Mozes Aronson

Document

* **Administratieve verwerking:** Het document is een werkdocument van een marktcontroleur in Amsterdam. De "II" bovenaan suggereert dat dit onderdeel is van een groter dossier of een tweede versie van een voorstel. * **Geografie:** De controleur schrijft consequent 'Lepenstraat' en 'Lepenweg', waar zeer waarschijnlijk de **Lepelstraat** en het **Lepelplein** in de Amsterdamse Jodenbuurt worden bedoeld. De verwijzing naar "perceel 11" en het "verhoogde voorpleintje" duidt op een zeer specifieke lokale indeling. * **Terminologie:** * **A.G.F.:** Aardappelen, Groenten en Fruit. * **Standplh / Standpl: verg:** Standplaatshouders / Standplaatsvergunning. * **Blsplh:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'bloemstandplaatsen'. * **Venters:** Straathandelaren die goederen uitstallen. * **Inhoudelijke uitdaging:** De controleur benoemt het dilemma van de straathandel: de verzadiging van de markt (te veel verkopers van hetzelfde product) en de concurrentie met de vaste winkelstand in de directe nabijheid. ---

Ambtelijk verslag/notitie betreffende de toewijzing van marktstandplaatsen.

* **Regulering van de Openbare Ruimte:** Het document toont de actieve bemoeienis van de gemeente en politie met het ordenen van straathandel. Standplaatsen worden tot op de meter nauwkeurig vastgelegd om hinder voor omwonenden en verkeer (zoals de Gemeente-Tram) te beperken. * **Sociaal-Economisch Profiel:** De lijst met namen bevat een aanzienlijk aantal Joodse ondernemers (o.a. Cohen, Aronson, Moscoviter, Zwaaf), wat kenmerkend is voor de bevolkingssamenstelling van Amsterdam-Oost in die periode. Het assortiment (vis, fruit, groente, haring, mierikwortel) weerspiegelt de dagelijkse behoeften van een volksbuurt. * **Ambtelijke Besluitvorming:** Er is sprake van een dwingend beleid: wie de voorgestelde "oplossing" niet accepteert, verliest zijn recht op een standplaats ("want dan is er niets meer"). Er wordt echter ook flexibiliteit geboden bij wegwerkzaamheden. * **Wisselplaatsen:** De introductie van "wisselplaatsen" (A/B) waarbij handelaren wekelijks van plek ruilen, duidt op een poging om de beste locaties eerlijk te verdelen onder de kooplieden.

Aanvraagformulier voor een standplaatsvergunning.

Het document is een formeel verzoekschrift aan de gemeente Amsterdam voor het verkrijgen van een vaste standplaats op de openbare weg. De aanvrager, Mozes Aronson, is een 45-jarige man die op dat moment reeds een 'ventvergunning' (om rond te trekken met handelswaar) bezit, maar een vaste plek ambieert in de Tilanusstraat, ter hoogte van nummer 57. Hij verkoopt fruit vanaf een handkar. Een cruciaal detail in de aanvraag is de werktijdenregeling. In de gedrukte tekst is "behalve des Zaterdags" opgenomen, wat Aronson handmatig heeft bekrachtigd met de kanttekening "Bemerking Zaterdag niet." Dit bevestigt dat de aanvrager zich hield aan de joodse sabbat. Als compensatie voor de zaterdag vraagt hij toestemming om op zondag te werken vanaf 10:00 uur.

Briefkaart (voorzijde).

* **Geadresseerde:** De kaart is gericht aan de heer M. Aronson. De aanspreektitel "MW." (Mevrouw) is op het drukwerk doorgehaald om de correcte vorm te behouden. * **Adres:** De ontvanger woonde op de Vrolikstraat 130, twee hoog (II) in Amsterdam. De toevoeging "Wijk 20" verwijst naar de destijds geldende postwijkindeling van Amsterdam. * **Postale markering:** De tekst "Frankeering in afrekening" wijst op een zakelijke of administratieve verzending waarbij de portokosten niet via losse postzegels, maar via een verzamelrekening bij de PTT werden voldaan. Dit werd vaak gedaan door grote instanties of overheidsinstellingen. * **Archivering:** Het groene nummer "5/." linksboven is waarschijnlijk een later toegevoegd archiefkenmerk of dossiernummer.

Handgeschreven administratieve lijst op beige papier/karton.

* **Structuur:** Het document is een formele lijst van elf personen. De informatie is systematisch geordend in kolommen voor naam, geboortedatum, adres (met etage-aanduidingen zoals II, I, h [huis/begane grond] en III) en een referentienummer. * **Locatie:** Alle genoemde straten (zoals Vrolikstraat, Hoofdweg en Nic. Beetsstraat) bevinden zich in Amsterdam. * **Administratieve handeling:** De opmerking "S.t.p. [svp] voorstellen om in te trekken" duidt op een ambtelijk advies om een bepaalde vergunning, uitkering of status van deze personen te beëindigen. De data (7 en 10 januari 1942) vallen midden in de periode van de Duitse bezetting van Nederland. * **Handschrift:** Het handschrift is een typisch zakelijk, licht hellend Nederlands kantoorschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel afschrift van een besluit van het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. * **Datum van document:** 22 april 1942 (ingangsdatum intrekking: 13 januari 1942). * **Betrokkene:** Mozes Aronson (geboren 27 september 1895). * **Onderwerp:** Intrekking van een vergunning voor een vaste standplaats voor de verkoop van fruit in de Tilan...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Aanvraagformulier voor een standplaatsvergunning. * **Datum:** 9 januari 1941. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** Mozes Aronson (geboren 29-09-1895). * **Woonadres:** Vrolikstraat 130-II, Amsterdam.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven administratieve kaart (waarschijnlijk een uittreksel uit een register van ventvergunningen of marktwezen). * **Datum:** Niet expliciet vermeld op de kaart. De genoemde geboortedata (1881 en 1909) en de locatie duiden op de vroege 20e eeuw (vermoedelijk jaren '30). * **Locatie:** Amsterdam (Rapenburgerstraat). * **Taal:** Nederlands. * ...

# DOCUMENT INFO - **Type document:** Ambtelijk rapport van de Dienst Marktwezen te Amsterdam. - **Datum:** 18 april 1940. - **Betrokkene:** M. Aronson (woonachtig aan de Vrolikstraat te Amsterdam). - **Onderwerp:** Verzoek om erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke notitie / intern advies van de afdeling Marktwezen Amsterdam. * **Datum:** November – december 1940. * **Betrokken persoon:** Ph. Arons (Philippus Arons). * **Locaties:** Albert Cuypstraat (plaats 305) en Westerstraat (plaats 260), Amsterdam. * **Kenmerk:** 25/229/1 en 25/229/2.