S. Ephraim

Handgeschreven register/lijst.

* **Structuur:** Het document is een inventarisatie van zelfstandige sigarenmakers ("Patroons") en hun werknemers ("Personeel"). De indeling per kamernummer (123 t/m 139) suggereert dat deze mensen werkzaam waren in een specifiek gebouw of ateliercomplex, mogelijk een verzamelwerkplaats ingericht door de Joodse Raad. * **Namen en Nummers:** De viercijferige nummers achter de namen (bijv. 0488, 0477) verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar de registratienummers van de Joodsche Raad. De namen zijn overwegend Sefardisch en Asjkenazisch Joods (Stodel, Kinschraper, Ephraim, Flessekrager, Nordheim). * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "Patroon" (de eigenaar/meester-sigarenmaker) en het personeel dat bij hem hoort. De accolades geven aan welke personeelsleden bij welke patroon horen. * De opmerking "geen kaart" bij J. v Beem Sr. duidt op het ontbreken van een officiële registratie- of stamkaart op dat moment. * Het adres bij M. Root ("Rietstraat 36 F") is een zeldzame toevoeging van een woonlocatie op deze lijst. * De uitroeptekens bij A.J. Rodermond suggereren een onregelmatigheid of een aandachtspunt voor de administrateur.

Handgeschreven brief (verzoekschrift) met ambtelijke kanttekeningen.

* **Inhoud:** De schrijver, J. Ephraim, verzoekt de directeur van het Marktwezen om toestemming om zijn moeder te mogen helpen bij haar marktkraam. De aanleiding is urgent: zijn vader, S. Ephraim, is kort daarvoor "overgeplaatst naar een werkkamp". Omdat de kraam de enige bron van inkomsten is en de moeder het werk niet alleen aankan, vraagt de zoon om als assistent te mogen optreden. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in zeer formeel en beleefd Nederlands ("Weled. Geb. Heer", "beleefd te homologeren", "gunstige beschikking"), wat gebruikelijk was voor officiële correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. * **Bureaucratisch proces:** Het document toont de trage ambtelijke weg. De brief is van 4 augustus. Op 6 augustus wordt om advies gevraagd. Op 11 augustus volgt een positief advies van een ondergeschikte afdeling. Pas op 14 september 1942 volgt het definitieve besluit: "geen bezwaar echter uitsluitend assistentie toestaan". Dit betekent dat de zoon niet zelfstandig de kraam mocht overnemen, maar enkel mocht helpen.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.

* **Inhoud:** De brief bevat een formele vergunning voor Mevrouw S. Ephraim om op haar marktplaats aan de Gaaspstraat te worden geholpen door haar zoon, J. Ephraim. * **Restricties:** Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen 'bijstaan' en 'vervangen'. De zoon mag haar slechts helpen ("bystaan"), maar de vergunninghouder moet zelf aanwezig blijven ("niet vervangen"). De toestemming is bovendien "tot wederopzegging", wat betekent dat de overheid deze op elk moment kan intrekken. * **Administratieve correcties:** In de tekst is "Uw" doorgestreept en vervangen door het erboven getypte "den", waardoor de zin leest als: "Naar aanleiding van den brief...". In de kantlijn is ter verduidelijking van het onderwerp "/ van Uw zoon" toegevoegd. * **Identificatie:** Zoals gebruikelijk in deze periode worden de volledige naam en geboortedatum van de zoon (18 juli 1913) vermeld voor nauwkeurige identificatie door de autoriteiten.

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

- 3 -

Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.

# TRANSCRIPTIE m. arbavi

## Rechterpagina

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]