A. Vrij

Handgeschreven notitie/geeltje.

* **Inhoud:** De notitie betreft een vraag over de familierelatie van een persoon genaamd J. van Steede. De vraagsteller wil weten of hij een zoon of stiefzoon is van iemand met de naam Nijenhuis. Het antwoord eronder verduidelijkt dat "Anthonij" (mogelijk dezelfde persoon of een correctie op de naam) de stiefzoon is. * **Handschrift:** Het schrift is vlot en geoefend. De 'A' in "Anthonij" en de 'H' in "Hr." zijn karakteristiek voor de periode. Het woord "(stief-)" tussen haakjes is later ingevoegd of als toevoeging bij de vraag geplaatst. * **Ondertekening:** Het monogram onderaan bestaat uit een gestileerde 'v' en 'R' met een onderstreping. Dit is de bekende signatuur van Barthold Willem Floris van Riemsdijk (1850-1942), die directeur was van het Rijksmuseum.

Handgeschreven notitie of briefkop op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het document beschrijft een specifiek probleem bij het beheer van markten: standplaatshouders ("plaatshouders") verlaten de markt op een onbewaakt moment om zo hun afval achter te kunnen laten zonder dat zij hierop aangesproken kunnen worden. * **Stijl en handschrift:** Het betreft een net, zakelijk handschrift in een cursief schrift dat kenmerkend is voor het midden van de 20e eeuw. De tekst is zakelijk en rapporterend van toon. * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de spelling-Marchant, herkenbaar aan woorden als "oogenblik" en "zoo" (vóór de spellinghervorming van 1947). * **Terminologie:** "Plaatshouders" verwijst naar personen die een officiële standplaats op een markt bezetten. "z.g." is de afkorting voor "zoogenaamd".

Zakelijke correspondentie / Brief.

* **Kernboodschap:** De schrijver, A.J. van Rijsbergen, verzoekt in zijn hoedanigheid van "bewindvoerder" om de vis-toewijzingen (rantsoenen) van zeven specifieke Amsterdamse vishandels voortaan op zijn eigen naam te stellen in plaats van op naam van de individuele zaken. * **Administratieve sporen:** De brief bevat handgeschreven namen in de kantlijn (o.a. K. Brenke, J.A. Muller). Dit zijn waarschijnlijk de namen van de feitelijke bedrijfsleiders of contactpersonen die door de vismarkt-administratie aan deze dossiers werden gekoppeld. Het stempel linksboven duidt op de formele registratie door de ontvanger op 9 april 1942. * **Terminologie:** Het gebruik van de term "bewindvoerder" in april 1942 is een directe indicatie van de economische uitsluiting van Joden tijdens de bezetting. De genoemde firma's hebben veelal Joodse eigenaren (Drukker, Goudeketting, Wijnschenk, Peper, Biet).

Ambtelijk rapport/brief betreffende een vergunningsaanvraag.

Dit document vormt een illustratief dossier over de bureaucratische afhandeling van een arbeidsvergunning tijdens de bezettingsjaren. De kernvraag is of Cornelis van Gellekom, een tbc-patiënt die medisch ongeschikt is verklaard voor het zware werk op een bakfiets, als 'kruier' (sjouwer) op de Centrale Markt mag werken. * **Medische paradox:** De controleur merkt op dat Van Gellekom extra rantsoenen (melk en boter) krijgt vanwege zijn zwakke gezondheid. In de handgeschreven kanttekening wordt terecht de kritische vraag gesteld: "Mag deze man dan wel zware vrachten duwen?". * **Status van de werkgever:** Er is onduidelijkheid over de status van de zwager, C. Lodewijks. De tuberculosevereniging noemt hem een 'grossier', maar de gemeentelijke controle stelt vast dat hij slechts een 'kooper' of 'kleinhandelaar' is die onvoldoende werk heeft om een eigen kruier te rechtvaardigen. * **Besluitvorming:** Uiteindelijk wordt besloten dat Van Gellekom geen algemene kruierskaart krijgt, maar een persoonlijke kaart die gekoppeld is aan de handel van zijn zwager Lodewijks.

# TRANSCRIPTIE Hilversum. 9. Oct. 1940 Aan den Dir. v. h. Marktwezen. Ondergeteekende, standplaatshouder Alb. Cuijpstr. Nº 70 verzoekt U beleefd, om den Heer A. de Vries verlenging te willen geven deze plaats te behouden. Bijgaande het attest van Dr Schaap die mijn toestand nog niet van dien aard vind, dat ik het rustoord Beth. Refoeah te Hilversum kan verlaten. Een gunstig antwoord tegemoet zie...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *Extra* HG. 16 Mei 1941. Mevr.R.de Jong-Aarons, Stoofsteeg 7, Nieuwmarkt. Amsterdam-Centrum. Wijk 1. vrijstelling betaling marktgeld Nieuwmarkt Te goed: ƒ 1,05 ====== Nieuwmarkt 20 April 1941 XXXXXXXX

# TRANSCRIPTIE Adv. op No 25/6/1 M/I. Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen alhier Naar aanleiding van bijgaand verzoek van Y. J. Volwerk, hierbij d.l., om tijdelijke vrijstelling van plaatsbezetting bericht ik U dat mij- nerzijds geen bezwaar bestaat verzoeker gedurende de wintermaanden gevraagde vrijstelling te verleenen onder voorwaarde dat het marktgeld regelmatig wordt voldaan. Amst 11 Jan/3...

# TRANSCRIPTIE Advies op. No: 22/3/1 M 1940 15/3 Den Heer Inspecteur. Het verzoek van den koopman E. de Vries om gedurende 6 maanden vrijstelling te verkrijgen tot het bezetten van zijn plaats op het Amstelveld, ten einde te trachten in dien tijd een bestaan te vinden als demonstrateur in warenhuizen, kan m.i. wel voor inwilliging in aanmerking komen. Wel lijkt het mij niet mogelijk om hem voor...

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. alhier. Br. 21130/1940 Verzoek van den heer Klein, kan tot op heden niet worden voldaan, daar bedoelde plaats van den heer van West nog niet vrij is. Indien deze plaats vrij komt, zal ik er rekening mede houden. Wel kan ik den heer Klein een plaats toewijzen in de onmiddellijke nabijheid van den heer van West. Amsterdam 9 Sept. 40. [handtekenin...