Mozes Elsas

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief op briefpapier van het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen. * **Afzender:** Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (CEVEMOS), Bergen op Zoom. * **Geadresseerde:** Het Marktwezen van de Gemeente Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. * **Datum:** 5 november 1943. * **Onderwerp:** Aanvraag vischconservenkleinhandelsvergunning voor mossele...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke correspondentie (brief) * **Afzender:** Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (CEVEMOS), Bergen op Zoom * **Ontvanger:** Marktwezen van de Gemeente Amsterdam * **Datum:** 19 november 1942 * **Kenmerk:** L/M * **Archiefreferentie:** 376 (rechtsboven), № 469/1/50 M. 1942

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief / Correspondentie. * **Afzender:** Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (CEVEMOS), Bergen op Zoom. * **Ontvanger:** Het Marktwezen van Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Datum:** 4 oktober 1943. * **Referentienummer:** No. 467/3/23 M. 1943. * **Kenmerken:** Getypt op briefpapier met gedrukte hoofding; bevat handgeschr...

# DOCUMENT INFO | Kenmerk | Details | | :--- | :--- | | **Type document** | Zakelijke correspondentie (brief) | | **Afzender** | Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (CEVEMOS), Bergen op Zoom | | **Ontvanger** | Het Marktwezen van de Gemeente Amsterdam | | **Datum** | 22 december 1941 | | **Taal** | Nederlands | | **Archiefkenmerken** | Dossiernummer No 46A/40/27 M. 1941; registratienummer 91040 ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief (typschrift op briefpapier). * **Afzender:** Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (CEVEMOS), Bergen op Zoom. * **Ontvanger:** Het Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. * **Datum:** 28 november 1941. * **Kenmerken:** Bevat diverse handgeschreven archiefnotities in blauw potlood, een paars stempel van de afzender en een handtekening van...