Archiefdocument
Origineel
22 januari 1944. Alb. Cuypstraat 22 Januari 1944 in ponden
rapport marktambtenaar administratie vischmarkt
P. Blank 200 bliek 200 bliek
H.E. Boeske 200 " 200 "
Th Boeske 200 " 200 "
C Bommer 200 " 200 "
H.G. Bommer 200 " 200 "
H. Bon 200 " 200 "
J. Bon 200 " 200 "
Jac Keyser 200 " 200 "
H. Klok 32 ponden 22 schol + 10 bot
J. Schilder 100 " 100 schol III
A. Symonsburger X 40 vorn 32 schol III 48 schol IV 50 bot
130 schol + bot || 40 vorn
D Sier 40 bliek 106 nonnatie 106 schol IV + 40 bliek
J Sier 30 snb. + 15 brs 30 snb + 15 brs
H Termeulen 40 vorn 40 vorn
P. Tol 40 vorn 40 vorn
C Tol 90 vorn 90 vorn
Jac Tol 40 snk 40 snk
[rechtsonder:] 428 / 7 Dit document is een interne controlelijst van de vismarkt op de Albert Cuypstraat. De linkerzijde bevat de gegevens van de marktambtenaar, terwijl de rechterzijde de centrale administratie van de vismarkt weergeeft. Dergelijke dubbele boekhouding was tijdens de bezettingsjaren essentieel om toezicht te houden op de legale distributie en om zwarte handel tegen te gaan.
De genoemde vissoorten zijn afgekort of in vaktaal genoteerd:
* Bliek: Kleine witvis.
* Schol: Onderverdeeld in kwaliteits- of grootteklassen (III en IV).
* Bot: Platvis.
* Vorn (Voorn): Zoetwatervis.
* Snb (Snoekbaars): Gewaardeerde consumptievis.
* Brs (Brasem): Veelvoorkomende witvis.
* Snk (Snoek): Roofvis.
* Nonnatie: Een opvallende term bij D. Sier; in de administratiekolom wordt dit vertaald naar "106 schol IV", wat suggereert dat het een term is voor een specifieke sortering van kleine schol.
De namen op de lijst (zoals Sier, Schilder en Tol) zijn vandaag de dag nog steeds veelvoorkomende namen in de Nederlandse visserijsector, met name in en rond Volendam. In januari 1944 was Nederland bijna vier jaar bezet door nazi-Duitsland. Voedsel was schaars en de distributie ervan werd door de overheid (onder Duits toezicht) streng gecontroleerd via een bonnensysteem. De Albert Cuypmarkt was een van de weinige plekken in Amsterdam waar nog verse producten zoals vis werden verhandeld. Documenten als deze tonen de bureaucratische kant van de overlevingsstrijd in de stad; elke pond vis moest verantwoord worden om de schaarse proteïnen zo eerlijk mogelijk (binnen de kaders van de bezetter) te verdelen. De datum is saillant: het is bijna een jaar voor de beruchte Hongerwinter, maar de logistieke druk op de voedselketen is hier al duidelijk zichtbaar in de nauwgezette administratie. A. Symonsburger D. Sier H. Bon H. Klok H.E. Boeske H.G. Bommer J. Bon J. Schilder P. Blank P. Tol