H. Frens

Administratief bijblad/memo (Alg. Zaken-Model No. 14).

Dit document illustreert de strikte handhaving en de juridische nuances van de straathandel in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. 1. **De Casus:** De venter H. Frens verkoopt koek en ijs op het Hugo de Grootplein. Hij beschikt over de juiste vergunning voor het stadsdeel West. 2. **Het Juridische Conflict:** Er is een dunne lijn tussen 'venten' (mobiele verkoop) en het innemen van een 'standplaats' (vaste plek). Een venter mag niet onnodig stilstaan. De controleur merkt echter op dat Frens constant klanten heeft. Volgens de toenmalige interpretatie van de wet (of jurisprudentie) kon een venter pas beboet worden voor het illegaal innemen van een standplaats als hij ten minste 7 minuten stilstond *zonder* klanten te helpen. 3. **Bureaucratische controle:** De opmerking in het rode kader ("Hoe is deze opvatting ontstaan?") toont aan dat superieuren de rechtsgeldigheid van deze '7-minutenregel' in twijfel trokken of wilden verifiëren. Het antwoord verwijst naar jurisprudentie en een eerdere rechterlijke uitspraak.

Brief (verzoekschrift voor een marktstandplaats)

* **Inhoud:** De afzender, de heer G.H. Frans, verzoekt officieel om een vaste standplaats op de Amsterdamse Nieuwmarkt. Hij geeft aan dat hij daar reeds staat met een handel in "koek en gebak". * **Persoonsgegevens:** De schrijver is een jonge man van 22 jaar (geboren in 1921 te Hoogezand, Groningen). Hij woont in de Dusartstraat in de Amsterdamse Pijp. * **Administratieve details:** Er wordt melding gemaakt van een "voorkeurs kaart" met nummer 173, gedateerd op 8 maart 1943. Dit wijst op een gereguleerd systeem van marktvergunningen tijdens de oorlogsjaren. * **Taal en stijl:** De brief is geschreven in een beleefde, enigszins formele toon ("Weledele heer", "in afwachting blijvende"), maar bevat enkele spelfouten en archaïsmen die typerend zijn voor die tijd of het opleidingsniveau van de schrijver ("numer" in plaats van nummer, "bij voor baat" in plaats van bij voorbaat). * **Annotaties:** De rode onderstrepingen ("vaste standplaats", "op de Nieuwmarkt", "koek en gebak") zijn waarschijnlijk later aangebracht door een ambtenaar om de kern van het verzoek snel te kunnen categoriseren.

Handgeschreven brief/verzoekschrift voor een marktstandplaats.

In dit schrijven verzoekt G.H. Frans om een vaste marktplaats voor zijn handel in koek en gebak in Amsterdam. De kern van zijn betoog is de onzekerheid van een "losse plaats", waarbij een koopman dagelijks moet afwachten of er ruimte beschikbaar is. **Belangrijke elementen:** 1. **Arbeidsongeschiktheid:** De schrijver vermeldt expliciet dat hij is "afgekeurd" voor werk in Duitsland (de zogenaamde *Arbeitseinsatz*) en voor werk voor de Wehrmacht in Amsterdam. Dit was in 1944 een cruciale juridische status om deportatie of dwangarbeid te voorkomen. 2. **Beroep:** Hij identificeert zich als koopman in koek en gebak. In de schaarste van 1944 was de handel in voedingsmiddelen strikt gereguleerd. 3. **Persoonsgegevens:** De brief bevat gedetailleerde informatie over de auteur: hij is 23 jaar oud, afkomstig uit Groningen (Hoogezand) en woonachtig in de Amsterdamse Jodenbuurt/Centrum (Nieuwe Achtergracht). ---

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.

# TRANSCRIPTIE H. P. de Vries Kinkerstraat 30^2 Groentenventer Wacht b. Blankesteijn Z. O. Z.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE HG. *Extra* den Heer J.M. Frantzen, Albert Cuypstraat 133 II, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. 53/53/2 M. 23 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 Augustus jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No....