Ambtsbericht / Rapport van de Gemeente Amsterdam. 28 september 1940 (getypt) en aanvullingen tot 17 oktober 1940. [Getypt gedeelte]

No 77/40/4 M. 1940 7/10
RAPPORT

In aansluiting op mijn rapport van 24 September 1940, betreffende H.M. Cornelisse, die zich aan diefstal van goederen, ten nadeele van de Ned:Veiling had schuldig gemaakt, meld ik U thans, dat Cornelisse een bedrag van f 7.50 aan de Ned:Veiling heeft betaald als vergoeding voor de door hem weggenomen goederen. De Heer van Es, directeur van de Ned:Veiling heeft dit bedrag geaccepteerd, terwijl hij tevens, terwille van Cornelisse zijn vrouw, de aangifte heeft ingetrokken.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen,

Amsterdam 28 September 1940
Controleur,
[Handtekening: Felthuis]

[Handgeschreven gedeelte midden]

Mededeeling van Cornelisse d.d. heden:
[Doorgehaald:] Geboren: 1 Maart 1910 Amsterdam.
Opgevoed in het Stadsbestedelingenhuis Prinsengracht vanaf ± 10e jaar tot 21 jaar toe.

[Stempel/Kenmerk:] 77/40/5 M
[Margenotities:] 8/10/40 HS | 30 Sept. 77/40/4 / 7/10 '40 mp.

[Handgeschreven gedeelte onderaan]

1 van den controleur Felthuis (No 77/4/3 M)
Ten vervolge op mijn rapport d.d. 21 [onleesbaar, mogelijk 24] heb ik de eer U in bijlage dezes een afschrift te doen toekomen van een nader rapport d.d. 28 Sept. jl., waaruit blijkt, dat Cornelisse de door hem weggenomen goederen heeft betaald.
Ingevolge Uw mondelinge opdracht bericht ik U nog, dat H.M. Cornelisse is geboren 1 Maart 1910 te Amsterdam. Hij is vanaf zijn 10e tot zijn 21ste jaar opgevoed in het Stadsbestedelingenhuis alhier.
[Geparafeerd:] WS 17/10 * Juridische afhandeling: Het document beschrijft een geval van 'eigenrichting' of schikking buiten de rechter om. Hoewel er sprake was van diefstal, wordt de zaak gesloten omdat de schade is vergoed (7,50 gulden) en de aangever de aangifte heeft ingetrokken. Opvallend is de motivatie voor deze intrekking: "terwille van Cornelisse zijn vrouw", wat duidt op een zekere sociale coulance.
* Sociale achtergrond: De handgeschreven toevoeging bevat biografische informatie over de dader. Cornelisse is opgegroeid in het Stadsbestedelingenhuis aan de Prinsengracht (een Amsterdams weeshuis/opvoedingsgesticht voor arme kinderen). Het feit dat deze informatie expliciet wordt vermeld ("ingevolge Uw mondelinge opdracht"), suggereert dat de superieuren wilden nagaan wat de achtergrond van de werknemer/betrokkene was, mogelijk om zijn betrouwbaarheid of karakter in te schatten.
* Administratieve proces: Het document toont de gelaagdheid van de gemeentelijke bureaucreatie. Er is een formeel getypt rapport van de controleur, gevolgd door handgeschreven interne notities en een samenvatting door een administratieve medewerker (WS) voor de bedrijfschef. * Historische periode: September/oktober 1940. Nederland is net enkele maanden bezet door nazi-Duitsland. Hoewel de bezetting hier niet direct in de tekst naar voren komt, gaat de reguliere Nederlandse administratie en rechtspraak in deze fase nog grotendeels door op de oude voet.
* Lokaal bestuur: Het "Marktwezen" was een belangrijke tak van de gemeente Amsterdam, verantwoordelijk voor de orde en handel op de markten en veilingen. Diefstal binnen dit systeem werd hoog opgenomen, maar zoals blijkt uit dit document, was er ruimte voor pragmatische oplossingen als de schade hersteld was.
* Munt- en waarde-eenheid: Het genoemde bedrag van f 7,50 (zeven gulden vijftig) was in 1940 een aanzienlijk bedrag voor een arbeider, vergelijkbaar met ongeveer 70 tot 80 euro aan huidige koopkracht. H.M. Cornelisse (betrokkene) De heer van Es (directeur Ned:Veiling) Controleur Felthuis (rapporteur).