M. Schaap

Handgeschreven verzoekbrief.

Het document is een formeel verzoekschrift van een Amsterdamse marktkoopman, W. Schaap, gericht aan de Directeur van het Marktwezen. De kern van het verzoek is de aanvraag voor toestemming om een hulpkracht ("knecht") bij zijn marktkraam op het Waterlooplein te mogen hebben. De aanvrager voert een medische reden aan: hij is gedeeltelijk blind en heeft daarom assistentie nodig bij praktische taken zoals het inpakken van goederen en het houden van toezicht op zijn stal. De beoogde helper is zijn 17-jarige pleegzoon, M. Schaap. Uit de formulering blijkt dat dit een routineuze verlenging of herhaling van een eerdere vergunning betreft, aangezien de schrijver refereert aan het feit dat het verzoek "voorheen ook door U altijd is ingewilligd".

Ambtelijke brief/beschikking.

Het document is een officiële toestemming aan een marktkoopman, de heer W. Schaap, om zich te laten bijstaan door zijn 17-jarige pleegzoon op de markt van het Waterlooplein. Enkele opvallende diplomatieke details: * **Beperking:** De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de overheid het recht behoudt de toestemming op elk moment in te trekken zonder opgaaf van reden. * **Strikte voorwaarde:** Er wordt expliciet benadrukt "bystaan - niet vervangen". Dit duidt op een streng vergunningenbeleid waarbij de hoofdhoudster van de marktplaats fysiek aanwezig moest blijven; de hulp mocht de taak niet volledig overnemen. * **Terminologie:** Het gebruik van de "y" in "hierby" en "bystaan" is kenmerkend voor bepaalde type-instellingen of archaïsche spellingvoorkeuren die in die periode nog voorkwamen in ambtelijke stukken. * **Kenmerk:** De letter "M" in het kenmerk "30/21/2 M." staat vrijwel zeker voor 'Marktwezen'.

Getypte lijst van marktkooplieden.

* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).

Document

Deze lijst is een schrijnend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de Jodenvervolging in Nederland werd uitgevoerd. De letter 'J' vóór de registratienummers identificeerde de personen expliciet als Joods. De lijst bevat mannen van verschillende leeftijden, variërend van jonge twintigers tot vijftigers, allen woonachtig in Amsterdam. De vele adressen in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt weerspiegelen de concentratie van de Joodse bevolking in deze wijken. De rode vinkjes, soms dubbel aangebracht, suggereren een controleproces waarbij werd nagegaan of de personen daadwerkelijk waren verschenen voor hun tewerkstelling of transport.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] 160 [Centraal:] Den Heer A. Schaap. Kerkstr 22 A.dam (C)

M. de Haan.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 16 april 1942. * **Afzender:** H. Schaap (geboren 6 juli 1886), wonende aan de Gerard Doustraat 182-II, Amsterdam. * **Ontvanger:** Onbekend, waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of marktwezen ("Mijnheer"). * **Referentienummers:** № 103/37/1 M. 1942 (met datumstempel 17/4). * **Taal:** Nede...

# TRANSCRIPTIE Nº 90/75/M. 1940 9/10 Monnickendam 7 October ni Insp. Geachte Mijnheer Daar ik op de Markt van Mosplein sta met gerookte ^visch^ wou ik u vriendelijk vragen of mijn zoon Jacob Schaap geboren 10 Januarie 1925 bij eventueelen afwezigheid bij mij in de stal mocht helpen In hoopen van en gunstig afwachting Uw Hoogachting G Schaap Zuideinde 27 Monnickendam

# TRANSCRIPTIE extra VP/HG. den Heer G. Schaap, Zuideinde 27, <u>Monnikendam.</u> 90/75/2 M. 16 October 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 dezer bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor inwilliging in aan- merking kan komen, aangezien Uw zoon niet den voor assistenten vereischten leeftijd heeft bereikt. ...