J. Gooyer
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
J. Gooyer was een kleinhandelaar uit Huizen (waarschijnlijk bakker of visverhandler, context onduidelijk). In 1942 werd zijn uitsluiting uit het distributiesysteem voor schaarse goederen opgeheven. In 1943 was hij actief op de Waterloopleinmarkt. In 1944 werd er een onregelmatigheid gemeld waarbij hij vis ontving via twee kanalen (Amsterdamse toewijzing en directe levering van een groothandelaar uit IJmuiden).
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypte administratieve lijst met persoonsgegevens.
De lijst vertoont een systematische indeling op basis van regio- of sectiecodes: * **TM:** Huizen (waarschijnlijk 't Gooi/Huizen regio). * **EW:** Amsterdam (gezien de straatnamen Insulindeweg en Commelinstraat in Amsterdam-Oost). * **EM:** Volendam/Edam (duidelijk door de plaatsvermelding en de typisch Volendamse achternamen zoals Kwakman, Koning en Schilder). De kolommen "41/42" en "42/43" duiden op een registratie van activiteit, lidmaatschap of financiële bijdragen per boekjaar tijdens de bezettingsjaren. Opvallend is dat nagenoeg iedereen voor het jaar 41/42 is afgevinkt, maar slechts één persoon (L. v.d. Zee) voor 42/43.
Getypte doorslag van een officiële brief met handgeschreven kanttekeningen.
Deze brief is een officiële administratieve mededeling aan een burger in Huizen. De kern van de boodschap is dat een eerdere uitsluiting van "de verdeeling" (het distributiesysteem voor schaarse goederen) wordt beëindigd. De beslissing was blijkbaar diezelfde dag al mondeling gecommuniceerd. Enkele administratieve details: * **wnd.:** Staat voor 'waarnemend', wat aangeeft dat de brief getekend is namens een afwezige directeur. * **vD/HB.:** Dit zijn waarschijnlijk de initialen van de ambtenaar die de brief heeft opgesteld en de typist(e). * **Verzonden 5/8:** Een handgeschreven controle-notitie die bevestigt dat de brief op de dag van dagtekening is gepost.
Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.
Het document is een korte schriftelijke bevestiging van een besluit dat eerder die dag mondeling was gecommuniceerd. Het betreft het opheffen van een sanctie tegen bakker J. Gooyer uit Huizen. De term "uitsluiting van de verdeling" wijst op een administratieve maatregel waarbij de bakker tijdelijk was uitgesloten van het officiële distributiesysteem. De afkorting "m.i.v." (met ingang van) stelt de datum van opheffing vast op 6 augustus 1942. De doorhaling voor het woord "uitsluiting" lijkt een verschrijving van de opsteller te zijn.
Registerblad (waarschijnlijk bevolkingsregister, ledenlijst of personeelsadministratie).
* **Structuur:** Het document is ingedeeld in kolommen. Links staan initialen, gevolgd door de achternaam. In het midden en rechts staan datums (vermoedelijk geboortedata of data van inschrijving) en vaak een tweede naam. * **Annotaties:** De rode vinkjes en kruizen duiden op een controleproces. De namen in de rechterkolom lijken latere toevoegingen, mogelijk partners, opvolgers of verwijzingen naar andere dossiers. * **Namenmateriaal:** Veelvoorkomende Nederlandse achternamen uit die periode, zoals De Groot en Hagendoorn. Er is duidelijk onderscheid gemaakt tussen 'Jr.' (Junior) en 'Sr.' (Senior). * **Toponiemen:** Vermeldingen van de 'Paleisstr' (Paleisstraat) en 'Willemsparkweg' suggereren een stedelijke context, mogelijk Amsterdam of Den Haag.
Document
Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.
Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).
* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.
Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.
* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.
Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.
Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.
Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.
Getypte brief (doorslag of origineel op kantoorpapier).
De brief rapporteert een onregelmatigheid in de visdistributie tijdens de bezettingstijd. Een vishandelaar uit Huizen, J. Gooyer Wzn., blijkt op twee stoelen te zitten: hij krijgt een officiële toewijzing in Amsterdam, maar ontvangt daarnaast ook rechtstreeks vis van een groothandelaar uit IJmuiden (Fa. Jan Koster). Deze extra voorraad verkoopt hij in Huizen via andere handelaren, waarbij hij fungeert als niet-erkende tussenpersoon. De schrijver van de brief stelt voor om deze praktijk te beëindigen door de 'extra' vis van de firma Koster voortaan direct naar de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam te sturen voor de algemene verdeling. Hiermee wordt voorkomen dat Gooyer buiten het officiële distributiesysteem om handelt.
Brief (doorslag van een getypt exemplaar).
* **Kern van de zaak:** De brief rapporteert een onregelmatigheid in de visdistributie. Kleinhandelaar J. Gooyer uit Huizen ontvangt vis via twee kanalen: de officiële toewijzing in Amsterdam én een directe levering van een groothandelaar uit IJmuiden. * **Overtreding:** Gooyer fungeert als tussenpersoon voor de verkoop van de IJmuider vis in Huizen zonder dat hij hiervoor de vereiste officiële "erkenning" (vergunning) heeft. Dit doorkruist het strikte distributiesysteem van de bezettingstijd. * **Voorgestelde maatregel:** Om de controle te herstellen, stelt de directeur voor om de directe lijn tussen de groothandelaar (Jan Koster) en Gooyer af te snijden. De vis moet voortaan via de Gemeentelijke Afslag in Amsterdam lopen, zodat het in de reguliere, controleerbare stroom terechtkomt. * **Kwanteit:** Er wordt gesproken over een hoeveelheid van 400 kg vis in de maand mei, wat aantoont dat zelfs relatief kleine hoeveelheden nauwlettend in de gaten werden gehouden.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een kaartsysteem of register).
| TM 15 | J.Gooyer | 19-6-86 | H.Kampweg 1 " | x | |
Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een kaartsysteem of register).
| TM 16 | J.Gooyer | 10-10-90 | Achterbaan 32 " | x | |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE 46b/237/3 J. Gooyer (Bakker) Huizen ––––––––– In aansluiting op mijn mondelinge mede- deling dd. heden be- richt ik U, dat de [doorgestreept: voor] uitsluiting van de ver- deling m.i.v. 6 Augs '42 is opgeheven. A.W.
# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven:] Verzonden 5/8 [Rechtsboven, handgeschreven en getypt:] m. l.c.c. s. V.V. vD/HB. [Getypt:] den Heer J. Gooyer Wzn, Lindelaan 87, Huizen. 46A/237/3 M. 5 Augustus 1942. In aansluiting op mijn mondelinge mededeeling d.d. heden bericht ik U, dat Uw uitsluiting van de verdeeling met ingang van 6 Augustus 1942 is opgehe...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen. * **Datum:** 19 oktober 1939. * **Kenmerken:** vP/HG.; 27/106/2 M. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie). * **Ontvanger:** den Heer T. Gooyer, Lindenlaan 77, Huizen (N.H.). * **Taal:** Nederlands.
# TRANSCRIPTIE *extra* vP/EG. den Heer J.Gosler, Valkenburgerstraat 83 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. 25/142/8 M. 9 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw briefkaart ingekomen op 29 Juli jl. verleen ik U hierbij alsnog gedurende twee maanden na dato dezes uitstel van Uw verplichting om regelmatig een plaats op de markt Albert Cuypstraat te bezetten. De Directeur,
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (doorslag/kopie van een officieel schrijven). * **Datum:** 19 oktober 1939. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de afdeling Marktwezen van de Gemeente Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer T. Gooyer, Lindenlaan 77, Huizen (N.H.). * **Kenmerken:** Typemachinegeschreven tekst op briefpapier met handgeschreven aantekeningen en dossi...