D. Sier

Getypte administratieve namenlijst (mogelijk een leden- of distributieregister).

* **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens (naam, geboortedatum, adres) gesorteerd op een controlenummer met prefix 'BH'. De namen zijn gegroepeerd per achternaam (Schilder, Steur, Snoek, Tol, etc.). * **Geografie:** Het overgrote deel van de vermelde personen is woonachtig in Volendam. Onderaan de pagina staat één persoon (G. Ruurs) uit Monnickendam ('Mon'dam'). Typische Volendamse straatnamen zoals Zuideinde, Noordeinde en de Gouw zijn aanwezig. * **Terminologie:** Gebruik van 'Wijk'-aanduidingen naast straatnamen was gebruikelijk in de vroege 20e-eeuwse administratie. De kolommen '41/42' en '42/43' suggereren een jaarlijkse controle of betaling (bijv. contributie of distributierechten). * **Typografie:** Er is veelvuldig gebruik gemaakt van het herhalingsteken (") om 'Volendam' en de status in de jaarkolommen aan te geven.

Getypte namenlijst (doorslag of stencil) op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch/thematisch geordend op achternaam (Schilder, Sier, Smit, Steur, Snoek, Tol, Tuip/Tuyp, Veerman, Zwarthoed). De codes "EM" en "BZ" in de eerste kolom duiden waarschijnlijk op verschillende categorieën of districten. * **Geografie:** Bijna alle personen zijn woonachtig in Volendam, getuige de straatnamen en de aanhalingstekens (") onder de plaatsnaam Volendam. De laatste vermelding betreft iemand uit Monnickendam (afgekort als Mon'dam). * **Inhoudelijke details:** Er is een opvallende variatie in spelling (Tuip vs. Tuyp). De kolommen rechts tonen kruisjes ("x") onder "41/42", wat wijst op een administratieve handeling (zoals de uitgifte van distributiekaarten, visvergunningen of tewerkstellingsregisters) in dat specifieke jaar. * **Status:** De lijst is een officieel administratief document, waarschijnlijk afkomstig uit een gemeentelijk archief of een oorlogsarchief (bijv. de administratie van de Voedselcommissaris of de tewerkstelling).

Handgeschreven rapport/geleidebrief.

* **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk leesbaar ambtelijk handschrift uit de vroege jaren '40. Opvallend is het consequente gebruik van de (toen al verouderde) spelling "behoord" in plaats van "behoort". * **Inhoud:** Het document lijkt een verantwoording te zijn van een ambtenaar of controleur met betrekking tot de registratie van personen op bepaalde lijsten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen personen die deel uitmaken van "Combinatie Tol" en personen die op specifieke dateringen (26 en 27 juni) vermeld staan vanwege het "laten roken" (waarschijnlijk van vis). * **Terminologie:** "Rooken" verwijst hier zeer waarschijnlijk naar de visverwerking. De genoemde achternamen (Sier, Schilder, Steur, Keijzer) zijn typische Volendamse visserij-achternamen.

Inspectierapport / Afschrift van een proces-verbaal.

Dit document is een verslag van visserij-inspecties op verschillende markten in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: * **Gewichtscontroles:** Er wordt streng gecontroleerd op de hoeveelheid aangevoerde vis (schol en aal) vergeleken met de officiële toewijzing ("volg briefje"). * **Onderwicht:** Bij aanvoerder C. Mossel wordt een tekort van 6 kg schol geconstateerd, wat leidt tot een melding bij het "Marktwezen". * **Meetmethodiek:** Er wordt gesproken over "wegen met doorslag", een snellere maar minder nauwkeurige methode, waarvoor de consument blijkbaar 5 cent per kilo extra betaalt ter compensatie van het risico voor de handelaar. * **Berekening gerookte vis:** Voor gerookte aal wordt een vaste omrekenfactor gehanteerd (60% van het gewicht van de natte aal). * **Zelfreflectie van de controleur:** De controleur uit aan het eind zijn twijfels over de effectiviteit van het "turven" en zijn eigen rol, die hij soms als overbodig ervaart ("vijfde rad aan den wagen") naast de marktmeester.

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Document

Dit document is een interne controlelijst van de vismarkt op de Albert Cuypstraat. De linkerzijde bevat de gegevens van de marktambtenaar, terwijl de rechterzijde de centrale administratie van de vismarkt weergeeft. Dergelijke dubbele boekhouding was tijdens de bezettingsjaren essentieel om toezicht te houden op de legale distributie en om zwarte handel tegen te gaan. De genoemde vissoorten zijn afgekort of in vaktaal genoteerd: * **Bliek:** Kleine witvis. * **Schol:** Onderverdeeld in kwaliteits- of grootteklassen (III en IV). * **Bot:** Platvis. * **Vorn (Voorn):** Zoetwatervis. * **Snb (Snoekbaars):** Gewaardeerde consumptievis. * **Brs (Brasem):** Veelvoorkomende witvis. * **Snk (Snoek):** Roofvis. * **Nonnatie:** Een opvallende term bij D. Sier; in de administratiekolom wordt dit vertaald naar "106 schol IV", wat suggereert dat het een term is voor een specifieke sortering van kleine schol. De namen op de lijst (zoals Sier, Schilder en Tol) zijn vandaag de dag nog steeds veelvoorkomende namen in de Nederlandse visserijsector, met name in en rond Volendam.

Div. bylagen (w.o. teek).

**DIEVER A** (in rood stempel)

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE Mr de Baer [onderstreept]

| " D | | 9/183 | S. Hakker | 18/11 '06 | Z | Reitsstraat 31 III | " D | | 10/200 | C. Heilbron | 2/4 '01 | O | Commelinstraat 28 I | punt D | ### PAGINA 3