M. Hakker

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de uitsluiting van Joodse burgers tijdens de Duitse bezetting van Nederland. 1. **Gedwongen liquidatie:** Mevrouw Polak Hakker, eigenaresse van winkels in de P.C. Hooftstraat en Beethovenstraat (prominente locaties in Amsterdam), heeft mondeling te horen gekregen dat haar zaak moet "liquideren". Dit was onderdeel van de bredere verordeningen (zoals Verordening 189/1940 en 48/1941) om Joodse bedrijven te onteigenen of te sluiten ("Arisering"). 2. **Bureaucratische taal:** De tekst is gesteld in een uiterst beleefde, ambtelijke stijl ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "Ik verzoek U beleefd"). Dit contrasteert scherp met de schrijnende realiteit van een burger die haar broodwinning verliest. 3. **Onzekerheid en overleving:** Mevrouw Polak Hakker probeert binnen de nauwe grenzen van de steeds strenger wordende wetgeving een manier te vinden om te overleven. Ze vraagt om een ventvergunning (straatverkoop) of een plek op een Joodse markt. 4. **Duitse instantie:** De brief eindigt met het verzoek om de vraag voor te leggen aan de "betreffende Duitsche instantie" (waarschijnlijk de *Wirtschaftsprüfstelle*), wat aangeeft dat het lokale bestuur op dit punt geen eigen beslissingsbevoegdheid meer had, maar enkel fungeerde als doorgeefluik voor de bezetter.

Getypte brief (doorslag).

* **Onderwerp:** De brief is een formele kennisgeving van een strafmaatregel wegens het overtreden van de marktreglementen. * **Overtreding:** De zoon van de geadresseerde heeft producten gekocht buiten de officiële kanalen van de Centrale Markt om. Dit werd gezien als een ernstige overtreding van de distributieregels. * **Sanctie:** Een tijdelijk verbod (drie dagen) op de toegang tot de Centrale Markt voor zowel de eigenaar (N. Hakker) als zijn personeel. Er wordt expliciet gedreigd met een langduriger verbod bij recidive. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is ambtelijk en streng, passend bij de autoritaire structuur van die tijd. Er wordt gebruikgemaakt van de toen gangbare spelling (bijv. "den Heer", "langeren").

Officiële brief/dienstmededeling.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan een marktkoopvrouw om geleende apparatuur (een verlichtingssnoer voor marktkramen) onmiddellijk in te leveren bij de marktmeester op de Nieuwmarkt in Amsterdam. * **Grammaticale correctie:** In de getypte tekst is het lidwoord "het" doorgestreept en vervangen door het handgeschreven "de". Hoewel "het snoer" in modern Nederlands de standaard is, werd "de snoer" (vrouwelijk) in oudere ambtelijke taal of specifieke vaktermen soms gebruikt. * **Dringendheid:** De formulering "ten spoedigste" duidt op een hoge mate van urgentie. * **Locatie:** De Nieuwmarkt was een belangrijke marktlocatie, gelegen aan de rand van de toenmalige Jodenbuurt in Amsterdam.

Document

* **Statusindicator**: De letter 'J' aan de linkerzijde duidt aan dat de personen op de lijst als 'Jood' geregistreerd stonden bij de bezettende macht of de Joodse Raad. * **Locaties**: Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Oosterparkbuurt), wat destijds een wijk was met veel Joodse inwoners. * **Annotaties**: De vinkjes suggereren een administratief proces van verificatie of selectie. In de context van de Holocaust kan dit duiden op een controle voor transport of het resultaat van een razzia. * **Afkortingen**: * **hs**: Huis (begane grond). * **bov**: Bovenwoning. * **Romeinse cijfers (I t/m V)**: De verdieping. * **GW**: Mogelijk "Gezins-Woning" of een specifieke vrijstellingsstatus ('Gesperrt'-stempel), hoewel dit vaak per individu verschilde.

M. de Haan.

# Abraham Hakker 16 Dec. 1896. Lepelstr. 32 II (C.). A.35. No. 564786 Erk K 34848. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE VD/HG. Verzonden 21/1 [handgeschreven] 37/6/5 M. 1 20 Januari 1942. Groenten- en fruithandelaar Natan Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# Salomon Hakker 18 Nov. 1906. A'dam Reitzstr 31 II (O.). A.35. No. 564699. Erkenn K 37321. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]