AI-Synthese 22

Abraham Monnikendam (geb. 1898) was een marktkoopman die in 1941 protesteerde tegen het verlies van zijn vaste standplaats en verzoekte om uitstel voor de verhuizing naar de Gaaspstraat. Hij verkocht stoffen en zijde, mogelijk op de Nieuwmarkt en later de Gaaspstraat. In 1942 overleed hij op 9 november.

Lotgevallen

1941 protest/uitstel Protesteerde tegen verlies van vaste standplaats en verzoekde om uitstel voor verhuizing naar Gaaspstraat op Nieuwmarkt/Gaaspstraat
1942 overlijden Overleden

Handel

stoffenzijde NieuwmarktGaaspstraat
stoffenzijdeNieuwmarktGaaspstraatprotest
Gebaseerd op 4 archiefbronnen

Archiefstukken & Foto's

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-348 | Pagina 131 | 1941

Administratief register van marktkooplieden.

Dit document is een register van kooplieden met een vaste staanplaats op de zondagmarkt van de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kolomstructuur geeft het standplaatsnummer, de naam van de handelaar en de aard van de koopwaar weer. Wat opvalt is de homogene samenstelling van de lijst: 1. **Namen:** Vrijwel alle namen zijn typisch Joods-Nederlands (zoals d'Oliveira, Werkendam, Goudketting, Monnikendam, Gobits). De Nieuwmarkt was het centrum van de Joodse wijk in Amsterdam. 2. **Handelswaar:** De handel is sterk geconcentreerd in de textielsector (stoffen, zijde, kleding, dameshoeden). Dit was een economische sector waarin de Joodse gemeenschap van Amsterdam van oudsher sterk vertegenwoordigd was. 3. **Administratie:** De accolades geven aan dat bepaalde handelaren meerdere aaneengesloten standplaatsen bezetten.

Archief 745 | 745-367 | Pagina 287 | 1941

Zakelijke brief/verzoekschrift.

In deze brief protesteert de heer A. Monnikendam tegen het verlies van zijn vaste marktstandplaats. Hij reageerde op een oproep om op 10 november 1941 naar de Gaaspstraat te komen voor de indeling van standplaatsen. Hij kwam om 10:20 uur aan, met de intentie om ambtenaar Ter Haar te informeren dat zijn handelsgoederen en textielvergunning op dat moment "geblokkeerd" waren. Bij aankomst bleek echter dat zijn naam al was afgeroepen en dat zijn rechten op een standplaats direct waren ingetrokken door een andere ambtenaar, de heer Moerkerke, omdat hij niet exact op het afgesproken tijdstip aanwezig was. Monnikendam vindt dit onrechtvaardig, aangezien hij al 17 jaar een vaste plek op de Nieuwmarkt bezat. Hij weigert genoegen te nemen met een lagere rangorde (de "voorkeurkaart") en verzoekt om een gesprek met de Inspecteur van het Marktwezen om zijn zaak te bepleiten.

Archief 745 | 745-367 | Pagina 309 | 1941

Zakelijke brief (verzoekschrift) op briefpapier.

In deze brief verzoekt de heer A. Monnikendam om uitstel voor het gebruik van zijn "voorkeurskaart" (een vergunning voor een vaste marktplaats) voor de dagmarkt in de Gaaspstraat. De reden voor dit verzoek is bureaucratisch van aard: hij wacht op noodzakelijke papieren of toestemming van het Rijksbureau voor Textiel in Den Haag. Zonder deze toestemming mag hij zijn handelswaar (kousen, sokken, corsetten) niet vervoeren of te koop aanbieden op de markt. De toon van de brief is uiterst formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De adressen op de Oude Schans situeren de onderneming van Monnikendam in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt.

Archief 745 | 745-367 | Pagina 310 | 1941

Intern memorandum of dossier-bijlage van de Veeartsenijkundige Dienst.

* **Inhoud:** Het document betreft een veterinaire casus waarbij een dier (mogelijk eigendom van of gerelateerd aan A. Monnikendam) onderzocht is. Er is sprake van een vermoedelijke onregelmatigheid betreffende een "vroegere vrijstelling van plaatsbezetting". Dit duidt waarschijnlijk op een ontheffing om een dier op de markt te brengen voor inspectie of verkoop, destijds geclaimd op basis van een "geïnfecteerde beenbreuk". * **Resultaat:** De inspecteur stelt vast dat een "romp" (geslacht karkas) voorlopig niet op de markt toegelaten wordt. Uiteindelijk wordt de zaak op 15 januari 1942 door de Chef Marktopziener en de inspecteur als "afgedaan" (afgehandeld) beschouwd en gearchiveerd. * **Terminologie:** * **N.V.V.:** Mogelijk een afkorting voor een lokale instantie van de Voedselvoorziening of een veemarkt-organisatie (zoals het Noord-Hollandsch Vee-Verbond). * **Veeartsenijkundige Dienst:** De overheidsinstantie verantwoordelijk voor vleeskeuring en ziektebestrijding bij vee. * **Plaatsbezetting:** Het innemen van een toegewezen plek op de markt, waarvoor tijdens de oorlog strenge regels en ontheffingen golden.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats Manufacturen 19- 1- 42

Gaaspstraat. Overig
Bron: 745-408.md | 1943

Onbekend — standplaats 190-½ kg,

190-½ kg, Overig
Bron: 745-408.md | 1943

Onbekend — standplaats 21-½ kg,

21-½ kg, Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-367 | Pagina 291 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief/verzoekschrift. * **Afzender:** A. S. Monnikendam, handelaar in gebreide goederen, kousen, sokken en corsetten. * **Adres afzender:** Privé: Oude Schans 14 II; Opslag: Oude Schans 40, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Heer Inspecteur van het Marktwezen van Amsterdam. * **Locatie ontvanger:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Datum...

Relevantie: 83% ** a. s. monnikendam, handelaar in gebreide goederen, kousen +6
Archief 745 | 745-290 | Pagina 235 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte verklaring/overeenkomst. * **Datum:** 3 februari 1941 (datumstempel). * **Betrokkene:** C. Oosterbaan, wonende te Monnikendam. * **Locatie:** Amsterdam (ondertekening), betreffende een standplaats in Monnikendam. * **Onderwerp:** Huur van een standplaats op de Vischmarkt te Monnikendam. * **Archiefkenmerk:** Geen expliciet kenmerk zichtbaar...

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-367 | Pagina 313 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief (verzoekschrift) op briefpapier. * **Afzender:** A. S. Monnikendam, Amsterdam. Handelaar in gebreide goederen, kousen, sokken en corsetten. * **Adressen afzender:** Privé: Oude Schans 14 II; Opslag: Oude Schans 40. * **Ontvanger:** De Inspecteur van het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Datum:** 26 november ...

Relevantie: 83% ** a. s. monnikendam, amsterdam. handelaar in gebreide goederen, kousen +5
Archief 745 | 745-408 | Pagina 519 | 1943

# TRANSCRIPTIE Monnikendam, 21/7 1943 Visschafdlg Amsterdam hierbij 360 kisten van 100 stuks kabelj 576 af stuks [Paraaf] G. Meyer

Relevantie: 83% ** de "visschafdlg" (visschafdeling) te amsterdam. dit was een instantie die tijdens de duitse bezet
Archief 745 | 745-282 | Pagina 374 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 27 september 1939. * **Locatie van verzending:** Monnickendam. * **Afzender:** Jacobus de Haas, Zuideinde 51, Monnickendam. * **Geadresseerde:** De directeur (vermoedelijk van de Amsterdamse Marktdienst of een gerelateerde instantie). * **Kenmerken:** Bevat administratieve aantekeningen ("No 20/11...

Relevantie: 82% ** jacobus de haas, zuideinde 51, monnickendam.