B. Felthuis (controleur)

Officieel rapport van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam.

Dit document is een rapportage van de Amsterdamse marktcontroleur Felthuis aan de bedrijfschef van het Marktwezen. De 38-jarige B. Waagenaar, een gevestigde visboer met een standplaats in de Nicolaas Beetsstraat, vraagt toestemming om (opnieuw) in fruit te gaan handelen. De kern van de aanvraag ligt in de "tijdsomstandigheden": de schaarste aan vis maakt zijn huidige handel onrendabel. Hoewel de controleur de aanvraag in eerste instantie neutraal doorstuurt, tonen de handgeschreven kanttekeningen van superieuren scepsis. Er wordt getwijfeld aan Waagenaars verklaring dat hij vroeger reeds in fruit handelde, aangezien hiervoor geen bewijzen in de administratie zijn gevonden. Het advies luidt dan ook om de aanvraag af te wijzen, zelfs voor een tijdelijke erkenning.

Ambtsbericht / Rapport van de Gemeente Amsterdam.

* **Juridische afhandeling:** Het document beschrijft een geval van 'eigenrichting' of schikking buiten de rechter om. Hoewel er sprake was van diefstal, wordt de zaak gesloten omdat de schade is vergoed (7,50 gulden) en de aangever de aangifte heeft ingetrokken. Opvallend is de motivatie voor deze intrekking: "terwille van Cornelisse zijn vrouw", wat duidt op een zekere sociale coulance. * **Sociale achtergrond:** De handgeschreven toevoeging bevat biografische informatie over de dader. Cornelisse is opgegroeid in het Stadsbestedelingenhuis aan de Prinsengracht (een Amsterdams weeshuis/opvoedingsgesticht voor arme kinderen). Het feit dat deze informatie expliciet wordt vermeld ("ingevolge Uw mondelinge opdracht"), suggereert dat de superieuren wilden nagaan wat de achtergrond van de werknemer/betrokkene was, mogelijk om zijn betrouwbaarheid of karakter in te schatten. * **Administratieve proces:** Het document toont de gelaagdheid van de gemeentelijke bureaucreatie. Er is een formeel getypt rapport van de controleur, gevolgd door handgeschreven interne notities en een samenvatting door een administratieve medewerker (WS) voor de bedrijfschef.

Getypt rapport (ambtelijke verklaring).

* **Kern van de zaak:** Een partij van 240 kg garnalen arriveert in slechte staat in Amsterdam. Er wordt geprobeerd de garnalen te "redden" door ze te wassen. * **Prijsvorming:** De officiële vastgestelde prijs was 55 cent per kg. Vanwege de slechte staat werden ze onderhands verkocht voor 35 tot 40 cent, waarbij het risico expliciet werd overgedragen aan de koper (Goedhart). Dit duidt op handel in goederen van inferieure kwaliteit buiten de normale prijsregels om. * **Tegenspraak:** Er is een duidelijke discrepantie tussen de administratie/observatie van de controleurs en de getuigenis van Cornelis Bonnier. Bonnier ontkent de partij van 120 kg te hebben gekocht of daarover eerder een verklaring te hebben afgelegd. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit de jaren '40 ("alhier", "v.m." voor voormiddag, "ondeugdelijke staat"). Opvallend is de spelfout "Directuer" in de eerste regel en de vakterm "de pit" voor het vlees van de garnaal.

Proces-verbaal / Rapport van verhoor.

Het document is een officieel verslag van een onderzoek naar een incident op de Amsterdamse Vismarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een poging tot ongeautoriseerde koop van vis (snoekbaars) door visventer Boekelman van koopman Ter Voort. Opvallende punten in de verklaringen: * **Regelgeving:** Ter Voort weigert de verkoop omdat het op die plek en dat moment "niet geoorloofd" is. Dit duidt op de strikte marktverordeningen en distributieregels uit die tijd. * **Incident:** Ondanks de weigering neemt Boekelman de vis toch mee wanneer Ter Voort wegloopt. Hij probeert te betalen aan de broer van Ter Voort, die dit weigert. Uiteindelijk legt Boekelman de vis terug. * **Motivatie:** Boekelman voert een menselijke reden aan: hij was niet opgenomen in de "verdeeling" (officiële toewijzing van handelswaar) en wilde de vis voor zijn zieke dochter. * **Afhandeling:** Hoewel de betrokkenen zelf geen aangifte wilden doen, is er door de marktcontroleurs toch een rapport opgemaakt. De handgeschreven rode notitie onderaan laat zien dat de zaak is afgedaan met een "mondelinge waarschuwing" op 7 november 1942.

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening.

Dit document is een ambtelijk verslag van een controleur betreffende een overtreding van de marktvoorschriften. P.J. Serno heeft zijn gratis toegangsbewijs voor de Centrale Markt in Amsterdam onreglementair afgestaan aan een derde partij (Brummer). Brummer zou hiermee de "kooper Serno" (waarschijnlijk een familielid of zakenpartner) helpen. Opvallende details zijn: * **Typefouten:** De plaatsnaam is foutief gespeld als "Amsyerdam" en er staat "am" in plaats van "den". Dit kan duiden op tijdsdruk of een minder ervaren typist. * **Sanctie:** De handgeschreven notitie "1 week uitsluit" wijst op een disciplinaire maatregel: P.J. Serno wordt voor een week de toegang tot de markt ontzegd. * **Ontkenning:** De koper Serno ontkent betrokkenheid, wat suggereert dat P.J. Serno de schuld op zich neemt of dat er sprake is van een niet-afgestemde actie.

Div. bylagen (w.o. teek).

Naam en voorletters: **J.H. Nieuwenhuys** Functie en No.: **contrôleur (A)** No. **90** Adres: **Trompenburgstraat 65 hs**

**Naam en voorletters:** F. Reinen **Functie en No.:** controleur (A) No. 94 **Adres:** Ringweg F 300, Sloterdijk

**Naam en voorletters:** **Reinen F.** **Functie en No.:** **controleur** No. **94** **Adres:** **Ringweg F.300, Sloterdijk**

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]