AI-Synthese 22

Fleysman was actief als marktkoopman met diverse rollen, waaronder venter, halhouder en controleur, op de Centrale Markt en de Vischmarkt. In 1939 kreeg hij een formele herinnering om kramengeld te betalen voor een standplaats in de Jordaan. In 1943 werd hij geassocieerd met een interne onderzoek naar corruptie en onregelmatigheden bij de visdistributie, waarbij hij mogelijk betrokken was bij de regulering van dit schaarse goed.

Lotgevallen

1939 herinnering Formele herinnering om kramengeld te betalen voor standplaats in de Jordaan op Jordaan
1943 onderzoek Betrokken bij onderzoek naar corruptie en onregelmatigheden bij visdistributie; rol als ambtenaar/controleur op Centrale Markt

Handel

vishalvare producten Centrale MarktVischmarktLindengrachtJordaan
viscontroleurhalhoudercorruptieonderzoekkramengeld
Gebaseerd op 4 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-301 | Pagina 375 | 1939

Officiële waarschuwing/aanmaning.

Dit document is een formele herinnering voor de betaling van "kramengeld". Kramengeld was de vergoeding die marktkooplieden moesten betalen voor het huren van een standplaats of kraam op de openbare weg. De heer Fleysman, woonachtig aan de Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan, wordt gemaand om uiterlijk vrijdag 18 augustus 1939 aan zijn betalingsverplichting te voldoen. De brief bevat belangrijke administratieve sporen: * De handgeschreven aantekening in paars potlood "Betaald" met de datum "17-8" suggereert dat de heer Fleysman de betaling één dag voor de gestelde deadline heeft voldaan. * De code "85/85/6 M." en de vermelding "Wijk 9" zijn onderdeel van het toenmalige gemeentelijke classificatiesysteem voor marktadministratie. * De handtekening "M. Müller" rechtsboven is vermoedelijk van de behandelend ambtenaar of controleur.

Archief 745 | 745-403 | Pagina 84 | 1943

Verslag van verhoor / ambtelijke verklaring.

* **Toon en houding:** De gehoorde (Wolff) spreekt in een defensieve, ambtelijke toon. Hij ontkent alle beschuldigingen van corruptie of persoonlijke verrijking ("verklaar ik ambtseedig"). Hij schuift de klachten af op de "waanzinnigheid" van het publiek en de chaos van de distributie. * **Kernproblematiek:** Het document schetst een beeld van de enorme spanningen rondom voedselvoorziening tijdens de oorlog. Er is sprake van "wanorde", misbruik van voorrangskaarten en verdenkingen van vriendjespolitiek tussen de vishandelaren en de politie (agenten in burger). * **Logistieke gaten:** Wolff geeft toe dat de controle niet waterdicht is omdat er twee loodsen zijn, wat suggereert dat er ruimte was voor informele handel buiten zijn gezichtsveld om. * **Sociale spanning:** De "Dames Craaybeek" vertegenwoordigen het ontevreden publiek dat de autoriteiten wantrouwt en beschuldigt van het achterhouden van schaarse goederen (vis/aal).

Archief 745 | 745-403 | Pagina 85 | 1943

Verslag van een verhoor / getuigenverklaring.

Het document is een verslag van een intern onderzoek naar mogelijke onregelmatigheden bij de visdistributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het verhoor draait om beschuldigingen van corruptie, vriendjespolitiek en diefstal. **Hoofdpunten uit de verklaring van Wolff:** 1. **Publieke onrust:** Er is sprake van onvrede bij het publiek over de lange rijen en het gebruik van 'voorrangskaarten'. Wolff meldt dat sommige mensen dagelijks in de rij staan of zelfs twee keer aansluiten. 2. **Beschuldigingen van de dames Craaybeek:** Deze dames claimen dat agenten vis achteroverdrukken ("vreet ik zelf op"). Wolff ontkent dit ten stelligste en noemt de bewering dat er 4 kg aal uit 4 kisten zou zijn ontvreemd "waanzinnig". 3. **Toezicht in de loodsen:** Wolff geeft toe dat het lastig is om toezicht te houden op twee loodsen tegelijk. Hij erkent dat agenten in burger proberen vis te kopen, maar stelt dat hij hier streng tegen optreedt. 4. **Eigen verbruik:** Wolff geeft toe af en toe (eens per 3-4 weken) vis te kopen via de officiële weg (Frans Visser), maar ontkent illegale praktijken. 5. **Rol van de politie:** Hij prijst Brigadier Maas als een streng en integer officier, maar uit zijn vermoeden dat 'aspiranten' (agenten in opleiding) mogelijk wel vis hebben gekocht, gezien de tassen die zij bij zich droegen.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 267 | 1943

Getypt rapport van het Marktwezen.

* **Handhaving en controle:** Dit document illustreert de strikte regulering van de voedselvoorziening in bezet Amsterdam. De handel in vis, een schaars goed in 1943, mocht niet vrij plaatsvinden maar werd nauwlettend gevolgd door het 'Marktwezen' en de politie. * **Logistiek van schaarste:** De verkoop vindt plaats op centrale punten (Centraal Station) maar de distributie naar de consument (Albert Cuypmarkt, Lindengracht) gebeurt onder direct "politie-toezicht". Dit werd gedaan om zwarte handel te voorkomen en te zorgen dat de goederen de officiële markt bereikten tegen vastgestelde prijzen. * **Administratieve proces:** Het rapport toont de bureaucratische keten: een gebeurtenis op de 11e wordt op de 13e telefonisch gerapporteerd en op de 15e door een meerdere ('gezien') afgetekend.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-406.md | 1943

Uilenburg — standplaats Louise de Colignystraat 20 II " " " centrale markt

centrale markt Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-310 | Pagina 318 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Een doorslag of kopie van een ziektemeldingformulier voor een gemeenteambtenaar. * **Datum:** 8 juli 1940. * **Betrokkene:** H. Fleysman, werkzaam bij de dienst Marktwezen in Amsterdam. * **Bestemming:** Verzonden aan de controlerend gemeentearts, Dr. J.P. Hofstee.

Relevantie: 80%

Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.

Relevantie: 79% (aap, cohen, franschman) zijn veelvoorkomende joodse achternamen in amsterdam.
Archief 745 | 745-310 | Pagina 415 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratief formulier betreffende een ziektemelding (kopie). * **Instelling:** Dienst Marktwezen (vermoedelijk Gemeente Amsterdam). * **Datum:** 7 oktober 1940. * **Betrokken persoon:** H. Fleysman (Controleur A). * **Geadresseerde:** Dr. P.J. Hofstee, Controleerend gemeente-arts.

Relevantie: 79%

**J. FLEIJSMAN, - Amsterdam** **Lindengracht 73 en 276** Is Uw adres voor het verhuren van Marktkramen, Zeilen, vervoer en bewaren van goederen

Relevantie: 79%
Archief 745 | 745-310 | Pagina 144 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ziekteformulier (COPIE) voor een gemeenteambtenaar. * **Instantie:** Marktwezen, Dienst 57 (Amsterdam). * **Datum van uitgifte:** 29 januari 1940. * **Betrokkene:** H. Fleysman. * **Ontvanger:** Dr. J.P. Hofstee (Controleerend gemeente-arts).

Relevantie: 79% ** dr. j.p. hofstee (controleerend gemeente-arts).