G. Wilms
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
G. Wilms dreef drie jaar handel in Amsterdam, waarschijnlijk op de Waterlooplein (stand 14/5 1939). In 1939 werd hij afgevoerd van de 'wel. lijst' en kreeg geen erkenning meer bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Hij probeerde zijn status via de Raad van beroep te behouden, maar kreeg geen hulp. In 1940 werd zijn marktkrantie ingetrokken wegens ernstige doofheid. Hij woonde aan de Lindengracht.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Brief (verzoekschrift).
De schrijver van de brief, G. Wilms, verkeert in een lastige bureaucratische situatie. Hij stelt dat hij al drie jaar handel drijft, maar dat zijn status als koopman niet langer erkend wordt. Hierdoor heeft hij geen aanspraak op een bepaalde "kaart" (waarschijnlijk een vergunning of toewijzingsbewijs dat noodzakelijk was om handel te mogen drijven). Wilms heeft geprobeerd zijn recht te halen via de officiële weg: hij heeft de situatie op kantoor uitgelegd en is in beroep gegaan bij de Raad van Beroep, maar zijn verzoek is afgewezen. In deze brief wendt hij zich direct tot de directeur van de "Groente en fruit Centralen" in een laatste poging om hulp te krijgen. De toon van de brief is deemoedig maar dwingend. Wilms doet een sterk moreel beroep op de directeur door herhaaldelijk te benadrukken dat hij "vader van een groot gezin" is. Hij hoopt dat de directeur door een simpele "kennisgeving" aan de Centrale zijn situatie kan oplossen.
Getypte brief (doorslag of kopie).
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om hulp. De directeur laat de heer Wilms weten dat hij hem niet verder kan helpen bij het verkrijgen van een officiële erkenning van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. * **Kernboodschap:** De directeur stelt dat de Centrale reeds volledig is geïnformeerd over de heer Wilms en dat de beslissing nu volledig bij die instantie ligt; de directeur heeft daar geen invloed (meer) op. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling met 'y' in plaats van 'ij' (bijv. "myn", "spyt", "mogelyk", "dezerzyds") en de 'sch'-uitgang ("Nederlandsche"). De toon is afstandelijk en zakelijk.
Getypte brief (doorslag van een officieel schrijven).
* **Kernboodschap:** De afzender deelt de heer Wilms mee dat hij niet langer zal bemiddelen bij de aanvraag voor een officiële 'erkenning' bij de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. * **Toon en taal:** De toon is formeel en beslist. Het gebruik van de spelling met 'y' ("myn", "mogelyk", "verkrygen", "dezerzyds") is kenmerkend voor bepaalde ambtelijke schrijfstijlen uit die periode. * **Opvallend element:** De zin "Bedoelde Centrale is dezerzyds nauwkeurig omtrent U ingelicht" is cryptisch. Het suggereert dat de afzender informatie (mogelijk negatief of controlerend van aard) heeft doorgegeven aan de centrale, waardoor zijn rol als bemiddelaar is uitgespeeld of beëindigd.
Handgeschreven brief
De brief is geschreven door G. Wilms, die zichzelf omschrijft als een "gewezene koopman". De toon is uiterst beleefd en formeel, gericht aan een hooggeplaatst persoon (geadresseerd als "Uwe Ecelentie", een spelfout voor Excellentie). De kern van de brief is een dankbetuiging voor eerdere hulp, gecombineerd met een mededeling van een teleurstellend resultaat. Wilms meldt dat er een onderzoek is ingesteld, maar dat de "Ned. Groenten en fruit Centralen" hem volgens de wet geen bijstand kunnen verlenen. Hierdoor ziet hij zich genoodzaakt zijn "voorkeurskaart" (waarschijnlijk een bewijs van voorrang of een vergunning) terug te geven, omdat hij nu van alle verdere steun of mogelijkheden is uitgesloten ("van alles afgewezen"). De tekst bevat enkele taalfouten die typerend zijn voor die tijd of voor iemand met beperkt formeel onderwijs (bijv. "genootzaak" in plaats van genoodzaakt, "Ecelentie" voor Excellentie, en "verleenen" met dubbele klinkers volgens de oude spelling).
Administratief bijblad bij een dossier.
* **Betrokkene:** Het document betreft G. Wilms, woonachtig aan de Lindengracht (gezien de straatnaam is dit zeer waarschijnlijk Amsterdam). * **Kernboodschap:** Op 14 februari 1939 is deze persoon afgevoerd van de "wel. lijst". Dit staat vermoedelijk voor de 'welstandslijst' of een vergelijkbaar register voor personen die sociale bijstand of steun ontvingen. * **Administratieve gang:** * **14 februari:** Melding van afvoer van de lijst. * **1 maart:** Een ambtenaar (De Maar) geeft akkoord ("acc") op de mutatie. * **2 maart:** De instructie "m.i. [mijns inziens] opbergen" wordt opgevolgd en het document wordt gearchiveerd ("opb"). * **Staat van het document:** Het betreft een standaardformulier (Model 14) dat specifiek werd gebruikt voor toevoegingen aan bestaande dossiers (bijbladen).
Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen en correcties.
Dit document is een administratieve contactlijst die essentieel was voor de logistiek en het beheer van de zogenaamde "Joodsche werkkampen" in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het document bevat de namen van kopstukken van de Joodsche Raad, zoals Abraham Asscher en David Cohen, wat duidt op hun gedwongen betrokkenheid bij de organisatie van deze kampen. Opvallend is de rol van civiele organisaties zoals de Nederlandsche Heidemaatschappij en de Grontmij. Zij traden op als "uitvoerders", wat inhoudt dat de gevangen Joodse mannen werden ingezet voor zwaar ontginningswerk en landverbetering onder toezicht van deze bedrijven. De lijst specificeert niet alleen de werkleiding, maar ook de kok-beheerders en kampartsen, wat de structuur van een schijnbaar normale werkomgeving suggereert, terwijl het in feite om een voorstadium van deportatie ging. De locaties (o.a. Diever, Orvelte, Sellingerbeetse) liggen voornamelijk in Noord-Nederland. ---
Koopliedenlijsten
meerdere — standplaats Kan in verband met ernstige doofheid de markt niet meer bezoeken
meerdere — standplaats kan i
Waterlooplein — standplaats 14/5 39
Relevante Archieffragmenten
| G. Wins | K. Amstelstraat 14 ^II | | 27 | 180 | S W Menburg | Krugerplein. 34. | | 27 | 182 | A Worms | B Viljoenstraat 11 | | 19 | 172 | | | ### Rechterpagina (Pagina 1)
# TRANSCRIPTIE [Rood potlood:] 44/10/2 Den Heer Adj.-dir. der G.B.V. N.a.v. Uwe circulaire d.d. 22 Dec. j.l. no. 1097 G.B.V. (Jan) 1943, bericht ik U, dat op 20 Dec. j.l. de volgende werklieden van de Arbeidsreserve bij mijn dienst werkzaam waren: J. van Kalfjes, geb. 7.5.1904, Marnixstraat 51 II G.A.R. no. 8935 J. Th. de Vries, geb. 24.2.1894, Lathyrusstraat 24 G.A.R. no. 720 beiden in afsteunin...
# TRANSCRIPTIE **Naam | Adres** Jac.Vischschoonmaker Azn. | Lepelstraat 48 I F.J.Visser | Lindengracht 235 I H.Visser | Botterstraat 13, Huizen S.Vlieger | Oude Gracht 39, Weesp W.N.v.d.Voorn | Veeteeltstraat 64 hs H.ter Voort | Lindengracht 158 I H.ter Voort Jr. | Jacob van Lennepstraat 32 III H.ter Voort Sr. | Lindengracht 158 III J.Vos (22-3-83) | Lindenlaan 5, Huizen A.Vrachtdoender | Hofmey...
Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.
# TRANSCRIPTIE Mijn. Wittkamp. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 14 Oct jl bericht ik U dat [<s>H.C. Boom</s>] de vischhandelaar H.C. Boom [<s>aan den Amstelstroommarkt?</s>] vischafslag hier te stede geen toewijzing versche visch heeft 460/298/2 [in rood] JJ [initialen]