Jozef Krammer

Administratief register van marktkooplieden.

Dit document is een register van kooplieden met een vaste staanplaats op de zondagmarkt van de Nieuwmarkt in Amsterdam. De kolomstructuur geeft het standplaatsnummer, de naam van de handelaar en de aard van de koopwaar weer. Wat opvalt is de homogene samenstelling van de lijst: 1. **Namen:** Vrijwel alle namen zijn typisch Joods-Nederlands (zoals d'Oliveira, Werkendam, Goudketting, Monnikendam, Gobits). De Nieuwmarkt was het centrum van de Joodse wijk in Amsterdam. 2. **Handelswaar:** De handel is sterk geconcentreerd in de textielsector (stoffen, zijde, kleding, dameshoeden). Dit was een economische sector waarin de Joodse gemeenschap van Amsterdam van oudsher sterk vertegenwoordigd was. 3. **Administratie:** De accolades geven aan dat bepaalde handelaren meerdere aaneengesloten standplaatsen bezetten.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).

Administratieve lijst (handgeschreven grootboekblad).

Dit document bevat een register van marktkooplieden in Amsterdam. De structuur is zeer systematisch, verdeeld over vijf kolommen. De kop "Afvoeringen" in de linkerbovenhoek is historisch beladen; in de context van de Tweede Wereldoorlog duidt dit vaak op het verwijderen van Joodse burgers uit hun beroep of hun deportatie. De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (Blitz, Boas, Catan, Dresden, etc.). De adressen concentreren zich rond de Joodse buurt (Waterlooplein, Rapenburg, Nieuwe Achtergracht) en de Transvaalbuurt. De marktlocaties zoals de Gaaspstraat waren specifiek aangewezen als "Joodse markten" nadat de bezetter Joden verbood op reguliere markten te staan.

Briefkaart (voorzijde met adressering).

* **Schrift:** Het document bevat zowel gedrukte tekst als handgeschreven tekst in een helder, 20e-eeuws cursief handschrift met zwarte inkt. * **Opmaak:** Een standaard briefkaart uit die periode. Opvallend is dat de aanspreektitels "DEN HEER" en "MW." beide zijn doorgehaald met een horizontale lijn, mogelijk omdat de afzender deze titels overbodig vond of de kaart voor een specifieke administratieve handeling gebruikte. * **Postale details:** De vermelding "Frankeering in afrekening" duidt op een systeem waarbij de portokosten periodiek werden afgerekend met het postkantoor, in plaats van met losse postzegels. Dit werd vaak gebruikt door bedrijven of instellingen die grote hoeveelheden post verstuurden. * **Adressering:** Het adres "St. Antoniesbreestr. 40 II" verwijst naar de tweede verdieping van het pand aan de Sint Antoniesbreestraat 40 in Amsterdam. De toevoeging "Wijk 3" verwijst naar de oude Amsterdamse wijkindeling.

Administratief dossierstuk (waarschijnlijk een bijblad of dossieromslag) met handgeschreven aantekeningen.

Het document is een administratief verwerkingsstuk uit de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de afhandeling van een verzoek dat is ingediend via een briefkaart op 5 september 1942. * **Onderwerp:** Intrekking van een "plaats". Gezien de locatie (Waterlooplein, een bekende marktlocatie in Amsterdam) en de context van 1942, betreft dit zeer waarschijnlijk een marktvergunning of standplaats. * **Besluitvorming:** Op 12 september 1942 wordt de instructie gegeven om R.Y. Krammer-Jobs (waarschijnlijk Rachel Yolanda Krammer-Jobs) schriftelijk te informeren dat haar verzoek niet kan worden ingewilligd. * **Terminologie:** De zin "plaats intrekken" suggereert een voldongen feit of een administratieve maatregel die wordt uitgevoerd. * **Identificatie:** "Th. Rens (Th. Visseringe)" zou kunnen wijzen op een ambtenaar of een andere betrokkene bij de standplaats.

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** Der Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete, Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (De Gevolmachtigde voor de stad Amsterdam). * **Ontvanger:** Direktion des Centrale Markt, Amsterdam, Jan van Galenstr. 14. * **Datum:** 26 november 1942. * **Kenmerk:** Ref. Wi. / No. 05/21/2 M. 1942 (stempel met handgeschreven toevoeging 21/12). * **O...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief / Rappel (herinnering). * **Afzender:** Der Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete - Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (Wirtschaftsreferent). * **Ontvanger:** Direktion des Centrale Markt, Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). * **Datum:** 7 december 1942. * **Kenmerken:** Briefhoofd met nationaalsocialistisch embl...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief / Administratieve correspondentie. * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, Dienst Marktwezen (Jan van Galenstraat 14). * **Datum:** 10 februari 1943. * **Afzender:** De Directeur van het Marktwezen (J.G. van Heumen). * **Geadresseerde:** Herrn A. Gombault, Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte für die Stadt Amsterdam (Museumplein 19). * **K...

# TRANSCRIPTIE [Briefhoofd] DER REICHSKOMMISSAR FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE DER BEAUFTRAGTE FÜR DIE STADT AMSTERDAM AMSTERDAM, den 7. Dezember 1942. MUSEUMPLEIN 19 TEL. 97101 [Kenmerken links, handgeschreven en gestempeld] Ref. Wi. 85/21/7 No ~~37/6/103~~ M. 1942 9/12 [Adres] An die Direktion des Centrale Markt A m s t e r d a m ----------------------- Jan van Galenstr.14 [met h...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen. * **Instelling:** Economisch Front, District Noord-Holland. * **Datum:** 25 oktober 1942. * **Afzender:** De plaatsvervangend Districtsvertegenwoordiger van het Economisch Front. * **Geadresseerde:** De heer J.J. Sieburgh, Secretaris van het Marktwezen, Amsterdam. * **Onderwe...