwijt. * **Kernboodschap:** Hij voegt vier verklaringen bij en stelt dat de ontvanger er in totaal vijf zou moeten hebben. Hij vraagt om opheldering en verzoekt eventuele dubbele documenten terug te sturen. * **Marginalia:** Linksonder is een korte aantekening met paraaf zichtbaar, geplaatst door een ambtenaar in Amsterdam, ter bevestiging dat er inderdaad 4 bijlagen zijn ontvangen bij deze brief. * **Taalgebruik:** Formeel-zakelijk taalgebruik uit het begin van de 20e eeuw (bijv. de aanhef "M.!" voor Mijnheer en de afsluiting "Hoogachtend").

Getypte brief (doorslag op doorschrijfpapier).

* **Inhoud:** De brief is een korte administratieve bevestiging. De Directeur van het Marktwezen reageert op een schrijven van de heer Postma van drie dagen eerder. Hij stelt vast dat hij slechts vier veilingbrieven heeft ontvangen, die elk betrekking hebben op 10.000 kg aardappelen (in totaal 40.000 kg). * **Vorm:** Het document is een doorslag (carbon copy), wat blijkt uit de blauwige kleur van de inkt en de textuur van het papier. De naam van de geadresseerde en de plaatsnaam zijn gespatieerd getypt voor de leesbaarheid. De plaatsnaam is bovendien onderstreept. * **Stijl:** Het taalgebruik is formeel en zakelijk, kenmerkend voor overheidscommunicatie uit de vroege 20e eeuw (gebruik van woorden als "schryven", "dato", "dezer" en "zyn").

Handgeschreven verzoekschrift op papier.

Het document betreft een zakelijk verzoek van een kleine ondernemer aan de bezettingsautoriteiten of de daaraan gelieerde distributiedienst. De vishandelaar, A. Postma, verzoekt om een toewijzing (voorraad) van vis en mosselen om zijn winkel aan de Bentinckstraat in Arnhem te kunnen bevoorraden. Het verzoek is gemarkeerd met de duidelijke instructie "Afwijzen". De potloodnotitie in de marge verklaart de bureaucratische afhandeling: er is gebeld ("opb.") en de conclusie was dat de namen van de betrokkenen reeds van de "Verdeelingslijst" (de officiële lijst van erkende ontvangers van goederen) waren geschrapt. Dit betekende in de praktijk dat de ondernemer geen legale handel meer mocht drijven.

Administratieve lijst/dienstbrief betreffende personeel.

Het document is een typisch voorbeeld van de ambtelijke bureaucratie in bezet Nederland. Het is een personeelslijst van de dienst Marktwezen in Amsterdam, waarbij medewerkers zijn aangewezen voor taken binnen de Luchtbeschermingsdienst (LBD). De lijst bevat namen, initialen en een numerieke code (waarschijnlijk een volgnummer of een specifieke post-aanduiding). Er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen personeel "buiten het koelhuis" en de rest. De aantekening aan de rechterzijde is een ambtelijke reactie op een eerdere correspondentie van 18 september 1941, waarin formeel wordt bevestigd wie de leiding heeft over de betreffende wijk of post. De heer J. Broere wordt genoemd als plaatsvervangend wijkhoofd, naast zijn reguliere functie als bedrijfchef van de Ketelmarkt.

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De heer A.C. Postma verzoekt de Directie Marktwezen om toestemming om de vistoewijzingen (distributiebonnen of handelsvergunningen voor vis) voor zijn collega G. Goethals in ontvangst te mogen nemen, en vice versa. De reden hiervoor is dat zij een "combinatie" (zakelijk samenwerkingsverband) vormen. * **Administratieve afhandeling:** Het document vertoont duidelijke sporen van ambtelijke verwerking. De opmerking "model briefje als aan de poort" suggereert dat dit een standaardprocedure of een voorbeeldformulier was voor marktkooplieden. * **Besluitvorming:** De toevoeging "m. i. - gee bezwaar" (mijns inziens geen bezwaar), waarschijnlijk geschreven door de ambtenaar "de Baar", geeft aan dat het verzoek werd ingewilligd. * **Taalgebruik:** Formeel, archaïsch Nederlands ("Ondergeteekende", "hiermede beleefd", "met wien").

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verzoekschrift / Brief * **Afzender:** A. C. Postma (vishandelaar) * **Geadresseerde:** Directie Marktwezen te Amsterdam * **Datum:** 26 juni 1943 * **Kenmerken:** Handgeschreven op briefkaart/papier met stempel en ambtelijke aantekeningen.

# TRANSCRIPTIE Directie Marktwezen te Amsterdam Inschrijven [onderstreept] 977 M H. [Mijne Heren] No. 46b/227/1 M. 1943 26/6 [stempel met handgeschreven toevoeging] Ondergetekende, A. C. Postma, Bentinckstr, 34, Amsterdam, aldaar een volledig geïnstalleerde en van alle sanitaire voorziene vishandel drijvend, verzoekt beleefd in aanmerking te mogen komen voor een toewijzing - fijnvisch. Hoogach...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift op papier. * **Plaats en datum:** Arnhem, 21 november 1941. * **Afzender:** A. Postma, vishandelaar (Bentinckstraat 34, Arnhem). * **Ontvanger:** De Heer Stam (vermoedelijk een ambtenaar bij de lokale distributiedienst). * **Fysieke kenmerken:** Bevat administratieve stempels en handgeschreven kanttekeningen in potlood en...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, paars stempel en handschrift:] No. 46^A/201/11 M. 1943 $^{26}/_{6}$ [Rechtsboven:] Directie Marktwezen Inschrijven te Amsterdam by 978 [Midden:] M. H.! [In de marge:] Postma model briefje als aan de poort [in rood:] ca [Paraaf D] 46 A/201/11$^a$ Ondergeteekende, A.C. Postma, Bentinckstraat 37, Amsterdam, verzoekt hiermede beleefd in de gelegenheid te worde...

# TRANSCRIPTIE 8a/46/2M. [handgeschreven: Verzonden 20/4] 20 April 1944. VB/SV. Den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken, A l h i e r. ============ Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 19 April jl. no.695 Arb.1944 heb ik de eer U onderstaand de in die circulaire be- doelde opgave te doen toekomen. De Directeur, R.A.Postema 17-3-1925 W.de Zwijgerlaan 22 II jeugdig- ...