K. Klok

Intern administratief bijblad/notitie op een voorgedrukt modelformulier.

Dit document is een interne ambtelijke instructie of een vastlegging van een besluit. De strekking is dat aan een zeker persoon, K. Klok, moet worden medegedeeld dat hij geen toestemming krijgt voor het transport van levende aal. De reden die hiervoor wordt opgegeven is "Nimmer verkocht", wat suggereert dat de aanvrager volgens de administratie geen historisch recht of eerdere registratie heeft in de handel van dit specifieke product. Het gebruik van "Modelbriefje" onderaan geeft aan dat er een standaardformulier is gebruikt voor de uiteindelijke correspondentie naar de betrokkene.

Getypte brief (doorslag of kantoorkopie).

De brief is een formeel, ambtelijk schrijven waarin een verzoek om een toewijzing (distributie-overdracht) van levende aal wordt afgewezen. De afwijzing is gebaseerd op een onderzoek door een speciaal daarvoor ingestelde commissie. De toon is zakelijk, kortaf en laat geen ruimte voor discussie. De handgeschreven notitie "Verzonden 27/5" is een administratieve krabbel die aangeeft dat de brief vier dagen na de datum op de brief daadwerkelijk is verstuurd. De adressering aan het Sarphatipark 2-II in Amsterdam suggereert dat de ontvanger mogelijk een handelaar of restauranthouder was die vanuit een huisadres opereerde.

Officieel afschrift (*Afschrift*) van een beschikking van de Duitse bezettingsautoriteiten.

* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan mevrouw Klok-van der Waals om tijdelijk handel te drijven op een zogeheten "Arische markt". * **Aanleiding:** De aanleiding is de "Inhaftierung" (gevangenneming/deportatie) van haar Joodse echtgenoot. Vanwege deze "bijzondere omstandigheden" verlenen de autoriteiten haar een standplaats om in haar eigen levensonderhoud te kunnen voorzien. * **Voorwaarde:** De vergunning is strikt tijdelijk. Zodra haar echtgenoot zou terugkeren, moet zij de standplaats onmiddellijk weer afstaan. Dit onderstreept de racistische logica van de bezetter: een huishouden met een Joods gezinshoofd mocht niet profiteren van de reguliere economie. * **Terminologie:** Het gebruik van termen als "arischen Markt" en "jüdischen Ehemann" is typerend voor de uitsluitingspolitiek van de nazi's, waarbij de economie volledig werd gesegregeerd op basis van afkomst. * **Administratieve afhandeling:** De handgeschreven noten laten zien dat de beslissing snel werd uitgevoerd. Op 1 februari 1943 (slechts drie dagen na dagtekening) kreeg zij een plek toegewezen op de "varkensmarkt".

# TRANSCRIPTIE [Gedrukt briefhoofd:] J. L. M. BÄR ARTS Telef. 51168 AMSTERDAM, (O.), **11/10 43** [handgeschreven datum] OOSTERPARK 46 [Handgeschreven tekst:] Ondergetekende deelt mede, dat Mevr. Klok - v.d. Waal (S.) Hoogte Kadijk 167 II aldaar last van duizeligheid heeft. [Signatuur/Paraaf:] **Bär.** [Onderaan gedrukt:] K 980

# TRANSCRIPTIE De tekst op de fragmenten is deels afgesneden: **(Linker label):** [Dr. K.] KLOSS [a]rts [Roelof H]artplein 15 Telef. 29744 **(Rechter label):** Dr. K. [Kloss] a[rts] Roelof H[artplein 15] Amsterdam

verklaring linksonder]** [Stempel]: DR. K. M. KLOSS, ARTS, Roelof Hartplein 15, AMSTERDAM, Tel. 29744 [Handgeschreven in groen]: L. S. Mej. Overdyk mag wegens een aandoening aan haar rechter been voorlopig niet staan, voorgeschreven veel rusten. Hoogachtend a'dam 8/8 39 [Paraaf/Handtekening] **[Voetnoot]** A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.

# TRANSCRIPTIE [Gedrukte koptekst] **I. BLOCH** **ARTS** **KLOVENIERSBURGWAL 53** **Telefoon 35625** [Handgeschreven, rechtsboven] u [?] 8 - 9 - '42 [Handgeschreven tekst centraal] R M. Polak is wegens ziekte bedlegerig [Paars stempel over de tekst] № 30/59/1 **M. 1042** [Handgeschreven tekst linksonder] W. plein pl: n^o: 141 [Handgeschreven tekst onderaan] M. Polak 211 Kerkstraat 417^II [H...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] M. Broene [?] [Handgeschreven midden boven:] verzonden 20/9 den Heer H. Polak, Oude Yselstraat 42 III, Amsterdam-Zuid. 77/38/3 M 20 September 1940. Mij is gerapporteerd, dat op 11 September jl. Uw knecht A. Keizer, met Uw medeweten, heeft getracht aan den heer E. Hert toegang te verschaffen tot de Centrale Markt, zonder dat deze in het bezit wa...