David Wijnschenk

Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een presentielijst, transportlijst of barakkenregistratie).

* **Namenlijst:** De lijst bevat 27 namen. Opvallend zijn de Joodse familienamen zoals *Wijnschenk*, *Goudeketting*, *Fransman* en *Cohen*. De aanwezigheid van meerdere personen met dezelfde achternaam (Dotsch, Krachtdoender, Wijnschenk, Lammers) wijst op de registratie van gezinsleden. * **Afkortingen:** * **Verschen:** Waarschijnlijk een afkorting voor 'Verschenen' (zich gemeld hebbend). * **tegen overh.:** Mogelijk 'tegen overheid' of 'tegen overdracht'. * **gez. gez. gedr.:** Waarschijnlijk 'gezin gezamenlijk gedragen' of een soortgelijke administratieve notitie betreffende de gezinssamenstelling. * **Coderingen:** De codes in de rechterkolom (**C1, C10, C13, O2, O3, O4, 29**) zijn typisch voor baraknummers of afdelingen in doorgangskampen zoals Westerbork of Vught. De 'C' en 'O' zouden kunnen verwijzen naar specifieke secties van het kamp (bijv. 'Centraal' of 'Oost').

Ambtelijk verslag/notitie betreffende de toewijzing van standplaatsen voor straathandel.

* **Inhoud:** Het document beschrijft een ambtelijke regeling voor de herindeling of toewijzing van standplaatsen voor straatverkopers (kooplieden). Er is sprake van een compromis tussen de ondernemers (die vaak een plek voor hun eigen gevel wensten) en de stedelijke verordeningen. * **Handhaving:** Er wordt expliciet gedreigd dat wie de voorgestelde regeling niet accepteert, helemaal geen standplaats meer krijgt ("dan is er niets meer"). Ook wordt verwezen naar tijdelijke ongemakken door wegwerkzaamheden van de Gemeente-Tram. * **Administratieve structuur:** De kooplieden zijn gecategoriseerd met letters en nummers, waarbij per persoon het productassortiment wordt genoteerd (vis, bloemen, wild, gevogelte, ijs). De term "bedankt" bij de nummers 21 en 22 betekent in deze context dat de betreffende kooplieden hebben afgezien van hun standplaats. * **Taalgebruik:** De tekst bevat archaïsche spelling zoals "visch" en "Afdeeling", wat gebruikelijk was in de Nederlandse ambtenarij tot de spellinghervorming van 1947.

Register of lijst van standplaatsvergunningen voor straathandel.

* **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk ambtelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw. Er is gebruikgemaakt van zowel zwarte/blauwe inkt als rode annotaties voor de alfabetische ordening. * **Terminologie:** De term "handkar" onder de adressen duidt op het type voertuig waarvoor de standplaatsvergunning geldt. Locaties worden zeer precies gedefinieerd aan de hand van perceelnummers, trottoirbanden en transformatorhuisjes om onenigheid over de exacte plek te voorkomen. * **Namen:** De lijst bevat namen die typerend zijn voor de toenmalige Amsterdamse bevolking, waaronder namen van Joodse origine (Cohen de Lara, Wijnschenk), die sterk vertegenwoordigd waren in de Amsterdamse straathandel. * **Geografie:** Alle genoemde locaties bevinden zich in de Oosterparkbuurt (Blasiusstraat, Ruyschstraat, Iepenplein, Camperstraat). Sommige handelaren kwamen van buiten de stad (Oostzaan, Landsmeer).

Dagrapport van de Dienst van het Marktwezen Amsterdam.

Dit dagrapport biedt een gedetailleerd inkijkje in de handhaving van de distributieregels voor vis tijdens de Duitse bezetting. De focus ligt op drie marktkooplieden/venters op en rond het Iepenplein in Amsterdam-Oost. * **Vermeende overtredingen:** De controleur (Kok) signaleert onregelmatigheden bij het overdragen van voorraden tussen handelaren. J. Wijnschenk verkoopt vermoedelijk de vis van venter Kirchjager, wat niet is toegestaan (venters moeten hun eigen waar verkopen). Bij D. Wijnschenk is er sprake van het overnemen van voorraad (snoekbaars) van zijn zoon om de verkoop te bespoedigen ("om los te komen"). * **Prijzen:** De snoekbaars wordt verkocht voor 55 cent per pond (1/2 kg), terwijl voorn tussen de 23 en 26 cent kost. Dit betreft gereguleerde prijzen voor de zogenaamde "goedkoope visch". * **Handhavingsstijl:** De controleur is achterdochtig ("ik vermoed", "rijkelijk minder leek") en confronterend. Hij wijst de handelaren direct op de regels en kondigt rapportage aan bij de inspecteur. * **Sociale aspecten:** De namen Wijnschenk zijn bekende namen in de Joodse gemeenschap van Amsterdam-Oost (de Transvaal- en Oosterparkbuurt). Het rapport toont de onderlinge hulpvaardigheid tussen familieleden en collega-handelaren om van hun toegewezen distributievoorraad af te komen, wat door de autoriteiten als "niet juist" werd bestempeld. ---

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

De kern van dit document is een tragische illustratie van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de bezetting. Mevrouw Veldman-Wijnschenk schrijft namens D. Wijnschenk aan de instantie die over de marktgelden gaat (waarschijnlijk het Marktwezen). Zij legt uit dat de verschuldigde marktgelden niet betaald kunnen worden omdat de betrokkene is opgeroepen voor de zogenoemde "werkverruiming" in Duitsland. De reactie van de ambtenaren (Smit en De Boer) is puur zakelijk en procedureel: er wordt geconstateerd dat de betalingstermijn is verstreken en dat de marktplaats daarom per 23 januari 1943 is ingetrokken. Het dossier wordt vervolgens gesloten ("opbergen"). Er is geen sprake van coulance of erkenning van de situatie waarin de betrokkene verkeert.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.

Registerpagina / Handgeschreven lijst.

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, mogelijk een bevolkingsregister, een ledenlijst van een vereniging of een distributielijst. De "S." kolom geeft waarschijnlijk een wijk- of categorienummer aan (25 t/m 28, en daarna "EZ", wat zou kunnen staan voor "Extra Zorg" of een specifieke zone). * **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Oost, met name in de Oosterparkbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Swammerdamstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Tugelaweg, Dan Theronstraat). Ook de Joodse buurt rond de Rapenburgerstraat en Jodenbreestraat is vertegenwoordigd. * **Terminologie:** * **hs:** huis (begane grond). * **I, II, III:** de verdieping. * **Nw:** Nieuwe. * **str:** straat. * **Naamkunde:** Veel namen op de lijst zijn typisch Joods-Amsterdams (Swaab, Dotsch, Stodel, Vischjager, Wijnschenk, Goudsmit).

Getypte lijst op papier (doorslag/carbonkopie).

* **Identificatie:** Dit is een registratielijst van Joodse inwoners van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De letter "J" in de eerste kolom staat ontegenzeggelijk voor "Jood". * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (beginnend bij Visser, eindigend bij de toevoeging van Agsteribbe en Bierens onderaan). * **Gegevens:** Per persoon is de geboortedatum (vaak in twee formaten), de volledige naam en het exacte adres (inclusief verdieping) genoteerd. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de Romeinse cijfers (I t/m V) wijzen op administratieve verwerking. Deze cijfers kunnen verwijzen naar verschillende transporten, wijken, of stappen in het proces van deportatie of tewerkstelling via de Joodse Raad of de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung*. * **Handgeschreven toevoeging:** De rode "V=92" rechtsonder is waarschijnlijk een totaaltelling of een dossiercode.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel afschrift van een besluit van de burgemeester. * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, Bureau van de Burgemeester. * **Datum document:** 12 mei 1942. * **Onderwerp:** Intrekking van een marktvergunning (visverkoop) voor David Wijnschenk. * **Betrokkenen:** David Wijnschenk (vergunninghouder), Edward Voûte (burgemeester), J.F. Franken (gemeente...

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] **№ 46A/d/17** [Stempel rechtsboven:] **M. 1942** [Handgeschreven tekst:] Verder teken ik mijn naam Jacob Wijnschenk wonenden Vrolijkstraat 50 III Amsterdam

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verklaring, vermoedelijk onderdeel van een proces-verbaal of een officieel rapport. * **Datering:** Het document noemt de geboortedatum van de betrokkene (12 mei 1901) en een specifieke datum van een incident (14 januari 1942). * **Locatie:** Amsterdam (Distelweg 29, Gemeentelijke Visafslag). * **Personen:** Brandenburg (visventer), Jaco...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verklaring of formulier-fragment (onderzijde). * **Kenmerk:** № 46A/d/17 (gestempeld en handgeschreven). * **Datum:** 1942 (gestempeld "M. 1942"). * **Taal:** Nederlands. * **Persoon:** Jacob Wijnschenk. * **Locatie:** Vrolijkstraat 50 III, Amsterdam. * **Fysieke kenmerken:** Blauwgrijs papier met gedrukte hulplijnen; inktvlekken e...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief op briefpapier van Firma Jacob Wijnschenk. * **Afzender:** Firma Jacob Wijnschenk (Hero-Conserven), Wouwermanstraat 25-27, Amsterdam-Z. * **Geadresseerde:** De Directie van Marktwezen, Amsterdam. * **Datum:** 27 juli 1939. * **Kenmerken:** Bevat diverse stempels, handgeschreven kanttekeningen in zwart en rood, en een officieel antwoord in hands...