Zakelijke correspondentie / Brief. 8 april 1942. IMEX - Groothandel in Visch en Vischwaren (A.J. van Rijsbergen, Bewindvoerder). [Briefhoofd:]
IMEX
GROOTHANDEL IN VISCH EN VISCHWAREN
IM- EN EXPORTONDERNEMING VAN RIJSBERGEN & CO | I J M U I D E N

TELEFOON: 5592
PRIVÉ: 5720
TELEGR.: IMEX-IJMUIDEN
ADRES: RIJKSVISCHHAL 16-17b
CORRESP.: POSTBUS 8
POSTGIRO: DEN HAAG 400.257
POSTSCHECKKONTO: ESSEN 506.42
BANKIERS: DE TWENTSCHE BANK - IJMUIDEN
H. ALBERT DE BARY & Co. - AMSTERDAM
HANDELSREGISTER: HAARLEM 15144

AFZENDER: „IMEX" - POSTBUS 8 - IJMUIDEN - HOLLAND

Directie van de
Amsterdamsche Vischmarkt.
AMSTERDAM.

UW REF.:
UW SCHRIJVEN D.D.
REF.: 1/vR/347
DATUM: 8. April 1942.

[Stempel in paars:] No 46A / 49 / 1 M. 1942 9/4
[Handgeschreven notitie in potlood:] m. dir Insp

Mijne Heeren,

Als bewindvoerder van volgende zaken:
[Margenotities in potlood:] | [Lijst in getypte tekst:]
K. Brenke. --- | 1) Firma Drukker & Co., Amstelveld 7, Amsterdam,
J.A Muller. --- | 2) Firma S. Goudeketting, Weesperstraat 1, " [Amsterdam]
Fa. Boon --- | 3) N.V. Hollandsche Vischhandel, Willemsparkweg 213, Amsterdam,
x J.A Muller --- | 4) M. Wijnschenk, Blasiusstraat 146, Amsterdam,
blijft E. Peper. --- | 5) E. Peper, Amsterdamsche Vischcentrale, Rijnstr. 187, Amsterdam,
F.M. Rodijk. --- | 6) Levie Biet, Bellamystraat 9, Amsterdam,
- A. Ver. --- | 7) Locher, Ruysdaelstraat 31, Amsterdam,

verzoek ik U, al deze firma's regelmatig een toewijzing van Zoetwatervisch, paling, garnalen en mosselen te willen toekennen, voor zoover dit nog niet geschiedde. Verder verzoek ik U, deze toewijzingen allen op mijn naam, A.J. van Rijsbergen, te willen zetten. Mijnerzijds zal ik dan de betreffende zaken een schriftelijk bewijs op naam geven, dat zij deze toewijzingen in ontvangst mogen nemen. Het is mij namelijk gebleken, dat de toewijzingen van eenige van bovengenoemde zaken niet in bedoelde zaken terecht komen.

Gaarne verneem ik omgaand, of U hiermede accoord gaat en teeken,

Hoogachtend,
[Handtekening: A.J. van Rijsbergen]
A.J. van Rijsbergen.
Bewindvoerder. * Kernboodschap: De schrijver, A.J. van Rijsbergen, verzoekt in zijn hoedanigheid van "bewindvoerder" om de vis-toewijzingen (rantsoenen) van zeven specifieke Amsterdamse vishandels voortaan op zijn eigen naam te stellen in plaats van op naam van de individuele zaken.
* Administratieve sporen: De brief bevat handgeschreven namen in de kantlijn (o.a. K. Brenke, J.A. Muller). Dit zijn waarschijnlijk de namen van de feitelijke bedrijfsleiders of contactpersonen die door de vismarkt-administratie aan deze dossiers werden gekoppeld. Het stempel linksboven duidt op de formele registratie door de ontvanger op 9 april 1942.
* Terminologie: Het gebruik van de term "bewindvoerder" in april 1942 is een directe indicatie van de economische uitsluiting van Joden tijdens de bezetting. De genoemde firma's hebben veelal Joodse eigenaren (Drukker, Goudeketting, Wijnschenk, Peper, Biet). * Oorlog en Bezetting: Dit document is een direct bewijs van het proces van 'aryanisering'. Vanaf 1941 stelde de Duitse bezetter (via de Wirtschaftsprüfstelle) 'Verwalters' of bewindvoerders aan over Joodse ondernemingen. Het doel was om de oorspronkelijke Joodse eigenaren hun bezit te ontnemen en de bedrijven te liquideren of over te dragen aan niet-Joodse eigenaren.
* Voedseldistributie: Tijdens de oorlog was vis een schaars goed dat door centrale organen (zoals de Amsterdamsche Vischmarkt) werd gedistribueerd via een toewijzingssysteem. Door deze toewijzingen op zijn eigen naam te eisen, centraliseerde Van Rijsbergen de controle over de voorraden en de winststromen van deze zeven zaken, waardoor de oorspronkelijke eigenaren buitenspel werden gezet. A. Ver A.J. van Rijsbergen E. Peper F.M. Rodijk J.A. Muller K. Brenke M. Wijnschenk N.V. Hollandsche S. Goudeketting