N. Prinsengr

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, de heer (of mevrouw) A. Harmsman, verzoekt de directeur van het Marktwezen om toestemming om vanaf eind september weer een standplaats in de Dapperstraat in te nemen. * **Reden:** De schrijver verkoopt oliebollen. Omdat dit een seizoensgebonden product is dat in de zomermaanden niet wordt verkocht, is de standplaats tijdelijk niet gebruikt. * **Aanbod:** De schrijver benadrukt bereid te zijn om het verschuldigde marktgeld te betalen om de rechten op de standplaats te behouden of te heractiveren. * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een beleefde, enigszins formele toon ("Hoog Achtend", "gunstig antwoord"), maar bevat enkele grammaticale imperfecties die typerend zijn voor die tijd (zoals "Hopende dat ik... moogt ontvangen").

Handgeschreven verzoekschrift.

Het document is een formeel, handgeschreven verzoek van S.M. Polak aan de Amsterdamse marktautoriteiten. De schrijver verzoekt om toestemming om te mogen optreden als assistent ('hulp') bij de marktkraam van zijn of haar moeder, R. Polak-Abraham. **Kernpunten:** * **Moeder:** R. Polak-Abraham, geboren op 15 mei 1892. De notatie "Polak. Abraham." duidt op haar getrouwde naam en meisjesnaam. * **Locatie:** De standplaats bevindt zich op het Mosveld, een bekende marktplaats in Amsterdam-Noord. * **Correctie:** In de tekst is het woord "als" doorgestreept, wat wijst op een poging tot een preciezere formulering van de status van de assistent. * **Administratie:** De aantekening "Inschrijven" en het archiefnummer bovenaan geven aan dat het verzoek officieel in behandeling is genomen.

Handgeschreven administratieve lijst op gelinieerd papier met voorgedrukte of handgetrokken kolommen.

Het document is een systematische registratie van mannen in de leeftijdscategorie 19-37 jaar (geboortejaren tussen 1904 en 1922). De lijst is met een vaste hand geschreven, wat duidt op een geoefend klerk of administrateur. * **Geografische focus:** De meerderheid van de personen is geboren en woonachtig in Amsterdam (A'dam). De adressen (zoals Biesboschstraat, Noorder Amstellaan en de Sarphatistraat) concentreren zich in de Rivierenbuurt en de Joodse buurt. * **Status:** De afkortingen "ong." (ongehuwd) en "geh." (gehuwd) geven de burgerlijke staat aan. Bijna alle genoteerde personen zijn ongehuwd en kinderloos. * **Beroepen:** De genoemde beroepen zijn divers, variërend van kantoorbediende en correspondent tot gespecialiseerde arbeiders zoals een machineperser en een kok.

Administratieve registratielijst (waarschijnlijk een kampregister of transportlijst).

* **Administratieve Structuur:** Het document is alfabetisch geordend op achternaam (K en L sectie zichtbaar). De kolom "Barak" duidt op een interne organisatie binnen een verzamel- of doorgangskamp, hoogstwaarschijnlijk Kamp Westerbork. * **Beroepen:** De lijst toont een dwarsdoorsnede van de Joodse beroepsbevolking in Amsterdam: veel ambachtslieden (kleermakers, schoenmakers), diamantbewerkers, kleine handelaren (venters, loopmannen) en arbeiders (expeditieknechten). * **Gezinssamenstelling:** De afkortingen "ongeh" (ongehuwd), "geh" (gehuwd) en "wedn" (weduwnaar) worden gebruikt, vaak gevolgd door een cijfer dat het aantal kinderen aangeeft. * **Nationaliteit:** Alle personen op deze pagina zijn gemarkeerd met "N" (Nederlands).

Handgeschreven register/lijst van personen.

* **Titel "RUINEN":** Deze verwijzing in rood potlood is cruciaal. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er een werkkamp voor Joodse mannen nabij het dorp Ruinen in Drenthe (Kamp Ruinen/Pesserveld). Deze lijst betreft hoogstwaarschijnlijk mannen die geselecteerd waren voor of tewerkgesteld waren in dit kamp. * **Demografie:** De lijst bevat uitsluitend mannen, geboren tussen 1885 en 1924. De meerderheid komt uit Amsterdam, met uitschieters naar Keulen, Berlijn, Antwerpen en andere Nederlandse steden. * **Annotaties:** * De kleine letter 'r' voor bepaalde namen staat waarschijnlijk voor "reeds" (reeds opgeroepen of aanwezig). * De doorhaling van de eerste naam (Abram Barend) suggereert een wijziging in de status van deze persoon (bijv. vrijstelling, ziekte of reeds vertrokken). * De romeinse cijfers bij de adressen (I, II, III) duiden de verdieping aan. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich in de typische Joodse buurten van Amsterdam van die tijd (Transvaalbuurt, de Plantage en de Jodenbuurt).

Administratieve registratielijst (namenslijst).

De lijst is een systematische registratie van individuen, alfabetisch geordend op achternaam. De kolommen bevatten essentiële persoonsgegevens: volledige naam, geboortedatum, geboorteplaats, nationaliteit (vrijwel uitsluitend Nederlands) en het huidige woonadres. De laatste kolom bevat numerieke codes die waarschijnlijk verwijzen naar administratieve eenheden, etages (I, II, III), of specifieke woningkenmerken (zoals "h" voor huis, "bov" voor boven). De rode vinkjes suggereren dat deze lijst is gebruikt voor een verificatieproces, mogelijk in voorbereiding op oproepen voor deportatie of werkverruiming. De adressen zijn geconcentreerd in de Amsterdamse Transvaalbuurt en de Jodenbuurt, wijken waar de Joodse bevolking in die periode gedwongen werd te gaan wonen.

Administratieve lijst/register van personen (waarschijnlijk een kamp- of transportlijst).

De lijst vertoont een systematische registratie van mannen, bijna uitsluitend met Joodse achternamen. De adressen wijzen op een sterke concentratie in de Amsterdamse Jodenbuurt en de Transvaalbuurt. Opvallend is de variëteit in nationaliteit: naast Nederlanders zijn er statenlozen, Duitsers en Oostenrijkers (waarschijnlijk vluchtelingen). De doorgestreepte regels suggereren een actieve administratie waarbij mutaties (vrijstelling, transport of overlijden) werden bijgehouden.

Administratief register (presentielijst/verzuimlijst) van joodse arbeiders.

Dit document is een administratieve verantwoording van joodse mannen die waren opgeroepen voor de werkverruiming of deportatie naar "het Oosten" (vaak aangeduid als werkverruiming in Duitsland, kolom 'v. Ned n. D.'). Het register houdt minutieus bij waarom bepaalde individuen niet op hun werkplek of transport zijn verschenen. De kolommen tonen de bureaucratische controle: * **v. Ned n. D.:** Waarschijnlijk "van Nederland naar Duitsland", een indicatie voor deportatie. * **aanget. onbest. retour:** Aangetekend schrijven onbestelbaar retour gekomen (vaak omdat mensen ondergedoken waren of al weggevoerd). * **Ziekte:** Er werd onderscheid gemaakt tussen mensen in onderzoek bij het Centraal Bureau (C.B.) of mensen met een uitkering van het Arbeidsbureau (G.B. 53). * **GAB:** Het Gewestelijk Arbeidsbureau speelde een centrale rol in de keuring en vrijstelling. Opvallende aantekeningen zijn "naar Amersfoort" (Kamp Amersfoort) en "gesperrt Zentralstelle", wat betekent dat iemand een (tijdelijke) vrijstelling had gekregen via de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung*.

Handgeschreven registratielijst op gelinieerd papier met voorgedrukte kolommen.

* **Geografische spreiding:** De vermelde adressen bevinden zich allemaal in Amsterdam (A'dam), met een concentratie in de Diamantbuurt (Topaasstraat) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Louis Bothastraat), wijken waar destijds veel Joodse gezinnen woonden. * **Afkortingen:** De notaties achter de huisnummers (4-hg, hs, II, III) geven de verdieping aan (4-hoog, huis/begane grond, 2e en 3e verdieping). "gehd" staat voor gehuwd, "ongehd" voor ongehuwd en "wedr." voor weduwnaar. "K" staat voor kinderen. * **Demografie:** De groep bestaat uit mannen in de leeftijd van 25 tot 43 jaar (geboren tussen 1899 en 1917). Dit was de primaire doelgroep voor de Joodse werkkampen in Nederland. * **Staat van het document:** Er zijn vier duidelijke gaten in het papier (perforaties), mogelijk van een eerdere archivering in een snelhechter. Er zijn enkele vlekken zichtbaar aan de linkerzijde.

Getypte en handgeschreven registratielijst (mogelijk een transport- of baraklijst).

Het document is een zorgvuldig bijgehouden administratieve lijst van personen. De opmaak in kolommen en het gebruik van herhalingstekens (") wijzen op een gestandaardiseerd proces. De lijst bevat essentiële demografische gegevens: naam, adres (veelal in de Joodse buurten van Amsterdam), geboortedata en -plaatsen, nationaliteit en gezinssamenstelling. Opvallend is dat nagenoeg alle personen een geboortedatum hebben tussen circa 1890 en 1924, wat wijst op een groep volwassenen in de kracht van hun leven. De afkortingen 'geh.d' (gehuwd), 'ongeh.d' (ongehuwd), 'wedr.' (weduwnaar) en 'kostw.' (waarschijnlijk kostwinner) geven inzicht in de burgerlijke staat. Veel geadresseerden wonen op de tweede of derde verdieping (Romeinse cijfers II en III), of op de begane grond (hs - huis).

Administratieve lijst/register uit de Tweede Wereldoorlog.

* **Handschrift:** Een verzorgd, cursief administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. * **Afkortingen:** * *Adam:* Amsterdam. * *geh. / ongeh.:* Gehuwd / Ongehuwd. * *Nederl.:* Nederlands. * *KW:* Staat bij 'aantal kinderen'. In de context van de Joodse Raad administratie kan dit duiden op een specifieke vrijstelling (bijv. "Kindervrijstelling") of een categorie binnen het transportsysteem. * *Romeinse cijfers (I, II, III, IV):* Achter de adressen geven de verdieping aan. * **Opmerkelijke details:** De lijst bevat uitsluitend mannen. De adressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en het centrum (Jodenbuurt), wijken met een grote Joodse populatie voor de deportaties.

Handgeschreven registratielijst (mogelijk een transportlijst of gijzelaarslijst).

* **Doel van de lijst:** Het document lijkt een administratieve lijst van Joodse mannen in Amsterdam die als "gijzelaar" (Gijselte) waren aangemerkt. Dit kan duiden op mannen die werden opgepakt bij razzia's of als vergelding voor verzetsdaden. * **Demografische spreiding:** De meerderheid komt uit Amsterdam, maar er zijn ook personen uit Rotterdam, Zutphen en het buitenland (Wenen, Boedapest, Speyer). De familienamen (zoals Franco, Casseres, Barzilaij) duiden op zowel Sefardische als Asjkenazische achtergronden. * **Administratieve tekens:** De vinkjes in de linkermarge en de romeinse cijfers bij de adressen (die de verdieping aanduiden) wijzen op een actieve controlelijst, mogelijk gebruikt tijdens het ophalen van personen uit hun woningen. * **Status:** De kolom 'Burgerlijke staat' bevat afkortingen zoals 'geh.' (gehuwd), 'ongeh.' (ongehuwd), 'wedr.' (weduwnaar) en 'gesch.' (gescheiden). Bij Cerf staat 'conc.', wat waarschijnlijk 'concubinaat' (ongehuwd samenwonend) betekent.

Administratieve registratielijst (handgeschreven).

* **Demografie:** De lijst toont een dwarsdoorsnede van de Joodse mannelijke bevolking in Amsterdam. De leeftijden variëren van begin 20 tot zestigers. Opvallend is de variëteit in geboorteplaatsen, waaronder Panama, Engeland (Hull) en diverse Duitse steden, wat wijst op de aanwezigheid van internationale Joodse families en vluchtelingen. * **Status:** De kolom 'Nationaliteit' onderscheidt 'Nederl.' van 'Staatloos'. Staatlozen waren vaak Duits-Joodse vluchtelingen wiens nationaliteit door het naziregime was ingetrokken. * **Geografie:** De adressen beslaan bekende Joodse concentratiegebieden in Amsterdam, zoals de Transvaalbuurt (Tugelaweg), de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Achillesstraat) en de Oude Jodenbuurt. * **Administratieve tekens:** De vinkjes en de 'X' markeringen (bijv. bij Alexander Leeraar en Levie Locher) zijn kenmerkend voor lijsten die werden gebruikt tijdens razzia's of deportatie-oproepen.

# TRANSCRIPTIE Hillegom 28/12/39 W. & H. m. i. Insp. Daar ik de Heeren mede deel dat wegens ziekte verlede week niet heb komen op de markt. En als het door gaat met de vorst kan ik met mijn handel ook niet op de mark komen Hooch Achtent B Schniederwind Prins Hendrikstraat te Hillegom N 18

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan het document, handgeschreven:] № 39/8/24 M. 1939 3/5 G. Müller [?] [onleesbare paraaf/krabbel] No. 5/215 L.M.1939. Afschrift. Burgemeester en Wethouders van Amsterdam; Gezien een adres van Hartog Hagenaar, wonende Zandstraat 28 I, waarbij vergunning wordt verzocht tot het innemen eener standplaats met een handkar ten verkoop van versche visch op den openbaren weg; Ge...

# TRANSCRIPTIE DIENST DER PUBLIEKE WERKEN AMSTERDAM [Stempel in paars/blauw:] **Nº 21/32/2 M. 1940** ^n/8 AMSTERDAM, 10 Augustus 194.0.. No. 6796 /Doss. 29672 Bs 599 [handgeschreven in inkt] Onderwerp: **Plaatsen komblokje Prinsengracht by Amstelveld.** ------- Antw. op missive No. 21/32/1 M dd. 25 Juli 1940 ------- Aan den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14 <u>AMSTER...

# TRANSCRIPTIE **[Header, handgeschreven/stempel]** № 39/110/2 M. 1939 n/v [geparafeerd] N. Piller D M(s) L. v. d. Laan No. 5/215 L.M.1939 **Afschrift** (onderstreept) **[Body]** Burgemeester en Wethouders van Amsterdam; Gezien een adres van Nathan Piller, wonende Rapenburger-straat 21 I, waarbij vergunning wordt verzocht tot het innemen eener standplaats met een mand ten verkoop van bloemen o...

# TRANSCRIPTIE HG. *Verzonden 26/7* [handgeschreven] den Heer Directeur der Publieke Werken, Raadhuis, A l h i e r . 21/32/1 M. 25 Juli 1940. Hiermede verzoek ik U een komblokje te plaatsen op de brandstoffenmarkt Prinsengracht bij het Amstelveld voor het perceel van de firma Dogger. De Directeur,