J.C. Rotgans
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 23
J.C. Rotgans was marktkoopman die actief was op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Gaaspstraat, Nieuwmarkt, Dapperstraat, Mosplein, Joubertstraat, Lindengracht en Waterlooplein. Hij specialiseerde zich in vis, specifiek gerookte en gestoomde vis (visch). In 1942 werd hij aangehouden terwijl hij 200 pond gerookte aal vervoerde. Zijn standplaats op de Dapperstraat (standplaats 20) was geregistreerd in 1942 en 1943. In 1943 werd hij uitgesloten van de markt, waarschijnlijk door invoering van vergunningsbeperkingen of arisering, met name op de Gaaspstraat.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Getypte lijst (doorslag of origineel op dun papier).
Dit document is een administratieve lijst van de gemeente Amsterdam, waarschijnlijk afkomstig van de Dienst der Markten of een gerelateerde afdeling. De lijst bevat persoonsgegevens van marktkooplieden of bezoekers die een vergunning kregen voor specifieke markten in 1942. Opvallend is de concentratie van adressen in de Transvaalbuurt (zoals de Joubertstraat, Retiefstraat, en Ben Viljoenstraat) en de Oosterparkbuurt. Veel van de genoemde namen zijn van Joodse origine. De markten die het meest genoemd worden — de Gaaspstraat, de Joubertstraat en delen van de Albert Cuypstraat — waren in 1942 aangewezen als zogeheten "Joodse markten". De data in de laatste kolom (grotendeels april 1942) komen exact overeen met het moment waarop de Duitse bezetter de segregatie op markten strikt begon af te dwingen. Per 1 november 1941 was het Joden al verboden op niet-Joodse markten te staan of te kopen; begin 1942 werd dit administratief volledig vastgelegd.
Proces-verbaal / Ambtelijke rapportage betreffende visserijproducten.
Dit document is een verslag van de aanhouding van J.C. Rotgans op 5 juli 1942 in Amsterdam. Hij werd door de heren Marinus en Vaasten gecontroleerd terwijl hij 200 pond (ca. 100 kg) gerookte aal vervoerde vanaf het station. De aal bleek een complexe herkomst te hebben: oorspronkelijk geleverd door de firma Topper uit Harderwijk aan een zekere H. Bootsman uit Monnikendam. Bootsman had de partij echter "afgestaan" aan Rotgans als een soort lening. De rechtvaardiging voor dit transport was dat Rotgans een officiële leverancier was voor de *Grüne Polizei* (de Duitse Ordnungspolizei). Hij beschikte over een toewijzing van 1000 pond, verdeeld in wekelijkse porties van 200 pond. Opvallend is dat de verbalisanten het verhaal van Rotgans ter plekke of kort daarna hebben geverifieerd of geloofd, aangezien er onderaan wordt vermeld dat er alsnog een "geleidebiljet" (een officieel vervoersbewijs voor goederen tijdens de bezetting) is afgegeven. Het dossier werd op 15 juli 1942 door een ambtenaar genaamd De Haan gesloten en gearchiveerd.
Handgeschreven administratief register / mutatielijst.
Dit document is een administratieve neerslag van de systematische uitsluiting van (voornamelijk Joodse) marktkooplieden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst bevat namen van personen wier vergunning is ingetrokken of die uit het register zijn verwijderd ("Afgevoerd"). Opvallend is de vermelding van de **Gaaspstraat**. Dit was een van de weinige plekken waar Joodse kooplieden na 1941 nog mochten staan, nadat zij van de reguliere markten waren verbannen. Veel van de namen op deze lijst (zoals Pimentel, Van Praag, Sarphati en Schijveschuurder) zijn typisch Sefardisch of Asjkenazisch Joods. De kolom "Artikel" geeft inzicht in de schaarste-economie van die tijd (vermeldingen van "Surrogaten" en "Verdeelvisch").
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst van marktmutaties.
| J.C.Rotgans | 2-2-13 | Linnaeusdwarsstraat 17 hs | Dapperstraat | 20-4-42 | ger.& gest.visch. |
Getypte lijst (doorslag of origineel op dun papier).
| J.C. Rotgans | 2-2-13 | Linnaeusdwarsstraat 17 hs | Dapperstraat | 20-4-42 |
Handgeschreven administratief register / mutatielijst.
| J.C. Rotgans | 2-2-'13 | Linnaeusstraat 17 hs | Dapperstraat | 1/2-'43 | Gerookte Visch |
Getypte lijst met namen, adressen en marktgegevens.
| J.C.Rotgans | 2-2-13 | Linnaeusstr.17 hs | idem | 1-2-43 | ger.en gest. visch |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats Dapperstraat 20-4-42 ger
Uilenburg — standplaats Dapperstraat 20-4-42 ger
Uilenburg — standplaats Dapperstraat 20-4-42
meerdere — standplaats idem 1-2-43 ger
Waterlooplein — standplaats Dapperstraat 1/2-'43 Gerookte Visch
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**
17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-
# TRANSCRIPTIE v. Mathijsen C.M. Lintjens
# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer