H. Klok

Officieel rapport ("RAPPORT").

Het document betreft een intern recherche-onderzoek naar een kastekort van ƒ 320,- (een aanzienlijk bedrag, gezien het weeksalaris van de verdachte ƒ 37,- bedroeg). De bewijsvoering tegen de knecht Kullner is grotendeels gebaseerd op uitsluiting en indirecte aanwijzingen: 1. **Toegang:** Hij was de enige, naast de echtgenote van de bedrijfsleider, die toegang had tot de specifieke ruimte waar het geld in een tas werd bewaard. 2. **Motief:** Kullner had grote financiële zorgen vanwege de ziekenhuiskosten voor zijn vrouw, die bijna 60% van zijn inkomen besloegen. 3. **Gedrag:** Zijn zenuwachtige reactie tijdens een confrontatie met Mevr. Klok wordt als verdacht beschouwd. 4. **Voorgeschiedenis:** Er waren reeds eerder administratieve onregelmatigheden ("telfouten") in zijn werk ontdekt. Omdat de verdachte niet is komen opdagen na een oproep van de controleur, wordt de zaak geëscaleerd naar een officieel proces-verbaal en overgedragen aan de politie in zijn woonplaats Haarlem.

Politierapport / Informatie-bulletin.

Het document is een intern politierapport betreffende de 23-jarige H. Klok. De kern van de melding is een onderzoek naar mogelijke fraude met arbeidsinzet-documenten. Er wordt gesteld dat de 'toewijzing' (waarschijnlijk een werkvergunning of vrijstelling voor de *Arbeitseinsatz*) van Klok door derden (Oosterwijn en Persoon) wordt aangevraagd en vervolgens "verkocht". Daarnaast wordt geconstateerd dat Klok onterecht als ziek is opgegeven om aan zijn verplichtingen te ontkomen, terwijl hij in werkelijkheid veelvuldig in IJmuiden zou verblijven. De aantekeningen onderaan tonen de administratieve afhandeling: Klok wordt opgeroepen voor verhoor op 28 juni 1943 aan de Albert Cuypstraat (destijds een locatie van de politie).

Officieel politierapport / proces-verbaal van de Centrale Markt Amsterdam.

* **De Misdaad:** Het betreft een systematische diefstal en verduistering van emballage (kisten). De verdachte, een 21-jarige grondwerker genaamd Nederend, werkte als loopjongen voor een groenteman. Hij misbruikte de naam van zijn baas om gestolen kisten bij de Amsterdamse Fust Centrale in te leveren voor geld. * **Modus Operandi:** Terwijl het druk was bij het magazijn, werden kisten van de achterzijde van een pakhuis ontvreemd, op de handkar van Nederend geplaatst en vervolgens direct als zijnde 'legitiem fust' ingeleverd bij de voordeur. * **Financiële Schade:** De fraude bedroeg in een periode van minder dan twee maanden maar liefst ƒ 163,47 (het verschil tussen de uitgekeerde ƒ 186,43 en de werkelijke inbreng van baas Kloosterman van ƒ 22,96). Voor 1943 was dit een aanzienlijk bedrag. * **Resultaat:** De verdachte werd op heterdaad betrapt bij de diefstal van 11 kisten. Zijn mededaders wisten te ontkomen. Hoewel Nederend claimde slechts een tussenpersoon te zijn, werd hij aansprakelijk gehouden.

Afschrift van een proces-verbaal/rapport.

Dit document is een verslag van een verhoor en onderzoek naar aanleiding van een betrapping op heterdaad bij de Amsterdamse Fustcentrale op 19 februari 1943. De verdachte, de 21-jarige W.H. Nederend, bekent dat hij samen met twee anderen (Brinkman en Schapers) stelselmatig lege kisten stal van de achterzijde van een pakhuis (pier B) op het marktterrein. De werkwijze was geraffineerd: Nederend werkte legaal voor een groentehandelaar en gebruikte die hoedanigheid als dekmantel om de gestolen kisten onder de naam van zijn werkgever in te leveren en te cashen. In de periode van december 1942 tot februari 1943 werd er voor ruim 86 gulden aan statiegeld geïnd, een aanzienlijk bedrag voor die tijd. De medeplichtigen wisten te ontkomen tijdens de aanhouding van Nederend door bedrijfsleider Klok.

Document

Dit document is een interne controlelijst van de vismarkt op de Albert Cuypstraat. De linkerzijde bevat de gegevens van de marktambtenaar, terwijl de rechterzijde de centrale administratie van de vismarkt weergeeft. Dergelijke dubbele boekhouding was tijdens de bezettingsjaren essentieel om toezicht te houden op de legale distributie en om zwarte handel tegen te gaan. De genoemde vissoorten zijn afgekort of in vaktaal genoteerd: * **Bliek:** Kleine witvis. * **Schol:** Onderverdeeld in kwaliteits- of grootteklassen (III en IV). * **Bot:** Platvis. * **Vorn (Voorn):** Zoetwatervis. * **Snb (Snoekbaars):** Gewaardeerde consumptievis. * **Brs (Brasem):** Veelvoorkomende witvis. * **Snk (Snoek):** Roofvis. * **Nonnatie:** Een opvallende term bij D. Sier; in de administratiekolom wordt dit vertaald naar "106 schol IV", wat suggereert dat het een term is voor een specifieke sortering van kleine schol. De namen op de lijst (zoals Sier, Schilder en Tol) zijn vandaag de dag nog steeds veelvoorkomende namen in de Nederlandse visserijsector, met name in en rond Volendam.

# TRANSCRIPTIE Nº 2 B/49/M. 339 ¾ R A P P O R T. ----------------------- ---------H.de-Klerk,oud-23-jaar,wonende 3e Oosterparkstraat 72 I wendde zich persoonlyk tot de Nederl.Groenten-en Fruitcentrale om erkenning als kleinhandelaar met groenten en fruit.In den Haag adviseerde men hem om een verklaring van het Marktwezen te verzoeken, waaruit zou kunnen blyken dat hy vóór de periode dat hy steu...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Amsterdam 20. 3. 1939. [Hoofdtekst:] Ondergeteekende verklaart dat den Heer H. de Klerk in de jaren 1930 tot en met 1932 gehandeld heeft in aardappelen groenten en fruit [Ondertekening en adressen:] A Vietsch schoonmaker J. F. Rose H. G. Stricker Boerenwetering 28 Amsterdam H. A. Brockhoff Boeren Wetering 33 Amsterdam

# TRANSCRIPTIE den Heer H. Polak, Oude Yselstraat 42 III, Amsterdam-Zuid. 77/38/3 M 20 September 1940. Mij is gerapporteerd, dat op 11 September jl. Uw knecht A. Keizer, met Uw medeweten, heeft getracht aan den heer E. Hertz toegang te verschaffen tot de Centrale Markt, zonder dat deze in het bezit was van een toegangskaart. In verband met d...

# TRANSCRIPTIE *extra* vP/HG. den Heer E. Kool, Plantage Kerklaan 6 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. 1/74/2 M. 3 September 1940. Naar aanleiding van Uw briefkaart ingekomen op 31 Augustus jl. verzoek ik U mij te willen berichten, inzake welke aangelegen- heid U mij wenscht te spreken. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] *in de lier* [?] HG. [Handgeschreven:] *Verzonden 22/3* 26/15/2 M. 22 Maart 1941. den Heer E. Polak, Krugerstraat 5 I, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Uilenburg en Dapperstraat. vrijstelling betaling marktgeld Uilenburg en Dapperstraat. Uilenburg en Dapperstraat 23 Februari 1941 XXXXXXXX