P. Tol

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

Deze korte, zakelijke brief dient als officiële bevestiging van een verleende vergunning. De essentie van het document is de toestemming aan de heer P. Tol uit Volendam om tijdelijk de marktplaats van zijn moeder over te nemen. De belangrijkste details zijn: * **Locatie:** Plaats no. 8 op de markt in de Ten Katestraat (Amsterdam). * **Duur:** Een voorlopige periode van zes maanden. * **Aanleiding:** Een verzoekbrief van de heer Tol van 13 april 1939. * **Status:** De heer Tol treedt op als "plaatsvervanger van Uw moeder", wat duidt op het overdragen van een familiaal recht op een marktstandplaats.

Ambtelijk advies / Correspondentierapport.

In dit document adviseert een ambtenaar (vermoedelijk een marktmeester of inspecteur) positief over het verzoek van P. Tol, een visverkoper uit Volendam. Tol kampt met gezondheidsproblemen (astma) en heeft door de oorlogsomstandigheden een tekort aan arbeidskrachten in zijn gezin. Van zijn vier zonen zijn er reeds twee gemobiliseerd en wordt een derde binnenkort verwacht in dienst te moeten treden. De kern van het verzoek is om de 14-jarige Klaas Tol (geboren in 1926) toe te staan zijn vader te helpen op de markt. Hoewel er strikte regels waren tegen kinderarbeid op de markt, wordt hier gepleit voor een uitzondering ("buitengewone omstandigheden"). De tekst is geschreven in een zakelijke, ambtelijke stijl die typerend is voor de vroege 20e eeuw.

Getypte officiële brief (mogelijk een doorslag of kantoorkopie).

Het document is een administratieve beschikking betreffende de exploitatie van een marktkraam op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de brief is de goedkeuring voor een generatiewisseling of tijdelijke vervanging: de heer C. Tol (vader) mag zijn standplaats laten innemen door zijn zoon, die dezelfde initialen draagt (geboren in 1917). Tegelijkertijd worden eerdere regelingen uit de jaren dertig ongeldig verklaard. Deze hadden betrekking op een andere zoon, P. Tol, die de vader voorheen mocht bijstaan of vervangen bij ziekte. Taalkundig valt het gebruik van de 'y' op in woorden als "hierby" en "bystaan", een spelling die in die periode in ambtelijke stukken nog regelmatig werd gehanteerd als variant op de 'ij'. De handgeschreven notities bovenin zijn waarschijnlijk parafen of dossierverwijzingen van behandelend ambtenaren.

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Document

Dit document is een interne controlelijst van de vismarkt op de Albert Cuypstraat. De linkerzijde bevat de gegevens van de marktambtenaar, terwijl de rechterzijde de centrale administratie van de vismarkt weergeeft. Dergelijke dubbele boekhouding was tijdens de bezettingsjaren essentieel om toezicht te houden op de legale distributie en om zwarte handel tegen te gaan. De genoemde vissoorten zijn afgekort of in vaktaal genoteerd: * **Bliek:** Kleine witvis. * **Schol:** Onderverdeeld in kwaliteits- of grootteklassen (III en IV). * **Bot:** Platvis. * **Vorn (Voorn):** Zoetwatervis. * **Snb (Snoekbaars):** Gewaardeerde consumptievis. * **Brs (Brasem):** Veelvoorkomende witvis. * **Snk (Snoek):** Roofvis. * **Nonnatie:** Een opvallende term bij D. Sier; in de administratiekolom wordt dit vertaald naar "106 schol IV", wat suggereert dat het een term is voor een specifieke sortering van kleine schol. De namen op de lijst (zoals Sier, Schilder en Tol) zijn vandaag de dag nog steeds veelvoorkomende namen in de Nederlandse visserijsector, met name in en rond Volendam.

Ambtsbericht / Inspectierapportage.

* **Inhoud:** Het document is een kort verslag van een viscontrole op het Surinameplein in Amsterdam. De controleur, A.L. Keijper, rapporteert de hoeveelheid aangevoerde vis en het aantal klanten ("personen") dat hij heeft "geturfd" (geteld) bij drie verschillende handelaren. * **Rekenkundige discrepantie:** Bij handelaar P. Schouten wordt 107 kg vis gemeld voor 99 personen. Dit laat een verschil van 8 kg over (ervan uitgaande dat men 1 kg per persoon rekende of dat er een vaste rantsoenhoeveelheid was). Dit verklaart de kritische kanttekening van de overste ('de Boer') linksboven: *"Is 8 kg ingewogen?"*. De controleur wordt gemaand om *"duidelijker te rapporteren"*. * **Product:** Er wordt specifiek melding gemaakt van "bliek" (een kleine witvis, nauw verwant aan de brasem) bij Th. Tol. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "vischkooplieden", "ondergeteekende", "verklaard" met een d waar nu een t zou staan).

Handgeschreven ambtelijke notitie/rapportage.

Het document is een kort verslag van een controleur. Er wordt melding gemaakt van een verificatie ("geturfd en accoord bevonden") van verschillende personen. Bij de namen staan waarschijnlijk geboortejaren (bijv. '90 voor 1890) en een locatie-aanduiding ("40 bij school"). De Romeinse cijfers (II en III) duiden vermoedelijk op een classificatie of categorie-indeling. Opvallend is de persoonlijke noot dat "Klaas Buiten" de controleur stond op te wachten. De notitie wordt afgesloten met de standaardformulering dat er verder geen bijzonderheden zijn.

Administratieve registratiekaart of distributielijst.

Het document is een handgeschreven lijst met de kop "- VISCHLIJST", wat duidt op de distributie of toewijzing van vis (specifiek "schol"). * **Inhoud:** De lijst bevat zes personen, van wie er vier de achternaam 'Tol' dragen. Naast elke naam staat een geboortedatum (variërend van 1892 tot 1919), wat gebruikelijk was voor identificatie bij rantsoenering. * **Hoeveelheden:** Bij de eerste naam staat "50 kg schol". De daaropvolgende regels vermelden enkel "50" met herhalingstekens. Hoewel 50 kg een aanzienlijke hoeveelheid is voor individueel gebruik, kan het wijzen op een collectieve levering voor een heel pand of een administratieve eenheid. Het is ook mogelijk dat er een decimale punt ontbreekt (5,0 kg) of dat de eenheid "kg" abusievelijk is gebruikt voor grammen of hectogrammen. * **Handschrift:** Het document is geschreven in een zakelijk, cursief handschrift. De handtekening rechtsonder lijkt "Smalhout" te spellen, een naam die in de oorlogsjaren veelvuldig voorkwam in de administratieve kringen van Amsterdam-Zuid. * **Bijzonderheden:** De naam "Truÿp" bevat een 'ij' met deeltjes (ÿ), een schrijfwijze die in die periode nog vaak werd gehanteerd.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood bovenaan:] *Verzonden [?] / U de Baer [?]* den Heer C.Tol, Hein Tuypstraat 30, V o l e n d a m. 25/127/2 M 30 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief, ingekomen op 7 October jl., verleen ik U hierby toestemming om zich op Uw plaats op de markt aan de Albert Cuypstraat te doen vervangen door Uw...

# TRANSCRIPTIE \- VISCHLIJST BEETHOVENSTRAAT 20 - p. 44 C. Tol 22-9-17 50 kg schol Y. Tol 20-6-12 50/- J. Truÿp 6-12-06 50 . J. Bootman 11-3-92 50 . P. Tol 10-3-19 50 . Th. Tol 12-9-00 50 .. [Handtekening: Smalhout]

# TRANSCRIPTIE Nº 25/55/1 M. 1940 26/3 Volendam 22 Mrt 1944 Weledele Heer Directeur. in map De ondergetekende C. Tol, wonende te Volendam. Hein Tuijpstraat nº 30 Standplaatshoudend met visch op de Albert-Cuijpstraat wendt zich tot u met het beleefd onderstaande verzoek. Sinds eenige Jaren heeft u mij toegestaan dat mijn Zoon Piet Tol mij mag bijstaan en vervangen, wegens mijn lichamelijke ongest...

# TRANSCRIPTIE Advies op No 25/55/1 M.v. Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen Alhier. Naar aanleiding van bijgaand verzoek van P. Tol, pl. 121 AB, diene het volgende: Bedoeling van verzoeker is, dat zijn zoon Klaas Tol, geb. 5/3-26 zijn vader behulpzaam kan zijn, om reden zijn oudere zoon Pier Tol als buitengewoon dienst- plichtige onder de wapenen is geroepen. P. Tol is een Volendamsche vischverk...

# TRANSCRIPTIE 30/11 39 L. S. Tol Konijnstraat 13 kan wegens ziekte niet volledig werken. [Handtekening: J. Th. Everts] arts Volendam