G. Goethals

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie).

De brief is een korte, zakelijke en formele afwijzing. De heer G. Goethals had op 17 juni 1942 een verzoek ingediend bij de Visscherijcentrale. De brief vermeldt niet expliciet waar het verzoek over ging, maar stelt enkel vast dat een speciale commissie het verzoek heeft beoordeeld en heeft besloten er niet op in te gaan. De toon is afstandelijk en ambtelijk ("deel ik U mede", "geen aanleiding bestaat"). De handgeschreven notitie "Verzonden 22/6" duidt op de administratieve verwerking van het uitgaande poststuk. De initialen "HG." rechtsboven verwijzen mogelijk naar de opsteller of een controlerend ambtenaar.

Klad- of doorslagvel van ambtelijke mededelingen/beschikkingen.

Het document is een administratief register of een reeks concept-brieven betreffende de regulering van marktplaatsen en straathandel. * **Inhoud:** De berichten informeren kooplieden over wijzigingen in hun standplaatsen. * In het eerste geval (Huysman) wordt een standplaats op de Zeedijk/Nieuwmarkt aangepast en wordt een vergunning voor "ges. visch" (vermoedelijk gezouten of gesneden vis) overgedragen aan een compagnon. * In de tweede en derde gevallen (Goethals en Van Schaik) worden verkopers verplaatst van specifieke woonadressen (Bentinckstraat, Van Hogendorpstraat) naar een officiële marktlocatie (Lindengracht). * **Handschrift:** Een vlot, ambtelijk lopend schrift (cursief). * **Afkortingen:** "ges. visch" staat waarschijnlijk voor gezouten vis; "v." voor "van" of "van der"; "D.D." kan staan voor "Dienstdoende" of de initialen van de ambtenaar.

Officiële kennisgeving/brief (doorslag of archiefkopie).

Dit document is een formele ambtelijke mededeling aan de heer G. Goethals betreffende een wijziging van zijn standplaats. Goethals, woonachtig aan de Vinkenstraat in de Amsterdamse Jordaan, wordt geïnformeerd dat zijn "verkoopplaats" (mogelijk een marktkraam of een vergunde plek op de openbare weg) verplaatst wordt. De oorspronkelijke locatie was aan de Bentinckstraat 34 (Staatsliedenbuurt), en de nieuwe locatie is de markt op de Lindengracht. De handgeschreven notitie "Verzonden 4/5" geeft aan dat de brief administratief is verwerkt en een dag na de datering daadwerkelijk is verstuurd. De referentie "M." in het kenmerk duidt hoogstwaarschijnlijk op de afdeling Marktwezen.

Document

* **Structuur**: De lijst is kolom-gebaseerd: een dossiernummer/code, een status- of jaaraanduiding (M. of M'42), de aanhef en naam, gevolgd door het adres. * **Marginalia**: De handgeschreven sterren (★) markeren specifieke personen (Helsloot, Tak, Pussing, Schilder, Vet). Dit wijst vaak op een selectie voor een bepaalde actie, arrestatie of bijzondere status binnen de administratie. * **Geografie**: De adressen concentreren zich in Amsterdamse volksbuurten (zoals de Pijp, de Jordaan en de Indische Buurt) en Volendam. * **Typografie en Variaties**: * Er zijn inconsistenties in kapitalisatie, zoals "SPieringstraat" met een hoofdletter P. * De afkorting "A'dam" wordt consequent gebruikt voor Amsterdam, met de windrichting van het stadsdeel. * "M'42" suggereert een specifieke registratie uit 1942. * Bij H. Schilder staat een bijnaam tussen haakjes: "(Fik)".

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De heer A.C. Postma verzoekt de Directie Marktwezen om toestemming om de vistoewijzingen (distributiebonnen of handelsvergunningen voor vis) voor zijn collega G. Goethals in ontvangst te mogen nemen, en vice versa. De reden hiervoor is dat zij een "combinatie" (zakelijk samenwerkingsverband) vormen. * **Administratieve afhandeling:** Het document vertoont duidelijke sporen van ambtelijke verwerking. De opmerking "model briefje als aan de poort" suggereert dat dit een standaardprocedure of een voorbeeldformulier was voor marktkooplieden. * **Besluitvorming:** De toevoeging "m. i. - gee bezwaar" (mijns inziens geen bezwaar), waarschijnlijk geschreven door de ambtenaar "de Baar", geeft aan dat het verzoek werd ingewilligd. * **Taalgebruik:** Formeel, archaïsch Nederlands ("Ondergeteekende", "hiermede beleefd", "met wien").

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.

* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---

Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.

* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.

Administratief register / Mutatielijst van marktkooplieden.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, zakelijk cursief handschrift, kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse administratie. * **Correcties:** In de kolom 'Datum' zijn diverse data doorgestreept (bijv. bij W. Buijs-Trompetter en G.L. Keijzer), wat duidt op administratieve bijstellingen of foutieve invoer die later is gecorrigeerd. * **Terminologie:** De term "Verdeelvisch" komt veelvuldig voor. Dit verwijst naar vis die tijdens de oorlogsjaren onder de distributieregeling viel. * **Geografie:** De genoemde markten (Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht) zijn de traditionele grote markten van Amsterdam. De Gaaspstraat wordt aan het eind genoemd; dit was een specifieke marktlocatie in de Transvaalbuurt.

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Handgeschreven administratief memo of briefonderdeel met diverse kanttekeningen.

Het document is een sprekend voorbeeld van ambtelijke correspondentie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. * **Gelaagdheid:** Het document bevat minstens drie verschillende handschriften en stadia van verwerking. Het begint met de beleefdheidsformule van de aanvrager (Goethals). Daarna volgt een advies van een lagere ambtenaar (de Haan, 15 maart) die "geen bezwaar" ziet. Vervolgens is er een inspectie-notitie in rode inkt (20/22 maart) waarin een reden voor afwijzing wordt geformuleerd. * **Inhoud:** Het verzoek heeft betrekking op de "verdeling" van "artikelen". Gezien de datum (1944) wijst dit onmiskenbaar op het distributiesysteem van schaarse goederen tijdens de bezetting. De aanvrager had waarschijnlijk een vergunning of extra toewijzing nodig. * **Besluitvorming:** Ondanks het aanvankelijke positieve advies ("geen bezwaar"), wordt het verzoek uiteindelijk afgewezen omdat de aanvrager persoonlijk aanwezig had moeten zijn en de reden voor afwijzing te maken heeft met de algemene verdeling van goederen.

Brief (doorslag of archiefexemplaar).

Het document is een uiterst kort en formeel bericht van afwijzing. De brief is gedateerd tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De zakelijke toon en het gebruik van referentienummers wijzen op een officiële instantie, zoals een gemeentelijke dienst, een distributiekantoor of een groot bedrijf. De afzender wordt slechts aangeduid met de titel "De Directeur", wat gebruikelijk was voor interne archiefkopieën. De handgeschreven tekst "Verzonden 27/3" dient als administratieve bevestiging van de verzending op de dag van datering. De dubbele onderstreping onder de adresgegevens was een gangbare typografische stijl in die periode.

- 3 -

½ C | 20-1-09 | Lange Houtstr. 24 A II - | x M.W. 9/11 42 [p. post] | | 25 | 56 Stodel S. | ½ Z | 30-9-84 | Rapenburgerstr. 79 I - - | x J.R. | [Linksonder handgeschreven:] *Gmt*

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE M^r de Gaer

**VOOR KRAMENZEILEN** je adres te **ARNHEM** **Schoolplaats 6** G. L. SANDERS