Officieel rapport ("RAPPORT").
Origineel
Officieel rapport ("RAPPORT"). 9 november 1942 (ondertekening), betreffende gebeurtenissen van 1 en 2 november 1942. (Noot: De spelling, interpunctie en doorhalingen uit het originele getypte document zijn exact overgenomen.)
No. 77/101/1 M. 1942 19/11
R A P P O R T
Op 2 November 1942,werd mij,ondergeteekende,controleur Felthuis
door W.de Munk,boekhouder bij de Amsterdamsche Fustcentrale,
medegedeeld,dat hij een knecht van de Fustcentrale,genaamd:
Franciscus Xaverius Kullner,geboren te Amsterdam 3 Augustus
1886,wonende Houtmarkt 37 rood te Haarlem,op 1 November uit
den dienst had ontslagen op grpnd van vermoeden dat Kullner
zich zou hebben schuldig gemaakt aan verduistering van ƒ 320-
Het was Munk al eerder gebleken,dat Kullner die ondermeer be-
last was met het uitschrijven van emballagebonnen,hetwelk ge-
beurd in pakhuis B.15,hierbij niet geheel secuur te werk ging.
Bij het controleeren der boeken van Kullner ontdekte Munk name-
lijk eenige telfouten die niet als gewone fouten konden worden
aangemerkt maar waarvan hij vermoedde, dat ze opzettelijk waren
gemaakt.Munk heeft Kullner hier_over onderhouden en zou Kullner
hebben beloofd in het vervolg beter op te letten.Op 23 Septem-
ber heeft Munk de boeken en de kas gecontroleerd van H.Klok
die als bedrijfsleider bij de Fustcentrale werkzaam is en onder
meer belast met het verzenden van ledige kisten naar de betrok-
ken veilingen.Het geld hiervoor wordt in bepaalde gevallen ook
door Klok geind.Bij het controleeren der boeken en de kas van
Klok bleek nu een tekort van ƒ 320.Hierbij zij opgemerkt, dat ~~Klok~~
Klok het geld hetwelk hij ontvangt deponeert in een tasch ~~xxxx~~
welke zich bevindt in een afgeschoten ruimte van het pakhuis
B.15 van de Centrale Markt.De Fustcentrale heeft namelijk dit
pakhuis voor de uitoefening van het bedrijf in huur.Binnen de
beschoten ruimte van het pakhuis B.15 hadden alleen toegang
de vrouw van Klok,die ook als personeel in dienst is bij de
Fustcentrale en meergenoemde Kullner.Nu wordt Klok door de
directie van de fustcentrale aansprakelijk gesteld voor elk fi
nancieel tekort het welk bij hem ontstaat op grond waarvan
wordt aangenomen,dat zijn vrouw geen geld zal wegnemen ten
nadeele van haar man.Daarbij komt,dat als de vrouw van Klok
naar huis ~~x~~ ging om te eten of andersins,Kullner dan alleen
bleef.Bovendien zou Kullner eens hebben verteld dat zijn vrouw
in een der ziekenhuizen te Haarlem wordt verpleegd en dat hij
hiervoor ƒ 21 per week moest betalen.Waar hij ƒ 37 in de week
verdiende bij de Fustcentrale zou er niet veel van zijn loon
overblijven.De vrouw van Klok heeft toen Kullner over het te-
kort onderhouden en naar zij verklaarde was hij hierbij erg
zenuwachtig.Juist ~~dat~~ Kullner,volgens den indruk van Mevr;Klok
op het punt stond tegenover haar een bekentenis af te leggen,
trad Klok zelf naderbij.Kullner maakte zich toen van de zaak
af door te beweren dat hij er niets van af wist.Mijn indruk,
aldus Munk, is dat Kullner wel degelijk iets van het geval af-
weet.Namens de Amsterdamsche Fustcentrale doet Munk van dit ge
val aangifte, om indien hiertoe ~~feiten~~ aanwezig, tegen Kullner
een strafrechtelijke vervolging in te stellen.Waar Kullner,
die zooals gemeld in Haarlem woonachtig is, op mijn oproep niet
is verschenen, zal door mij proces verbaal worden opgemaakt en
de zaak zoo noodig in handen worden gegeven van de Politie te
Haarlem.
Amsterdam 9 November 1942
Controleur,
(getekend: S. Felthuis)
[Linksonder:]
Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.
[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
bedrijfshoofd Genooten
svb
Nog hand in hebben - onderzoek
verstallen motief bedrag (geen
sprake meer op omsl) 12-11-42
[Paraaf] Het document betreft een intern recherche-onderzoek naar een kastekort van ƒ 320,- (een aanzienlijk bedrag, gezien het weeksalaris van de verdachte ƒ 37,- bedroeg). De bewijsvoering tegen de knecht Kullner is grotendeels gebaseerd op uitsluiting en indirecte aanwijzingen:
1. Toegang: Hij was de enige, naast de echtgenote van de bedrijfsleider, die toegang had tot de specifieke ruimte waar het geld in een tas werd bewaard.
2. Motief: Kullner had grote financiële zorgen vanwege de ziekenhuiskosten voor zijn vrouw, die bijna 60% van zijn inkomen besloegen.
3. Gedrag: Zijn zenuwachtige reactie tijdens een confrontatie met Mevr. Klok wordt als verdacht beschouwd.
4. Voorgeschiedenis: Er waren reeds eerder administratieve onregelmatigheden ("telfouten") in zijn werk ontdekt.
Omdat de verdachte niet is komen opdagen na een oproep van de controleur, wordt de zaak geëscaleerd naar een officieel proces-verbaal en overgedragen aan de politie in zijn woonplaats Haarlem. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland (november 1942). De "Centrale Markt" in Amsterdam was in die tijd de spil van de voedseldistributie in de stad. De Amsterdamsche Fustcentrale hield zich bezig met de logistiek van emballage (kisten en verpakkingen), wat essentieel was voor de aanvoer van goederen.
De economische omstandigheden waren in 1942 zwaar door schaarste en inflatie. Het genoemde bedrag van ƒ 320,- vertegenwoordigde bijna negen weken werk voor een arbeider. De nadruk in het rapport op de betrouwbaarheid van de vrouw van de bedrijfsleider weerspiegelt de toenmalige sociale mores: haar loyaliteit aan haar echtgenoot wordt als onwankelbaar beschouwd, waardoor Kullner automatisch de enige overgebleven verdachte wordt. De handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de bureaucratische afhandeling door de leiding van het Marktwezen. H. Klok S. Felthuis W. de Munk Marktwezen Politie