AI-Synthese 34

S. Walg (geb. 1925) was een marktkoopvrouw (vermeld als mevrouw S. Walg-Bakker/Hakker/Hukke/Tokkie in documenten) die groente verkocht. Ze had vaste standplaatsen op de Noordermarkt, Nieuwmarkt, Albert Cuypmarkt, Minervaplein, Gaaspstraat en Joubertstraat. In 1940 en 1941 moest ze meerdere keren tijdelijk afwezig zijn door ziekte, waarbij assistenten (Japie Kooling, J. van Gelder, J.W. Eldert) haar werk overnamen. In 1942 vroeg ze toestemming voor haar zoon Michel om haar bij te staan op de Gaaspstraat. De specifieke datum van overlijden of verdwijning is in de beschikbare data niet vermeld.

Lotgevallen

1940 ziekte Afwesigheid door ziekte; tijdelijke vervanging door Japie Kooling op Albert Cuypmarkt
1940 herstel Hersteld en teruggekeerd naar standplaats op Albert Cuypmarkt op Albert Cuypmarkt
1941 ziekte Tijdelijke vervanging gedurende één maand door J. van Gelder met assistentie van M. Walg (16 jaar) op Albert Cuypmarkt
1941 ziekte Vervanging door assistent J.W. Eldert op basis van medisch attest van Dr. E. Velleman op Albert Cuypmarkt
1942 familie Vraag om toestemming voor zoon Michel (geb. 1925) om haar bij te staan op Gaaspstraat

Relaties

Japie Kooling (tijdelijke vervanger) J. van Gelder (tijdelijke vervanger) M. Walg (assistent) J.W. Eldert (assistent) Dr. E. Velleman (arts) Meerkerke (superieur) Michel Walg (zoon)

Handel

groente NoordermarktNieuwmarktAlbert CuypmarktMinervapleinGaaspstraatJoubertstraatWaterlooplein
groenteAlbert CuypmarktziekteMinervapleinNoordermarktNieuwmarktGaaspstraatJoubertstraatWaterloopleinassistentie
Gebaseerd op 9 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-276 | Pagina 227 | 1939

Handgeschreven namenlijst op gelinieerd papier.

* **Handschrift:** Er is een grote variëteit aan handschriften zichtbaar, wat duidt op een originele presentielijst of een petitie waarbij individuen zelf hun naam hebben genoteerd. Sommige namen zijn met een fijne kroontjespen geschreven, terwijl de naam "R. de Winter" met een dikkere, vette inkt (mogelijk een vroege viltstift of dikke vulpen) is genoteerd. * **Nomenclatuur:** De lijst bevat een significante concentratie van namen die historisch verbonden zijn met de Joodse gemeenschap in Amsterdam. We zien zowel Sefardische namen (Lopes Dias, da Silva Rosa, Tartas) als Asjkenazische namen (Engelsman, Goudketting, Groenteman, Polak). * **Structuur:** De indeling suggereert een informele maar gestructureerde bijeenkomst. De horizontale strepen lijken groepen of bestuursleden te scheiden van de algemene lijst.

Archief 745 | 745-315 | Pagina 359 | 1940

Handgeschreven brief met administratieve kanttekening.

Het document bestaat uit twee delen. Het bovenste gedeelte is een persoonlijke, haastig geschreven brief van mevrouw S. Walg-Bakker aan een superieur of beheerder, de heer Meerkerke. Zij meldt dat zij zich niet goed voelde en naar huis is gegaan. Ze noemt dat "Japie Kooling" voor haar "blijft staan", wat suggereert dat deze persoon haar werkplek of een specifieke taak (mogelijk een standplaats of toezicht) tijdelijk waarneemt. Het onderste gedeelte is een ambtelijke krabbel, waarschijnlijk geschreven door een afdelingshoofd of directiesecretaris op de dag van ontvangst (8 april 1940, terwijl de officiële stempel de dag erna, 9 april, vermeldt). Hierin wordt mevrouw Walg geïdentificeerd met een personeelsnummer of locatiecode ("pl. 290 Al."). Er wordt geadviseerd haar te laten vervangen door haar assistent, J. van Velde, voor de duur van haar ziekteverzuim. Er wordt opgemerkt dat dit nog met de "Inspecteur" besproken moet worden, wat duidt op een formele, hiërarchische organisatie (zoals een gemeentelijke instelling, marktwezen of onderwijs).

Archief 745 | 745-315 | Pagina 360 | 1940

Administratief bijblad/notitievel (Model No. 14).

Dit document is een ambtelijke afdoening betreffende een marktkoopman of -vrouw, geïdentificeerd als S. Walg-Hakker. De notitie stelt vast dat de persoon in kwestie is hersteld (waarschijnlijk van ziekte) en diens vaste plek op de markt opnieuw heeft ingenomen. Hierdoor kan het dossier als "afgedaan" worden beschouwd. De afkorting "opb" onderaan duidt waarschijnlijk op "opbergen" in het archief, wat bevestigd wordt door de datum 4 mei 1940.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 151 | 1941

Getypte ambtelijke brief/beschikking.

Dit document is een officiële toestemming van de Amsterdamse marktmeester of directeur van het marktwezen aan mevrouw S. Walg-Hakker. Zij krijgt toestemming om zich voor de duur van één maand op haar marktplaats aan de Albert Cuypstraat te laten vervangen door een zekere J. van Gelder. Daarbij wordt expliciet vermeld dat haar zoon, M. Walg (geboren in 1925, dus destijds 16 jaar oud), Van Gelder mag assisteren, maar hem niet mag vervangen. De toon is strikt administratief en juridisch kaderend ("gedurende een maand na dato dezes", "geassisteerd - niet vervangen"). Het document geeft inzicht in de strakke regulering van de Amsterdamse markten tijdens de bezetting, waarbij voor elke wijziging in de bezetting van een standplaats officiële toestemming nodig was.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 152 | 1941

Handgeschreven brief.

* **Inhoud:** De schrijfster, Sara Walg-Tokkie, stuurt een doktersverklaring mee van Dr. E. Velleman. Zij verzoekt de medisch inspecteur om toestemming zodat haar assistent, J.W. Eldert, haar werkzaamheden tijdelijk kan overnemen. Hierbij zou hij geassisteerd worden door haar zoon, Meyer Walg. * **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk cursief handschrift in inkt op gelinieerd papier. * **Toon:** Formeel en beleefd ("Geachte Heer", "hoogachtend", "weled."). * **Persoonsgegevens:** * **S. Walg-Tokkie:** Sara Walg-Tokkie (geboren 1891). * **M. Walg:** Meyer Walg (geboren 1 april 1925). * **Dr. E. Velleman:** Waarschijnlijk Dr. Emanuel Velleman, een bekende Joodse arts in Amsterdam.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 153 | 1941

Handgeschreven medische verklaring op gedrukt briefpapier.

Het betreft een kort medisch attest, geschreven door een huisarts voor een patiënte. De tekst is zakelijk en bondig: Mevrouw S. Walg-Hukke wordt om medische redenen ontheven van haar plicht of mogelijkheid om op de markt te staan. Gezien het adres (Albert Cuypstraat) is het zeer aannemelijk dat zij een koopvrouw was op de Albert Cuypmarkt. De datering gebruikt de Romeinse 'X' voor de maand oktober, wat in die tijd gebruikelijk was. Het handschrift is een vlot lopend dokters-cursief.

Archief 745 | 745-394 | Pagina 96 | 1942

Handgeschreven verzoekschrift op een los blad.

Het betreft een formeel verzoekschrift gericht aan de directie van het Amsterdamse Marktwezen (herkenbaar aan de "M" in de stempel). De afzendster, Sara Walg-Hakker, vraagt toestemming om op haar vaste marktkraam bijgestaan te worden door haar zoon Michel, die op dat moment 17 jaar oud is. De brief is geschreven in een duidelijk en verzorgd handschrift, typerend voor de formele correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. Het gebruik van "WelEd. Heer" (WelEdelgeboren Heer) was de standaard beleefdheidsvorm voor ambtenaren in een leidinggevende functie.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 190 | 1942

Getypte namenlijst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document bevat 20 namen van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt aan het Minervaplein in Amsterdam. Opmerkelijk is dat alle genoemde personen hetzelfde artikel verkopen: groenten (aangegeven met "id.", wat staat voor *idem*). * **Demografie:** De geboortedata variëren tussen 1877 en 1912. De adressen wijzen op een concentratie van personen in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Retiefstraat, Reitzstraat). * **Status van het document:** Het is een ambtelijk overzicht, waarschijnlijk opgesteld door de marktdienst of de politie. * **Taalkundige opmerkingen:** * "Vechtsstraat" bevat in het origineel een correctie (een overtollige 's' lijkt doorgehaald). * "Fan. Scholtenstraat" is vermoedelijk een typefout voor Jan. Scholtenstraat (tegenwoordig onderdeel van de Jan van der Heijdenstraat-buurt) of Van Scholtenstraat, hoewel de letter duidelijk als 'F' getypt is.

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 190 | 1942

Getypte namenlijst van marktkooplieden.

#19 S. Walg Van Ostadestraat 370 II
koopliedenlijst Minervaplein id. getypt 80%

| S. Walg | 28-8-03 | Van Ostadestraat 370 II | id. |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 205 | 1942

Getypte registratiekaart/lijst.

#9 S.Walg 1903-08-28 Van Ostadestraat 370 II
administratieve lijst MINERVAPLEIN groente getypt 88%

| S.Walg | 28-8-03 | Van Ostadestraat 370 II | groente |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 219 | 1942

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen.

#9 S. Walg Van Ostadestraat 370 II
administratieve lijst NIEUWMARKT id. handschrift onder 80% 80%

| S. Walg | 23-8-05 | Van Ostadestraat 370 II | id. |

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Administratieve lijst - Zwanenburgwal

#37 S. Walg v. Ostadestr. 370 II
administratieve lijst Zwanenburgwal 80%

| S. Walg | 28-8-03 | v. Ostadestr. 370 II | | | | 1 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats groente

groente Overig

Relevante Archieffragmenten

# Salomon Walg 28 Augs. 1903 A'dam. Van Ostadestr. 370 II. Z. A 35 No. 614213 Erk. K 1845 [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-272 | Pagina 97 | 1939

# TRANSCRIPTIE afz. G. v. d. Wal 3^e Oosterparkstraat 118 belet A’dam (O)

Relevantie: 81% ** de afzender is g. van der wal., op de achterzijde van een envelop in nederland. de oosterparkbuurt is een bekende volkswijk in amste
Archief 745 | 5256-12661 | Pagina 184 | divers

Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum

Relevantie: 80% van joodse mannen (onderdeel van een grotere groep van 192), inclusief adressen en geboortedata.
Archief 745 | 745-354 | Pagina 232 | 1941

| No. Lkrt. | Naam en voornamen | Geboortedatum | Woonplaats | | :--- | :--- | :--- | :--- | | 718 | Vrolyk F. | 1.11.1896 | Iepenplein 5 | | 3243 | Vroomraad R.P. | 25. 3.1908 | Jos. Israelskade 94 | | 2934 | Vuisje A. | 6. 7.1907 | Benviljoenstraat 15 III | | ~~855~~ | ~~Vyn J.P.~~ | ~~1. 8.1898~~ | ~~Jac. v. Lennepstraat 243~~ | | 458 | Waard A.H. van | 6. 9.1896 | Oudebrugsteeg 28 | | 3012 | W...

Relevantie: 80% | geboortedatum | woonplaats |
Archief 745 | 745-293 | Pagina 47 | 1939

# TRANSCRIPTIE vP/DV 53/95/2 M. [handgeschreven: *Verzonden 7/12 - '39.*] 6 December 1939. den Heer S.C. de Waal, Secretaris van A.S.C. "S.E.S." Zwaluwstraat 20 bov. <u>Amsterdam-Noord.</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 dezer bericht ik U, dat het...

Relevantie: 80% ** de directeur (instantie niet expliciet vermeld op dit blad).