W. Schoutenstr
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Handgeschreven bericht op een kaart of briefje.
* **Inhoud:** De schrijver reageert op een eerder ontvangen kaart. Hij verontschuldigt zich voor het feit dat hij niet eerder heeft laten horen dat hij onverwacht werk heeft gevonden in Naarden (bij "de Deventie"). Hij geeft aan dat dit werk circa 4 tot 5 weken zal duren en vraagt de ontvanger hier rekening mee te houden. * **Handschrift:** Vlot, 20e-eeuws cursief schrift. De tekst is goed leesbaar, hoewel de naam van de werkgever ("Deventie") en de krabbel rechtsboven minder eenduidig zijn. * **Terminologie:** "Deventie" zou kunnen verwijzen naar een verbastering van een bedrijfsnaam of een specifiek project (mogelijk defensie-gerelateerd werk in de vestingstad Naarden). De term "rekenschap nemen" wordt hier gebruikt in de betekenis van "rekening houden met".
Briefkaart (adreszijde)
Het document betreft de voorzijde van een briefkaart verstuurd binnen de stad Amsterdam. De lay-out is typisch voor de late jaren '30. * **Visuele elementen:** Het VNF-logo (Vereniging Nederlands Fabrikaat) is prominent aanwezig. Dit was een keurmerk om consumenten aan te sporen producten van eigen bodem te kopen, wat in de crisisjaren en de aanloop naar de oorlog een sterke patriottische en economische lading had. * **Handschrift:** De kaart is beschreven in een verzorgd, klassiek cursief handschrift. * **Terminologie:** De term "Marktwezen" verwijst naar de gemeentelijke afdeling die verantwoordelijk was voor de organisatie en controle van de Amsterdamse markten. De toevoeging "stad" bij de afzender duidt aan dat de zending binnen dezelfde woonplaats bleef.
Officiële brief/kennisgeving.
* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkoopman (of aspirant-koopman). Omdat de heer Van der Meyden zijn "voorkeurskaart" voor de Ten Katemarkt niet regelmatig gebruikt, dreigt zijn inschrijving op de sollicitantenlijst te worden doorgehaald. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar "artikel 10 van het Reglement op de Markten". Dit wijst op een strak gereguleerd systeem waarbij marktplaatsen schaars waren en actief bezet moesten blijven. * **Procedure:** Voordat de sanctie (schrapping) wordt opgelegd, krijgt de betrokkene de kans op een hoorgesprek bij de Inspecteur van het Marktwezen. Dit duidt op een behoorlijk administratief proces. * **Vormgeving:** Het document is een standaardformulier (Model No. 8), wat aangeeft dat dergelijke procedures vaker voorkwamen.
Document
Deze brief is een formeel verslag van een incident tussen een Nederlandse ambtenaar en de Duitse bezettingsmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict is een "voorrangsregeling" bij de aankoop van schaarse levensmiddelen (in dit geval gerookte aal/vis). De marktambtenaar, de heer Stroër, probeerde de instructies van de Nederlandse Wethouder op te volgen door geen voorrang te verlenen aan Duitse militairen. Dit leidde tot een confrontatie waarbij de militair hem eerst meenam naar een Nederlands politieposthuis en Stroër de dag daarna op het matje moest roepen bij de *Feldgendarmerie* (Duitse militaire politie) aan het Museumplein. De Duitsers stelden daar klip en klaar dat militairen "zonder uitzondering" voorrang moesten krijgen. De brief toont de bureaucratische frictie tussen het Nederlandse gemeentebestuur en de bezetter. De directeur vraagt de wethouder om dit op hoger niveau met de "Duitsche instanties" op te lossen, omdat de ambtenaren klem kwamen te zitten tussen Nederlandse instructies en Duitse dwang. ---
Document
* **Kern van het incident:** Marktambtenaar Stroër raakte in conflict met een lid van de *Feldgendarmerie* (de Duitse militaire politie) omdat deze laatste voorrang eiste bij de aankoop van gezouten aal ("gez. aal"). * **Locaties:** Het incident vond plaats op de markt in de Jan Evertsenstraat (Amsterdam-West). Er werd bemiddeling gezocht bij de politiepost in de Willem Schoutenstraat. Later werd Stroër ontboden aan het Museumplein, waar tijdens de bezetting het hoofdkwartier van de *Feldgendarmerie* was gevestigd. * **Ambtelijke houding:** De tekst benadrukt dat Stroër pas "onder protest" toegaf aan de eis van de militair en dat dit "schriftelijk" is vastgelegd. Dit wijst op een poging van het Nederlandse ambtelijk apparaat om de eigen regels en waardigheid te handhaven tegenover de bezetter. * **Terminologie:** "Dezer" verwijst naar de huidige maand (oktober). "Gez. aal" duidt op gezouten paling, een schaars en gewild product in oorlogstijd.
Relevante Archieffragmenten
Benjamin Sauter 20/7/10. A'dam Jan Scholtenstr. 86 IV (W). A 35 No. 604174 Erk. 50008. [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum
van Woustraat 116 P.v.Schuren. | Zeedijk. P.van Schuren. | Koningstraat 54$^{III.}$ Schurink. | Heerensingel.130$^h$ v.Schuyt. | Selecta. | v.d. Hoopstraat T.Servaas. | Na.Seur. | Willemstraat 20$^I$ J.Sies. | Sies Westhof. | 1e Jan v.d.Heijdestraat 70$^{II}$ Simonsbergen | Sjaak. ? | ***
# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...