A. Roos
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
A. Roos was een groenteboer die in 1939 een erkenningsovereenkomst voor de handel in groenten en fruit kreeg ondanks eerdere administratieve fouten. In 1940 was hij ingeschreven in een register met specifieke Amsterdamse adressen. In 1944 werd hij door buurten beklaagd voor zwarte handel: hij verkocht slechts een klein deel van zijn producten officieel en leverde de rest tegen hoge prijzen aan selecte klanten.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen, stempels en ondertekening.
* **Doel van het document:** Het document dient als bewijsstuk om aan te tonen dat M.H.A. Ros recht heeft op een 'erkenningskaart' voor de handel in groenten en fruit, ondanks een administratieve fout in het verleden. * **Kernprobleem:** Er bestond een discrepantie tussen de feitelijke handel (aardappelen/groenten) en de officiële vergunning (bloemen/planten). Daarnaast had de betrokkene in 1936 verzuimd een legesbedrag van één gulden aan Den Haag te betalen, waardoor zijn registratie destijds niet werd voltooid. * **Bewijsvoering:** De marktopzichter baseert zijn oordeel op een eerder rapport uit 1936 en de mondelinge bevestiging van marktambtenaar Bakker van de Albert Cuypmarkt. * **Ambtelijke toon:** Het rapport is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van de jaren dertig, gekenmerkt door archaïsche spelling en zinsconstructies ("hetwelk", "zijnerzijds", "den kooper").
Document
* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve afhandeling van een oproep voor een persoon genaamd G.H.J. van Berkum uit Leiden. Hoewel de kaart voorbereid was voor een oproep in maart 1939, is er een verzoek tot intrekking van deze oproep gedaan. * **Reden voor vrijstelling:** De betrokkene wordt omschreven als "ziekelijk". Hij is blijkbaar een marktkoopman die door zijn gezondheidstoestand niet meer in staat is zijn inkomen te verwerven ("kan zijn brood niet meer op de markt verdienen"). Dit wordt gestaafd door de vermelding dat hij in het hele jaar 1938 slechts twee weken heeft kunnen werken. * **Administratief:** Het advies "Intrekken" (het annuleren van de oproep) is gedateerd op 21 maart 1939, één dag voor de eerste geplande oproepdatum. Dit advies is goedgekeurd door de directeur (vermoedelijk Dr. A. Roos). * **Wettelijk kader:** Er wordt verwezen naar "Artikel 11", wat in de context van die tijd vaak sloeg op de Dienstplichtwet, waarbij Artikel 11 handelde over vrijstellingen of uitstel van dienst. ---
Handgeschreven lijst met namen, adressen en data.
* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk uit een register. * **Inhoud:** Het bevat persoonsnamen (initialen en achternaam), zeer specifieke Amsterdamse woonadressen inclusief verdiepingen (h = huis/begane grond, Romeinse cijfers I, II, III voor etages), en een kolom met data en codes. * **Afkortingen:** * **ms.**: Mogelijk 'Maatschappelijke Steun'. * **sg**: Mogelijk 'stempelgeld' of 'steungerechtigd'. * **" (Dittotekens)**: Worden intensief gebruikt om herhaling van 'ms.' in de derde kolom aan te duiden. * **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend bureaucratisch handschrift uit de vroege 20e eeuw.
Handgeschreven brief (klachtenbrief) met ambtelijke aantekeningen.
Deze brief is een indringende klacht van buurtbewoners over de praktijken van een lokale groenteboer, A. Ros, tijdens de Duitse bezetting in 1944. De kern van de klacht is drieledig: 1. **Zwarte handel:** De groenteman wordt ervan beschuldigd slechts een fractie van zijn waar (fruit en groente) officieel te verkopen aan een select groepje klanten, terwijl de rest "zwart" (tegen woekerprijzen buiten het bonnensysteem om) wordt doorverkocht. 2. **Prijsopdrijving:** De genoemde prijzen (bijv. 2 gulden voor een pond aardbeien) waren voor die tijd extreem hoog en onbetaalbaar voor de gemiddelde arbeider. De briefschrijver benadrukt de sociale ongelijkheid: de winkelier wordt "schatrijk" terwijl de klanten "straatarm" worden. 3. **Intimidatie:** Klanten die klagen worden gestraft door hun "nummer" (beurt in de rij/distributie) te passeren. De ambtelijke aantekening onderaan ("Contr. Boon en De Grebber voor speciaal onderzoek") toont aan dat de klacht serieus werd genomen en dat er controleurs op af werden gestuurd.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Linksboven, in rood:] 96/3/2 [Daaronder, in donkere inkt:] 1/V r [Rechtsboven, adresregels:] De heer J.M. Roos hoofdthesaurier Keizersgracht 611. [Kerntekst:] In antw. Uw brief d.d. 7 April j.l. doe ik U in bijlage dezes de ontvangstbewijzen voor wijk E met de daarbij behorende lijsten toekomen.
# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] № 39/334/1 M. 1939 10/12 [Rechtsboven:] 18 Dec. 1939. WelEd Heeren. De ondergetekende K. Roos, woonachtend Valkenierstraat 37 III te Amsterdam Centrum. (onder Standplaatsvergunning № 5/836 '28. 1003 '28. gevestigd op het Beukenplein t.o. № 10. waar hij stond met haring en zuurwaren, verklaart dat hij vergunning opzeg met ingang met 1 Januari 1940 Hoogachten...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve oproepkaart (waarschijnlijk van het Gewestelijk Arbeidsbureau). * **Persoon:** W.C. Roosloot (geboren 2 februari 1901). * **Locatie:** Amsterdam (Uilenburg/Waterlooplein). * **Datum:** Maart 1941. * **Context:** Duitse bezetting van Nederland, arbeidsinzet/arbeidsbemiddeling.
# TRANSCRIPTIE VB/HB. Verzonden [paraaf] den Heer J.F.Zwagers, Kromme Leimuidenstraat 14 II, Amsterdam-West. --------------------------- Wijk 26 B. 27/32/2 M. 2 December 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 November jl. bericht ik U, dat A. de Roos met allerhande artikelen een plaats op een der ...
# DOCUMENT INFO * **Datering:** 19 januari 1939 * **Kenmerk:** 25/1/2 M. * **Referentie:** vP/G. * **Geadresseerde:** den Heer J. de Roos, Mauvestraat 23 I, Amsterdam-Zuid. Wyk 22A. * **Bijzonderheden:** Handgeschreven notitie "extra" bovenaan het document.