Samuel Groonheim

Getypte brief (doorslag op dun papier).

In deze korte, zakelijke brief wijst de directeur van de betreffende gemeentelijke dienst een verzoek van de heer Groonheim af. Groonheim had gevraagd om vrijstelling van het marktgeld (de staanplaatsvergoeding) voor een periode waarin hij zijn beroep als textielkoopman op de markt niet had mogen uitoefenen. De afwijzing is formeel en onverbiddelijk gesteld. De kern van de argumentatie is dat de nadelige gevolgen van overheidsmaatregelen door de burger zelf gedragen moeten worden. De term "tijdsomstandigheden" fungeert hier als een eufemisme voor de ingrijpende veranderingen en beperkingen als gevolg van de Duitse bezetting.

Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

De kern van dit document is de afwijzing van een verzoek om financiële tegemoetkoming. De heer S. Groonheim, een marktkoopman in textiel, had verzocht om vrijstelling van het marktgeld voor de periode waarin hij zijn beroep niet mocht uitoefenen. De directie wijst dit verzoek resoluut af met een beroep op de "tijdsomstandigheden". De toon van de brief is kil en ambtelijk. De formulering dat de gevolgen van overheidsmaatregelen "door de burgers individueel worden gedragen" getuigt van een gebrek aan coulance in de vroege fase van de bezettingstijd. Het document illustreert hoe de bureaucratie onverstoord bleef functioneren, zelfs wanneer de bestaansmiddelen van burgers werden ingeperkt.

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen en stempels.

Het document is een schrijnend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De brief is een reactie op een schrijven van de Dienst van het Marktwezen. De afzender informeert de instantie dat zijn broer, A. Groonheim, niet op zijn adres in de Stuyvesantstraat verblijft omdat hij is overgebracht naar het Rijkswerkkamp Kremboong bij Hoogeveen. De ambtelijke aantekeningen onderaan tonen de kille logica van de onteigening. Er wordt instructie gegeven om A. Groonheim als marktkoopman "af te voeren" (zijn vergunning/standplaats in te trekken) indien hij ongehuwd is. Mocht hij getrouwd zijn, dan mocht de beslissing worden aangehouden totdat zijn echtgenote had aangegeven of zij de standplaats zelf wilde gaan gebruiken. Dit wijst op de systematische uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven ("Arisering").

Document

Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt afschrift van een officiële brief/geleidebrief. * **Afzender:** De Commissaris van Politie, 5e sectie, Amsterdam (ondertekend door J.C. Krenning). * **Ontvanger:** De Heer Administrateur van de Afdeling Levensmiddelen, Stadhuis (Raadhuis), Amsterdam. * **Datum:** 27 februari 1940. * **Referentienummers:** No.25/36/1 M.1940 2/3; No.233 L.M.1940...

Jodenmenschen doen en heb toen vis van Frans Jansen Manus Bonnier. Rozeman heb ik garnalen en vis gehad. Ik wil ook wel persoonlijk komen om verders inlichtingen te geven. Hopende van U een gunstig antwoord te mogen ontvangen teken ik Hoogachtend w.g. L.v. Leeuwen Schoolstraat 13 III Amsterdam -W- Voor eensluidend afschrift. BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN, [Handtekening/paraf]

38 % op 17 %. Op zichzelf zou deze achteruitgang van een particulier ~~belang~~ **in zaken** ons weinig behoeven te ~~interesseeren~~ **in deken** [?] **bekommeren**, ware het niet, dat de voorziening der Gemeente Amsterdam met garnalen hierdoor ernstig wordt benadeeld. Aangezien namelijk Rooseman met zijn combinatie, ~~bestaande uit~~ **waarvan met** eenige Volendammers **deel uitmaakten**, verp...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in stempel/druk:] № 25/62/M. 1939 8/4 **POLITIE TE AMSTERDAM** 5e SECTIE 1e AFDEELING Letter B No. 693 Bijlage: 1 Onderwerp: [Rechtsboven in druk:] D 2000-9-12-38 AMSTERDAM, 7 April 1939. (Zuid) Stadhouderskade 115 Verzoeke bij de beantwoording den datum, de letter en het nummer van dezen brief aan te halen. :- :- :- [Handgeschreven aantekening in het midden:] *m.i. z...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verslag/Geleidebrief betreffende een strafrechtelijk onderzoek. * **Datum:** 21 november 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Onderwerp:** Illegale verkoop van garnalen buiten het distributiestelsel ("buiten de verdeeling om"). * **Betrokken personen:** Th. Rooseman (hoofdschuldige), Goedhart, C. Bonnier, Chef-afslager Stam, Controleur Felthuis. * *...