A. Valkenburgh

Tuchtbeschikking (tuchtrechtelijke uitspraak in economische zaken).

Dit document is een juridische vastlegging van een overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte, Jan van Dam, was een groothandelaar (grossier) die snijbonen verkocht voor een prijs die aanzienlijk boven het wettelijke maximum lag. Terwijl de vastgestelde maximumprijs **f. 19,50 per 100 kg** bedroeg (omgerekend 19,5 cent per kilo), bracht Van Dam **55 cent per kilo** in rekening—bijna drie keer de toegestane prijs. De bewijsvoering rust op een proces-verbaal van twee opsporingsambtenaren en de eigen bekentenis van de verdachte tijdens een hoorzitting. De formulering aan het slot suggereert dat er geen verzachtende omstandigheden waren. Hoewel de specifieke straf (meestal een boete of tijdelijke sluiting van de zaak) op dit voorblad niet vermeld staat, vormt dit document de formele grondslag voor de tuchtrechtelijke sanctie.

Tuchtbeschikking (administratiefrechtelijke sanctie).

Dit document is een zogenaamde **tuchtbeschikking**, een instrument dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Nederlandse prijsbeheersingsautoriteiten werd gebruikt om overtredingen van de prijsvoorschriften af te handelen buiten de reguliere strafrechter om. De kern van de zaak is een prijs拚vertreding: * **De overtreding:** De verdachte (een grossier uit Leerdam) verkocht sperziebonen op de Amsterdamse markt voor prijzen tussen de 47,5 en 50 cent per kilo. * **De norm:** De wettelijk vastgestelde maximumprijs voor een grossier was op dat moment 27 cent per kilo (f. 27,-- per 100 kg). * **Bewijsvoering:** Hoewel de verdachte ontkende, baseerde de inspecteur de schuld op getuigenverklaringen van de detaillisten (de kopers) en het proces-verbaal van de opsporingsambtenaren. Opvallend is de administratieve precisie: de doorhalingen in de voorgedrukte tekst laten zien dat er geen schriftelijke verantwoording was, maar dat de verdachte persoonlijk is verschenen op 10 september 1942.

Document

Deze strafbeschikking uit september 1943 betreft een overtreding van de prijsvoorschriften door een Amsterdamse groentenhandelaar, Henricus Joannes Cornelis Broekhoff. Uit de tekst blijkt dat de verdachte producten heeft verkocht tegen prijzen die aanzienlijk boven de wettelijk vastgestelde maximumprijzen lagen: * **Pronkbonen:** Verkocht voor fl. 0,25 per kg (maximaal toegestaan: fl. 0,18). * **Tomaten:** Verkocht voor fl. 0,40 per kg (maximaal toegestaan: fl. 0,25). * **Peen (zonder lof):** Verkocht voor fl. 0,18 per kg (maximaal toegestaan: fl. 0,09). De overtreding werd geconstateerd door opsporingsambtenaar A. Valkenburgh. Het document illustreert de strikte handhaving van prijsbeheersing tijdens de bezettingsjaren, bedoeld om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan.

# TRANSCRIPTIE **[Briefhoofd - gedrukt]** DR. C. T. VAN VALKENBURG, 728 KEIZERSGRACHT, AMSTERDAM, SPR. 1-3 BEH. ZA. TEL. 34447 GIRO 78123. **[Rechtsboven - handgeschreven potlood]** 197 **[Rechtsboven - handgeschreven inkt]** 2 October 1942 **[Inhoud - handgeschreven inkt]** L. S. Mevr H. Coppenhagen - Swaab Waterlooplein 91, voor wie opname gevraagd is, kan uit den aard harer ziekte onmogeli...

J 160418 I.B. Visser St. Ath. Breestr. 29 IV [vinkje] 16.4.18 J 111223 P.I. Vl... [Vlam?] Vrolikstr. 117 II [vinkje] 11.12.23 J 130215 J. Vles Roompotstr. 9 hs [vinkje] 13.2.15 J 070395 L. Vreeland Nw. Kerkstr. 17 I [vinkje] 7.3.95 J 020103 A. de Vries Lekstr. 75 III [vinkje] 2.1.03 J 020212 D. de Vries Pr. Steijnstr. 1 [vinkje] 2.2.12 J 140513 J.M. de Vries Lekstr. 78 hs [vinkje] 14.5.13 J 140816...

# TRANSCRIPTIE [onderstreept] Hr. Lieburgh persoonlijk Adj. Aan den Directeur van het Marktwezen Jan van Galenstraat 14 Amsterdam

# TRANSCRIPTIE VP/DV. 24/8/4 H. 30 April 1940. den Heer C. van Starkenborgh van Straten, Naarderstraat 71, LAREN (N.H.). Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 6 en 22 April jl. bericht ik U, dat terzake van het door U behandelde onderwerp een deskundig onderzoek is ingesteld. Vanwege het Gemeentebestuur, waartoe U zich op 22 dezer eveneens heeft gewend, zult U ongetwijfeld antwoord op Uw klachte...

# TRANSCRIPTIE $N^o = 103/81/1$ M. 1942 $4/8$ [Aantekeningen rechtsboven in ander handschrift:] *m. i. zup* [?] *Th. v. Valkenburg* *advies* *HDvK* [initialen] Amsterdam 1 Aug. 1942 Weledel. Heer, Aangezien ik wegens ziekte verhinderd ben vooreerst gebruik te maken van mijn plaats in de Gaasp- straat verzoek ik U beleefd deze toch voor mij te blijven reserveeren. U bij voorbaat beleefd dank...