R. Schalkwijk

Brief / Formele klacht.

De brief is een emotionele doch formeel opgestelde klacht van een Utrechtse marktkoopman over zijn behandeling op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. **De kern van het conflict:** Schalkwijk kreeg 's ochtends een plek toegewezen, maar werd twee uur later door een "jongeman met koek" (vermoedelijk een vaste standplaatshouder) en een man in burgerkleding gesommeerd te vertrekken. De situatie escaleerde waarbij de man in burger — die de "chef van het marktwezen" bleek te zijn — samen met een geüniformeerde marktmeester fysiek aan de kraam van Schalkwijk trok. **Taal en stijl:** De schrijver hanteert de derde persoon ("ondergetekende", "hij"), wat destijds de norm was voor formele correspondentie met instanties. Het taalgebruik is doorspekt met verontwaardiging; termen als "als 2 kwajongens" en "zich als een slaaf moeten laten gebruiken" onderstrepen zijn gevoel van onrecht. De spelling ("koer-man" voor koopman, "schef" voor chef) wijst op een schrijver die meer gewend is aan de praktijk van de handel dan aan bureaucratisch schrijven.

Handgeschreven brief met uitgebreide administratieve kanttekeningen.

**Inhoud:** De brief van R. Schalkwijk is een klacht gericht aan een directeur. Schalkwijk dringt aan op "orde en tucht" en eist vergoeding van reiskosten en "dagschade" (loon derving) die hij wijt aan het handelen van een niet nader genoemde "schef" (chef). De toon is dwingend doch formeel. De toegevoegde aantekeningen laten zien dat de kwestie via het Nederlandsche Arbeidsfront (N.A.F.) is afgehandeld. Op 21 december 1942 heeft er een gesprek plaatsgevonden waarbij de zaak "mondeling is opgelost". Opvallend is de opmerking dat de moeilijkheden waren veroorzaakt door de "tijdsomstandigheden", een veelgebruikt eufemisme tijdens de oorlogsjaren voor problemen voortvloeiend uit de bezetting of schaarste. **Fysieke kenmerken:** * Het document bevat meerdere handschriften: het enigszins onbeholpen schrift van Schalkwijk en het vlottere, zakelijke handschrift van de ambtenaren. * Er is gebruikgemaakt van een potlood of donkere inkt voor de hoofdtekst en de latere aantekeningen. * De term "Spoed" is prominent aanwezig, wat duidt op de prioriteit die aan de afhandeling werd gegeven. ---

Ambtelijk rapport/advies betreffende een marktincident.

Het document is een ambtelijk verslag van een marktmeester of opzichter aan de Inspecteur van het Marktwezen. De kern van de zaak is een standplaatsconflict op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. * **Conflict:** Een "onbekende koopman" (verkoper van tweedehands handschoenen) heeft de vaste plek van de heer Th. v. Papendorp (een koekverkoper) ingenomen. * **Bemiddeling:** De rapporteur probeert de situatie op te lossen door de onbekende koopman een alternatieve plek aan te bieden, vier kramen verderop. * **Weerstand:** De onbekende koopman weigert te vertrekken, claimt dat hij de plek van de marktmeester zelf heeft toegewezen gekregen en stelt dat hij er al anderhalf uur staat. Hij suggereert dat alleen de politie hem weg kan krijgen (de zin breekt af bij "Alleen de politie"). Het handschrift is een vlot, ambtelijk cursief uit de vroege 20e eeuw, waarbij de spelling nog de oude naamvalsuitgangen hanteert (bijv. "den heer", "den onbekende").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en spelling:** De brief is opgesteld in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "geheele"). De stijl is formeel en beleefd, wat passend is voor een officieel verzoek aan een overheidsinstantie. * **Inhoud:** De afzender, Rijk Schalkwijk, een handelaar in tweedehands goederen, vraagt een vergunning aan om op de Amsterdamse markten te mogen staan. Hij geeft aan dat hij landelijk actief is en heeft vernomen dat er in Amsterdam vergunningen worden uitgegeven. * **Administratieve details:** Het document bevat cruciale identificatiegegevens die destijds verplicht waren, zoals de geboortedatum en, heel specifiek voor de oorlogsjaren, het nummer van het Persoonsbewijs (U. 16. nr: 097781). De stempels en handgeschreven nummers ("243", "No. 20/37/1") wijzen op de archivering door de gemeente Amsterdam.

voor F. 2.-- per stuk, welk bedrag hy ook aan Lagendyk had betaald. Op 18 Febr. 1943 hoorde Controleur B. Felthuis de expediteur Aart Lagendyk, geboren 18.2.1881 te Haarl.meer en wonende Akerdyk Nr. 217 te Haarl.meer. Hy verklaarde als volgt: "Meerdere malen heb ik groente gebracht by den kooper P. Blom. Deze groente werd dan door my afgeleverd op de werf van perceel Overtoom 519 by een de Jong, ...

# TRANSCRIPTIE *extra* VD/HG. den Heer R. Koekoek, Valkenburgerstraat 141, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 27/83/6 M. 24 October 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 October jl. be- richt ik U, dat tegen het daarin vervatte verzoek geen bezwaar bestaat, mits U onverwijld het achterstallige marktgeld ad f 9,45 bij den marktambtenaar der Ten Katestraat betaalt en U er voor zorgdraagt, dat het...

# TRANSCRIPTIE 53/78/2 M den Heer P. Groenewoud, Plaats B 126, Amsterdam-West. Wyk Sloterdyk. 11 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen by den bedryfschef van myn dienst, die kantoorhoudt in de hal op de Centrale Markt, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur (Kantoor H 69). De Directeur,

# TRANSCRIPTIE 11/6/2 M. *extra* [handgeschreven] G. 24 April 1939. den Heer H. van Beek, Reinier Claeszenstraat 43 III, <u>Amsterdam-West.</u> Wyk 26. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 dezer bericht ik U, dat aan Uw sollicitatie geen gevolg kan worden gegeven. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Veraande Plis]                           HG.                                   den Heer L.A.J. Dunck,                                   Zeeburgerdijk 163 b.,                                   <u>Amsterdam-Oost.</u>                                                 Wijk 18B. 53/76/2 M.                             8 October 1941.           Naar aanleiding van Uw bri...