A. Zombault

Officiële brief/correspondentie.

In deze korte, zakelijke brief vraagt de *Wirtschaftsreferent* (economisch adviseur) van de Duitse gemachtigde voor de stad Amsterdam om extra kopieën van een lijst met 21 Joodse groentedetailhandelaren. De kern van de brief is de vermelding dat deze 21 personen volgens de directie van het Marktwezen voorlopig vrijgesteld zouden moeten worden van de zogenaamde *Arbeitseinsatz*. De reden hiervoor was dat zij nodig werden geacht voor de "Gemüseübernahme" (de distributie en inname van groenten) binnen de Joodse gemeenschap. De toon is strikt bureaucratisch en illustreert hoe de nazi-bezetter de dagelijkse logistiek van voedselvoorziening en de vervolging van de Joodse bevolking administratief verwerkte. Het document toont de wisselwerking aan tussen de gemeentelijke diensten (Marktwezen) en het bezettingsbestuur.

Officiële brief/verordening van het nazi-bestuur.

Dit document is een direct bewijs van de administratieve "ontjoodsing" (Entjudung) van het economische leven in Amsterdam tijdens de bezetting. * **Systematische roof:** De brief geeft toestemming aan een zogeheten *Verwalter* (bewindvoerder), A.J. van Rijsbergen uit Driehuis, om verschillende bedrijven te fuseren of te verplaatsen. In de praktijk betekende dit dat de oorspronkelijke Joodse eigenaren hun zeggenschap en bezit volledig kwijt waren. * **Identificatie van Joodse bedrijven:** De namen van de genoemde eigenaren (Drukker, Peper, Goudeketting, Wijnschenk, Levie Biet) laten er geen twijfel over bestaan dat dit Joodse ondernemingen betreft. * **Concentratie:** De nazi-bureaucratie dwong kleine, verspreide Joodse winkels en groothandels (met name in de vissector) om samen te klonteren op slechts twee locaties: Amstelveld 7 en Utrechtsestraat 73. Dit vergemakkelijkte de controle en de uiteindelijke liquidatie of overname door "Ariërs". * **Economische overdracht:** Cruciaal is de instructie over de "Kontingente" (toewijzingen/quota). Hiermee werd sichergesteld dat de distributierechten voor schaarse goederen (zoals vis) behouden bleven voor het systeem, terwijl de oorspronkelijke ondernemers werden uitgeschakeld. * **Bureaucratische efficiëntie:** De handgeschreven notitie "spoed" en het feit dat de brief vier dagen na verzending al was verwerkt door de directie van de Centrale Markt, toont aan hoe voortvarend de onteigening werd uitgevoerd. ---

volgestort. Reeds jaren treedt als directeur op Hugo Petrus Zwetsloot , geboren te Warmond 27 December 1891 wonende te Sassenheim, Hoofdstraat 347 . **[Voettekst]** Onze informaties kunnen dienen als basis voor credietverzekering bij de NEDERLANDSCHE CREDIETVERZEKERING MIJ. N.V. — AMSTERDAM-C. **[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven]** Div 26/3 Opb

# TRANSCRIPTIE VERVOLG BLAD No. II Genoemde heer Zwetsloot draagt zorg voor een deugdelijk beheer , wordt in zaken betrouwbaar genoemd, maar heeft persoonlijk niet de beschikking over middelen van beteekenis. Gedelegeerd commissaris is sedert November 1939, de N.V.Emballagefabriek en Houthandel ,Stadionweg 105 Rotterdam , nadat voordien in die functie aan de vennoot- schap was verbonden de heer...

# TRANSCRIPTIE No 46a/670/1 M. 1942 30/9 Amsterdam 29 September. Mijnheer; Ondergetekende J.A. Westhoff bracht gaarne t’ volgende onder uw aandacht. U moet weten ik behoor tot den grootste medewerkers van den mosselen verkoopers en daar ik in 1940 toen in Amsterdam voor t’ eerst den Zeeuwsche Mosselen werden in ge- voerd door Den Heer Lammers, veel heb verkocht, maar daar ook heel hard heb mede...

# TRANSCRIPTIE Afs: Taal A. Burgemeester van Oordtstraat 6 Zaandam 2-10-'44 Nº 25/45/1 M.1944 3/10 Weled. Heer. met Insp. Onderget; vraagt beleefd toestem- ming, een marktkaart voor den Alb. Cuypstraat, daar hij zich op het Waterlooplein niet kan voorzien om een behoorlijk weekloon te verdienen, hij hoopt van U indien mogelijk eertijds in aan- merking te mogen komen voor een vaste plaats, ...

# TRANSCRIPTIE **[Linkerbovenzijde - Stempel]** BIJBLAD VAN: M. No. 85/94/1 193 9 DOORGEZONDEN: 21/9-’39 **[Linkerzijde - Hoofdtekst]** Aan A. Th. J. Smit kan worden bericht, dat hij [doorstreept: wederom met] zijn eigen materiaal (2 stallen) op de markt mag plaatsen. Een en ander is in overleg met de Heeren Neeter en v. Gelder, leden van de geschillencommissie en met den stallenverhuurder v. Bo...