E. Peper

Getypte officiële kennisgeving (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele sanctie aan het adres van de heer E. Peper. Hem wordt medegedeeld dat hij voor twee beurten wordt uitgesloten van de visverdeling bij de gemeentelijke afslag. De reden hiervoor is een overtreding van het reglement van de Nederlandsche Visscherijcentrale. * **Toon:** Zakelijk, autoritair en disciplinerend. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "Nederlandsche", "verdeeling", "visch"). * **Sleutelfiguren:** E. Peper (de gestrafte vishandelaar) en de directeur van de afslag.

Zakelijke correspondentie / Brief.

* **Kernboodschap:** De schrijver, A.J. van Rijsbergen, verzoekt in zijn hoedanigheid van "bewindvoerder" om de vis-toewijzingen (rantsoenen) van zeven specifieke Amsterdamse vishandels voortaan op zijn eigen naam te stellen in plaats van op naam van de individuele zaken. * **Administratieve sporen:** De brief bevat handgeschreven namen in de kantlijn (o.a. K. Brenke, J.A. Muller). Dit zijn waarschijnlijk de namen van de feitelijke bedrijfsleiders of contactpersonen die door de vismarkt-administratie aan deze dossiers werden gekoppeld. Het stempel linksboven duidt op de formele registratie door de ontvanger op 9 april 1942. * **Terminologie:** Het gebruik van de term "bewindvoerder" in april 1942 is een directe indicatie van de economische uitsluiting van Joden tijdens de bezetting. De genoemde firma's hebben veelal Joodse eigenaren (Drukker, Goudeketting, Wijnschenk, Peper, Biet).

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Administratief register / distributielijst.

Dit document is een administratieve lijst voor de uitgifte van "bokkingen" (gerookte haringen). De structuur van het document wijst op een strak georganiseerd distributiesysteem: 1. **Registratie:** Personen zijn genummerd (307-316). De rode kruisen duiden waarschijnlijk op een voltooide transactie of geverifieerde identiteit. 2. **Kwantiteit:** Er wordt gewerkt met grote eenheden (meestal rond de 1400-1600 per keer). Dit suggereert dat dit geen individuele huishoudelijke distributie is, maar wellicht leveringen aan winkeliers, tussenpersonen of voor de bevoorrading van groepen (zoals in de visserij of bij grootschalige noodhulp). 3. **Ontvangst:** In de kolommen voor de 1e en 2e uitgifte staan de handtekeningen van de ontvangers, wat dient als bewijs van ontvangst. 4. **Bijzonderheden:** * De aantekening "vol op eersten dag" bij Otto en Pieterse geeft aan dat zij hun totale quotum direct aan het begin hebben ontvangen. * Er zijn correcties zichtbaar: E. Peper is doorgehaald en C.J. Beek is later toegevoegd als 307^A. * De datums "30.4.94" en "29.8.98" bij de familie Overloop zijn mogelijk geboortedata ter identificatie.

Getypt afschrift van een zakelijke brief.

* **Kern van de brief:** De firma Kwakkelstein uit Vlaardingen bekent dat zij buiten de officiële kanalen om (de Vischmarkt) "zeebliek" (een soort kleine vis, vaak jonge haring of sprot) hebben geleverd aan Amsterdamse klanten. Na ontdekking van deze overtreding van de distributieregels, verzoeken zij de centrale instantie om deze klanten officieel te registreren voor toewijzing, zodat de levering gecontinueerd kan worden. * **Distributiesysteem:** De brief illustreert de strikte controle op de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren. Handelaren mochten niet vrij verkopen; alles moest via centrale markten en toewijzingen verlopen om de rantsoenering te handhaven. * **Lijst van afnemers:** De lijst bevat 23 specifieke adressen in Amsterdam. Opvallend zijn adressen in de Jodenbreestraat en Weesperstraat, wat in december 1942 (midden in de deportaties) een wrange context geeft aan de dagelijkse behoefte aan voedselvoorziening in deze wijken. * **Terminologie:** "Zeebliek" was destijds een goedkoop en toegankelijk volksvoedsel, essentieel in tijden van schaarste.

Officiële brief/verordening van het nazi-bestuur.

Dit document is een direct bewijs van de administratieve "ontjoodsing" (Entjudung) van het economische leven in Amsterdam tijdens de bezetting. * **Systematische roof:** De brief geeft toestemming aan een zogeheten *Verwalter* (bewindvoerder), A.J. van Rijsbergen uit Driehuis, om verschillende bedrijven te fuseren of te verplaatsen. In de praktijk betekende dit dat de oorspronkelijke Joodse eigenaren hun zeggenschap en bezit volledig kwijt waren. * **Identificatie van Joodse bedrijven:** De namen van de genoemde eigenaren (Drukker, Peper, Goudeketting, Wijnschenk, Levie Biet) laten er geen twijfel over bestaan dat dit Joodse ondernemingen betreft. * **Concentratie:** De nazi-bureaucratie dwong kleine, verspreide Joodse winkels en groothandels (met name in de vissector) om samen te klonteren op slechts twee locaties: Amstelveld 7 en Utrechtsestraat 73. Dit vergemakkelijkte de controle en de uiteindelijke liquidatie of overname door "Ariërs". * **Economische overdracht:** Cruciaal is de instructie over de "Kontingente" (toewijzingen/quota). Hiermee werd sichergesteld dat de distributierechten voor schaarse goederen (zoals vis) behouden bleven voor het systeem, terwijl de oorspronkelijke ondernemers werden uitgeschakeld. * **Bureaucratische efficiëntie:** De handgeschreven notitie "spoed" en het feit dat de brief vier dagen na verzending al was verwerkt door de directie van de Centrale Markt, toont aan hoe voortvarend de onteigening werd uitgevoerd. ---

Officiële brief van het bestuur van de Rijkscommissaris voor de bezette Nederlandse gebieden.

Dit document is een direct bewijs van de economische 'arisering' (onteigening van Joods bezit) in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. 1. **Diefstal van Joods bezit:** De brief beveelt de overdracht van vis-contingenten (handelsrechten) van zes Joodse ondernemers (Peper, Levie Biet, Drukker & Goudeketting, Wijnschenk, etc.) naar één centrale firma, Drukker & Co. De namen van de eigenaren zijn overduidelijk Joods. 2. **Rol van de Treuhänder:** De overdracht gebeurt op verzoek van een *Übernahmetreuhänder* (overname-bewindvoerder), Dr. Th. Stuth. Een Treuhänder werd door de nazi's aangesteld om Joodse bedrijven te beheren, te liquideren of te verkopen aan 'Ariërs'. 3. **Eufemistisch taalgebruik:** De nazi-bureaucratie gebruikt zakelijke termen als "neu ordnen" (herordenen) en "im Interesse der Fischversorgung" (in het belang van de visvoorziening) om de diefstal van eigendom en de uitsluiting van Joden uit het economische leven te rechtvaardigen. 4. **Tijdsbeeld:** Maart 1943 was een periode waarin de deportaties van Joden uit Amsterdam in volle gang waren. Terwijl de eigenaren werden weggevoerd, werd hun zakelijke nalatenschap administratief 'verwerkt' en verdeeld.

# TRANSCRIPTIE extra VP/HG. den Heer M.de Vries, Peperstraat 11 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. 90/58/2 M. 9 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 24 Juli jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor inwilli- ging in aanmerking kan komen. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 Ex. Gv. de Graer. [Middenboven:] VP/HG. *extra.* [’extra’ is handgeschreven] [Linksboven:] 26/51/2 M. [Rechts:] 2 October 1939. den Heer E.Stam, Napierstraat 3, <u>I J m u i d e n .</u> Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 5 September jl. bericht ik U, dat Uw plaats op de markt Dapperstraat gerekend te zijn ingegaan 11 September jl. is ingetr...

# TRANSCRIPTIE 2 ex. Ger. de Graer. VP/HG. 26/51/2 M. Verzonden 2/10-'39 2 October 1939. den Heer E. Stam, Napierstraat 3, I J m u i d e n . . Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 5 Septem- ber jl. bericht ik U, dat Uw plaats op de markt Dapper- straat gerekend te zijn ingegaan 11 September jl. is in- getrokken. Indien U andermaal voor een vaste plaats op een der markten hier ter stede in ...

# TRANSCRIPTIE (Rechtsboven, handgeschreven:) Lex. Gr. de Graer. VP/HG. *extra* 85/111/2 M. 4 December 1939. den Heer H.Elting, Wagenaarstraat 99 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 18. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 23 November jl. bericht ik U, dat dezerzijds geen bezwaar bestaat, wanneer U op Uw plaats op de markt Dapperstraat van een eigen kraam gebruik maakt. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE Ind.21/12 1939 No.4259 Bel.Pr. Dict.Ga./O. Lr.S No.20088/1939 Doss.Ulc. Groep C. Amsterdam, 20 December 1939. Adressant, ADRIANUS RIJPER, geboren te Noordscharwoude, 28 Augustus 1908, winkelier, wonende en zaakdrijvende Dapperstraat 111, vraagt vergunning tot het op werkdagen, gedurende den tijd, waarop zijn winkel voor het publiek geopend is, uitstallen met aardappelen, groenten ...